2 Księga Machabejska 13 – znaczenie, tematy i zastosowanie

W sto czterdziestym dziewiątym roku do żołnierzy Judy dotarła wiadomość, że Antioch Eupator wyruszył z wojskiem przeciwko Judei

i że z nim jest Lizjasz, jego opiekun i wielkorządca, na czele greckiego wojska liczącego sto dziesięć tysięcy piechoty, pięć tysięcy trzystu jeźdźców, dwadzieścia dwa słonie i trzysta rydwanów uzbrojonych w sierpy.

Dołączył do nich Menelaos, który bardzo podstępnie prosił Antiocha, jednak nie o ocalenie ojczyzny, ale – czego się spodziewał – o przywrócenie mu władzy.

Król królów jednak rozpalił gniew Antiocha przeciwko złoczyńcy. Lizjasz bowiem wyjaśnił, że to właśnie on jest winien całego zła, a król rozkazał, aby go zaprowadzili do Beroi i stracili zgodnie z miejscowymi zwyczajami.

Była tam wieża wysoka na pięćdziesiąt łokci, pełna popiołu, a w niej było urządzenie, które się obracało i ze wszystkich stron strącało do popiołu.

Stamtąd strącali świętokradcę lub winnego niektórych innych niezwykle ciężkich przestępstw na zagładę.

W ten sposób przyszła na przestępcę śmierć, która pozbawiła Menelaosa grobu wykopanego w ziemi –

bardzo słusznie – popełnił on bowiem wiele grzechów przeciwko ołtarzowi, którego ogień i popiół był święty. W popiele więc znalazł śmierć.

Król, pełen barbarzyńskich myśli, posuwał się naprzód, aby pokazać Żydom rzeczy gorsze od tych, które były za jego ojca.

Juda dowiedział się o tym i oznajmił ludowi, aby dzień i noc wołali do Pana, a może jak poprzednio, tak również teraz wspomoże tych, którzy mają być pozbawieni Prawa, ojczyzny i świętego przybytku,

a nie pozwoli, aby lud, który dopiero co na krótko odetchnął, popadł w służbę nikczemnych pogan.

Kiedy wszyscy to uczynili i przez trzy dni bez przerwy błagali na kolanach miłosiernego Pana ze łzami i w postach, Juda przemówił do nich i polecił, aby byli blisko.

Po osobnej naradzie ze starszyzną polecił, aby – zanim król wprowadzi wojsko do Judei i stanie się panem miasta – wyjść i być gotowym na wszystko przy Bożej pomocy.

Oddając się w opiekę Stwórcy świata, upomniał swoich żołnierzy, aby mężnie aż do śmierci walczyli za prawa, świątynię, miasto, ojczyznę i ojczyste zwyczaje. Koło Modin rozbił obóz.

Swoim żołnierzom dał hasło: Boże zwycięstwo!, sam zaś z wybranymi najlepszymi młodzieńcami napadł nocą na królewski namiot. W obozie zgładził około dwóch tysięcy ludzi i przebił największego ze słoni razem z tym, który był na wierzchu.

Na koniec, kiedy napełnili obóz strachem i przerażeniem, wycofali się pełni radości.

Zanim dzień zaświtał, wszystko się już dokonało dzięki opiece, którą otoczył go Pan.

Kiedy król miał przedsmak odwagi Żydów, rozpoczął próby, aby podstępnymi sposobami stać się panem okolicy.

Zbliżył się więc do Bet-Sur, mocnej żydowskiej twierdzy, został odrzucony, przeprowadził natarcie, został pokonany.

Juda bowiem posłał oblężonym wszystko, co było potrzebne.

Kiedy Rodokos z żydowskiego wojska zdradził nieprzyjaciołom tajemnice, odszukano go, pochwycono i zamknięto.

Drugi raz król prowadził układy z załogą Bet-Sur, wyciągnął prawicę, otrzymał ją, oddalił się, napadł na żołnierzy Judy, został pokonany.

Dowiedział się, że Filip pozostawiony jako wielkorządca w Antiochii postradał zmysły. Głęboko tym poruszony zwrócił się do Żydów łagodnymi słowami, zawarł porozumienie i potwierdził przysięgą wszystkie dogodne warunki, pojednał się i złożył ofiarę, uczcił świątynię i okazał się wspaniałomyślny wobec miejsca świętego.

Przyjął nawet Machabeusza. Pozostawił Hegemonidesa dowódcą od Ptolemaidy aż do kraju Gerreńczyków.

Udał się do Ptolemaidy. Mieszkańcy Ptolemaidy byli jednak niezadowoleni z układów, oburzyli się i chcieli unieważnić postanowienia.

Lizjasz wszedł na trybunę, bronił, jak mógł, uspokoił, ułagodził, przejednał, powrócił do Antiochii. – Tak odbył się wypad i wycofanie się króla.