2 Księga Machabejska 9 – znaczenie, tematy i zastosowanie

W tym czasie Antioch wracał niesławnie z miast położonych w Persji.

Wszedł bowiem do miasta zwanego Persepolis i zamierzał zrabować świątynię i opanować miasto. Z tego powodu wśród tłumów wybuchło powstanie i chwycono za broń. Antioch został przez mieszkańców tego kraju zmuszony do ucieczki i upokarzającego wycofania się.

Kiedy był koło Ekbatany, dowiedział się o tym, co spotkało Nikanora i żołnierzy Tymoteusza.

Zapłonął więc gniewem i zamierzał na Żydach pomścić zło, którego doznawał ze strony tych, którzy zmusili go do ucieczki. Dlatego polecił woźnicy, aby jechał bez wytchnienia i przyspieszył koniec podróży. Jednak sąd Nieba był już nad nim. W swoim gniewie bowiem tak się wyraził: Jerozolimę, skoro tylko tam się znajdę, uczynię zbiorowym grobem Żydów.

Ale wszystkowidzący Pan, Bóg Izraela, dotknął go nieuleczalnym i niewidocznym cierpieniem. Zaledwie bowiem wypowiedział te słowa, pochwycił go nieznośny ból wnętrzności i straszne męki wewnątrz ciała.

Było to całkowicie sprawiedliwe, bo on wieloma różnorodnymi katuszami zadawał męki wnętrznościom innych ludzi.

On tymczasem w niczym nie ustępował ze swojej nieokiełznanej pychy. Nadal pełen zarozumiałości, dysząc ogniem i złością przeciwko Żydom, rozkazał jeszcze przyspieszyć podróż. Wtedy nagle wypadł z wozu, który niósł go z szumem, a jego upadek był tak nieszczęśliwy, że doznał porażenia wszystkich części ciała.

I ten, który niedawno w swojej nadludzkiej pysze był przekonany, że może rozkazywać falom morskim, i wyobrażał sobie, że może rzucić na wagę szczyty gór, znalazł się na ziemi, skąd zabrano go do lektyki, co było dla wszystkich wyraźnym przykładem mocy Bożej.

Doszło do tego, że nawet z oczu bezbożnika wydobywały się robaki, a jego ciało za życia, w boleściach i mękach, odpadało kawałkami. Z powodu zaś przykrej woni, jaka się od niego rozchodziła, całe wojsko cierpiało na mdłości.

Tego, któremu krótko przedtem wydawało się, że dotyka gwiazd na niebie, nikt nie mógł znieść, tak nieznośnie silny był zaduch.

Odtąd jednak, złamany, zaczął pozbywać się swojej wielkiej pychy i dochodzić do zrozumienia, że pod biczem Bożym z każdą chwilą wzmagają się jego cierpienia.

Kiedy zaś nawet on sam nie mógł znieść własnej woni, powiedział te słowa: Słuszne jest poddanie się Bogu, a kto jest śmiertelny, nie powinien uważać się za równego Bogu.

Nikczemnik modlił się też do Pana, który już nie miał się nad nim zlitować.

Obiecywał, że Święte Miasto, do którego spieszył się, aby je zrównać z ziemią i uczynić zbiorowym grobem, uzna za wolne,

a Żydów, o których sądził, że nie są warci tego, aby ich pochowano w grobie, ale że będą żerem dla ptaków razem ze swoimi dziećmi albo będą porzuceni dzikim zwierzętom, wszystkich ich zrówna z Ateńczykami;

święty przybytek, który wcześniej ograbił, przyozdobi najpiękniejszymi darami, zwróci wszystkie różnorodne święte naczynia, a wydatki potrzebne na ofiary pokryje z własnych dochodów,

do tego zaś jeszcze zostanie Żydem i obejdzie wszystkie zamieszkałe miejsca, aby ogłaszać moc Bożą.

Boleści wcale nie ustępowały, bo przyszedł na niego sprawiedliwy sąd Boży. Widząc, że jest w beznadziejnym stanie, napisał do Żydów list, który jest załączony niżej i ma cechy pokornej prośby, następującej treści:

Król i wódz Antioch, Żydom, szlachetnym obywatelom – wiele pozdrowień i życzeń zdrowia i powodzenia.

Jeżeli jesteście zdrowi razem z waszymi dziećmi, jeżeli ponadto sprawy układają się wam zgodnie z życzeniem, to jestem bardzo głęboko wdzięczny Niebu.

Ja zaś leżę chory, ale wspominam was jak kochający przyjaciel. Powracając z miejscowości położonych w Persji, zapadłem na niebezpieczną chorobę. Uważam jednak za konieczne czuwać nad wspólnym dobrem wszystkich.

Nie rozpaczam nad swoim zdrowiem, przeciwnie, mam wiele nadziei, że wyjdę z tej choroby.

Zwracam jednak uwagę na to, że nawet ojciec, kiedy wyruszył z wojskiem do górnej krainy, wyznaczył swojego następcę.

Gdyby bowiem zaszło coś niespodziewanego albo opowiadano coś fałszywego, mieszkańcy prowincji powinni wiedzieć, komu jest pozostawione kierowanie sprawami, i nie powinni się niepokoić.

Ponadto, mając na uwadze, że zarówno bliskie państwa, jak i te leżące daleko od królestwa szukają odpowiedniej chwili i czekają, co nastąpi, mianuję królem mojego syna Antiocha. Często, wyruszając do górnych satrapii, powierzałem go i polecałem już bardzo wielu z was. Piszę zaś do niego to, co jest załączone.

Upominam więc was i proszę, abyście pamiętali o tych dobrodziejstwach, które otrzymaliście razem ze wszystkimi oraz sami osobiście, i aby każdy tę przychylność, jaką obecnie ma wobec mnie, zachował także wobec mojego syna.

Jestem bowiem przekonany, że on łagodnie i po ludzku będzie postępował według moich zasad i będzie z wami w dobrych stosunkach.

Ten więc zabójca i bluźnierca, cierpiąc największe boleści, tak jak to postanowił dla innych, na obcej ziemi, w górach, w nędzny sposób zakończył życie.

Jego ciało pochował Filip, jego serdeczny przyjaciel, który jednak w obawie przed synem Antiocha uciekł do Ptolemeusza Filometora do Egiptu.