2 Księga Machabejska 8 – znaczenie, tematy i zastosowanie

Juda Machabeusz i jego ludzie potajemnie przychodzili do wiosek, przywoływali do siebie i zabierali ze sobą krewnych oraz tych, którzy trwali w judaizmie. Zebrali blisko sześć tysięcy ludzi.

Błagali przy tym Pana, aby spojrzał na naród prześladowany przez wszystkich, aby okazał miłosierdzie świątyni, która jest zbezczeszczona przez bezbożnych ludzi,

aby zlitował się nad miastem, które ginie i niedługo ma być zrównane z ziemią, aby wysłuchał krwi, która woła do Niego,

aby wspomniał na mordowanie niewinnych dzieci, sprzeczne z wszelką sprawiedliwością, wreszcie na bluźnierstwa wypowiadane przeciwko Jego imieniu, i okazał, że nienawidzi zła.

Kiedy Machabeusz stanął na czele oddziału, był już dla pogan niezwyciężony – bo gniew Boży przemienił się w litość.

Niespodziewanie napadał na miasta i wsie i palił je, a zajmując dogodne stanowiska, zmuszał do ucieczki niemałą liczbę nieprzyjaciół.

Na takie napady najczęściej wybierał noce jako sprzymierzeńców. Opowiadania zaś o jego męstwie rozchodziły się wszędzie.

Widząc, że ten mężczyzna w krótkim czasie doszedł do władzy i że coraz bardziej rośnie jego powodzenie, Filip napisał do Ptolemeusza, wodza Celesyrii i Fenicji, że powinien on wesprzeć królewskie sprawy.

Ten zaś natychmiast wybrał Nikanora, syna Partokla, jednego z pierwszych przyjaciół króla, i posłał go na czele nie mniej niż dwudziestu tysięcy ludzi pochodzących ze wszystkich narodów, aby wytępić cały naród żydowski. Dodał mu także Gorgiasza jako wodza, a był to mężczyzna doświadczony w sprawach wojennych.

Nikanor postanowił ze sprzedaży Żydów w niewolę zapłacić podatek wynoszący dwa tysiące talentów, które król był winien Rzymianom.

Posłał więc zaraz do miast nadmorskich wezwanie, aby kupowano żydowskich niewolników, obiecując dać im dziewięćdziesięciu niewolników za jeden talent. Nie brał przy tym pod uwagę losu, który miał go spotkać ze strony Wszechmocnego.

Wiadomość o wyruszeniu Nikanora dotarła do Judy. Gdy zaś on przekazał swoim żołnierzom wiadomość o zbliżaniu się wojska,

małoduszni i ci, którzy nie ufali Bożej sprawiedliwości, rozbiegli się i sami opuścili to miejsce.

Inni zaś sprzedali wszystko, a jednocześnie błagali Pana, aby wyratował od bezbożnego Nikanora sprzedanych już przed bitwą,

jeżeli już nie ze względu na nich samych, to ze względu na przymierza zawarte z ich ojcami i ze względu na wzniosłe i pełne majestatu Jego imię, wzywane nad nimi.

Machabeusz zebrał swoich żołnierzy w liczbie sześciu tysięcy i upomniał ich, aby nie przerażali się na widok nieprzyjaciół i aby nie bali się wielkiej liczby pogańskich żołnierzy, którzy niesłusznie przeciwko nim występują, ale aby walczyli mężnie,

mając przed oczami dokonane wobec świętego miejsca zbezczeszczenie, sprzeczne z wszelkim prawem, i poniewieranie wyszydzonym miastem, a ponadto jeszcze całkowite zniesienie obyczajów odziedziczonych po przodkach.

Oni pokładają ufność w broni, a także w swojej śmiałości – powiedział – my zaś ufamy wszechmocnemu Bogu, który może jednym skinieniem wywrócić zarówno tych, którzy idą przeciw nam, jak i cały świat.

Wyliczył im także przykłady pomocy, jakiej doznali ich ojcowie, a w tym również zwycięstwo odniesione nad Sennacherybem, kiedy zginęło sto osiemdziesiąt pięć tysięcy;

a także to, co stało się w Babilonii w bitwie przeciwko Galatom: jak wszystkich do bitwy stanęło osiem tysięcy razem z czterema tysiącami Macedończyków, gdy zaś Macedończycy znaleźli się w trudnym położeniu, tych osiem tysięcy pobiło sto dwadzieścia tysięcy dzięki pomocy, którą otrzymali z Nieba, a nawet wzięli łupy z tak licznego wojska.

Kiedy napełnił ich odwagą i sprawił, że byli gotowi złożyć życie za prawa i ojczyznę, podzielił swoje wojsko na cztery części,

na czele każdego oddziału postawił swoich braci: Szymona, Józefa i Jonatana, a każdemu z nich powierzył dowództwo nad tysiącem pięciuset ludźmi.

Ezdraszowi kazał jeszcze odczytać świętą księgę i dał hasło: Z Bożą pomocą! Sam objął dowództwo nad pierwszym oddziałem i uderzył na Nikanora.

Ponieważ zaś Wszechmocny był ich sprzymierzeńcem, zabili ponad dziewięć tysięcy żołnierzy, a większą część wojska Nikanora ranili i okaleczyli, wszystkich zaś zmusili do ucieczki,

a pieniądze tych, którzy przybyli, aby ich kupić, wpadły w ich ręce. Ścigali ich potem dość daleko. Zaprzestali jednak ze względu na późną godzinę.

Był to bowiem dzień przed szabatem i dlatego nie mogli biec za nimi zbyt daleko.

Kiedy broń została zgromadzona, a łupy zabrane wrogom, oddali się odpoczynkowi szabatowemu. Bardziej niż zwykle błogosławili przy tym i wychwalali Pana, który ich wybawił, wyznaczając dla nich na ten dzień początek swojego zmiłowania.

Po szabacie część łupów rozdzielono między poszkodowanych, wdowy i sieroty, a resztą podzielili się sami oraz ich dzieci.

Gdy zaś tego dokonali, urządzili wspólne modlitwy i błagali miłosiernego Boga, aby dał się do końca przejednać swoim sługom.

W walce z żołnierzami Tymoteusza i Bakchidesa zabili ponad dwadzieścia tysięcy i opanowali niezwykle wysokie twierdze. Bardzo wielkie łupy podzielili na równe części dla siebie, dla poszkodowanych, sierot, wdów, a ponadto jeszcze dla starców.

Zabrali broń i całą starannie złożyli w odpowiednich miejscach, a resztę łupów zanieśli do Jerozolimy.

Zgładzili zaś Filarchę, który znajdował się w otoczeniu Tymoteusza, a który był bardzo bezbożnym mężczyzną i sprawcą wielu krzywd wyrządzonych Żydom.

Kiedy obchodzili uroczystość zwycięstwa w swoim ojczystym mieście, spalili tych, którzy podłożyli ogień pod bramy świątyni. Byli to Kallistenes i jacyś ludzie, którzy schronili się w pewnym domku. Otrzymali zapłatę godną swojej bezbożności.

Trzykrotnie gorszy zaś złoczyńca Nikanor, ten, który sprowadził tysiące kupców, aby sprzedawać Żydów,

z pomocą Pana upokorzony przez tych, których uważał za coś najlichszego, zrzucił swoją wspaniałą szatę, a oddaliwszy się od wszystkich, uciekał przez pola jak zbiegły niewolnik. Dzięki nadzwyczajnemu szczęściu przybył do Antiochii, podczas gdy jego wojsko zostało pobite.

Ten, który obiecał zapłacić podatek Rzymianom ze sprzedaży niewolników z Jerozolimy, musiał wyznać, że Żydzi mają Obrońcę i że dlatego Żydów nie można pokonać. Postępują bowiem zgodnie z ustanowionymi przez Niego prawami.