2 Księga Machabejska 3 – znaczenie, tematy i zastosowanie

Gdy w Świętym Mieście panował całkowity spokój, a Prawo zachowywano najściślej dzięki temu, że arcykapłan Oniasz był pobożny i nienawidził zła,

bywało, że nawet sami królowie okazywali szacunek temu miejscu, a świątynię czcili najwspanialszymi darami.

Nawet sam Seleukos, król Azji, z własnych dochodów pokrywał wszystkie wydatki, których wymagało składanie ofiar.

Jednak pewien Szymon z rodziny Bilgi, którego ustanowiono przełożonym świątyni, posprzeczał się z arcykapłanem o nadzór nad miejskim targowiskiem.

Nie mogąc zaś niczego dokonać przeciwko Oniaszowi, udał się do Apoloniusza z Tarsu, który w tym czasie był wodzem wojsk Celesyrii i Fenicji,

i doniósł, że skarbiec w Jerozolimie jest pełen nieopisanych bogactw, do tego stopnia, że ilości pieniędzy nie da się tam obliczyć i nie ma ona żadnego związku z wysokością wydatków, jakich wymaga składanie ofiar, i że jest możliwość, aby to wszystko przeszło pod królewską władzę.

Apoloniusz zaś udał się do króla i przekazał mu swoje wiadomości o skarbach. On zaś wybrał wielkorządcę Heliodora i posłał go, dając mu rozkazy, jak ma postępować, aby zagarnąć wspomniane skarby.

Heliodor zaś natychmiast udał się w podróż, na pozór aby odwiedzić miasta Celesyrii i Fenicji, w rzeczywistości zaś, aby wykonać zamiary króla.

Kiedy przybył do Jerozolimy i został przyjaźnie przyjęty przez arcykapłana i miasto, powiedział o doniesieniu, które zostało złożone, i wyjawił powód, dla którego przybył. Dopytywał się przy tym, czy w rzeczywistości właśnie tak jest.

Arcykapłan wyjaśnił mu wtedy, że są depozyty wdów i sierot,

część zaś jest własnością Hirkana, syna Tobiasza, mężczyzny zajmującego bardzo wysokie stanowisko. Sprawa zatem nie przedstawia się tak, jak to zmyślił bezbożny Szymon. Wszystkiego zaś jest w srebrze czterysta talentów, w złocie zaś dwieście.

Byłoby zaś zupełnie niemożliwe wyrządzić krzywdę tym, którzy zawierzyli świętości miejsca oraz powadze i azylowi świątyni szanowanej na całym świecie.

Heliodor jednak powołał się na królewskie rozkazy i wyraźnie powiedział, że musi to być oddane do królewskiego skarbca.

W wyznaczonym dniu wszedł, aby przygotować spis tych skarbów. W całym mieście panował zaś niemały niepokój.

Kapłani, upadłszy w kapłańskich szatach przed ołtarzem, wołali do Nieba, do Tego, który ustanowił prawo o depozycie, aby zachował te skarby nienaruszone dla tych, którzy je złożyli w depozyt.

Temu, kto spojrzał na twarz arcykapłana, krajało się serce. Jego wygląd i zmiana cery zdradzały bowiem duchowe męczarnie.

Tego mężczyznę opanowały bowiem strach i drżenie ciała, przez co ból w sercu był widoczny dla patrzących.

Ludzie gromadnie wychodzili z domów, by razem się modlić, ponieważ miejsce święte miało być zhańbione.

Kobiety przepasane worami poniżej piersi zapełniły ulice. Spośród zamkniętych dotychczas dziewcząt jedne pobiegły do bram, inne na mury, inne wreszcie wychylały się przez okna.

Wszystkie zaś wyciągały ręce do nieba i zanosiły błagania.

Litość budził widok tego, jak przemieszany tłum padał na kolana, a arcykapłan oczekiwał w wielkich męczarniach ducha.

Podczas gdy ci modlili się do wszechmocnego Pana, aby zachował powierzone pieniądze nienaruszone dla tych, którzy zawierzyli,

Heliodor realizował to, co zostało postanowione.

Jeszcze razem ze swoją strażą był on obok skarbca, kiedy Władający duchami i każdą potęgą dokonał wielkiego objawienia, do tego stopnia, że wszyscy, którzy odważyli się tam przyjść, uderzeni mocą Bożą padali bezsilni i przerażeni.

Ukazał się im bowiem jakiś koń przybrany najozdobniejszym czaprakiem, niosący na sobie strasznego jeźdźca. Koń, rzuciwszy się gwałtownie, zawisł nad Heliodorem przednimi kopytami, a jeździec ukazał się w złotej zbroi.

Ponadto ukazali się mu dwaj inni młodzieńcy o nadzwyczajnej sile, uderzającej urodzie i w przepięknych szatach. Oni to stanęli z obu stron i bez przerwy go biczowali, zadając mu wiele uderzeń.

On zaś natychmiast upadł na ziemię, a gęste ciemności go otoczyły. Zabrano go więc i włożono do lektyki.

Tego, który dopiero co w licznym otoczeniu i z liczną strażą wszedł do skarbca, o którym była mowa wcześniej, niesiono, ponieważ nie mógł sam sobie w niczym pomóc. Wyraźnie przy tym poznano Bożą moc.

Gdy więc on dzięki Bożemu działaniu leżał niemy oraz pozbawiony nadziei i ratunku,

tamci błogosławili Pana, który ponad oczekiwania wsławił swoją świątynię. Świątynia zaś, która krótko przedtem była pełna przestrachu i przerażenia, napełniła się radością i szczęściem dzięki objawieniu się wszechmocnego Pana.

Niektórzy z przyjaciół Heliodora zaraz poprosili Oniasza, aby modlił się do Najwyższego, aby obdarzył życiem tego, który już naprawdę wydawał ostatnie tchnienie.

W obawie więc, aby król nie podejrzewał przypadkiem Żydów, że wyrządzili jakąś krzywdę Heliodorowi, arcykapłan złożył ofiarę za zdrowie tego mężczyzny.

Kiedy zaś arcykapłan składał ofiarę, ci sami młodzieńcy, przybrani w te same szaty, ukazali się ponownie Heliodorowi i stanąwszy, powiedzieli: Złóż wiele podziękowań arcykapłanowi Oniaszowi! Dzięki niemu bowiem Pan obdarzył cię życiem.

Ty zaś, obity przez posłów z nieba, opowiadaj wszystkim o wielkiej mocy Bożej! Powiedziawszy to, zniknęli.

Heliodor złożył ofiarę Panu i wielkie śluby złożył Temu, który darował mu życie. Potem pożegnał Oniasza i razem ze swoim wojskiem powrócił do króla.

Wobec wszystkich składał on świadectwo o dziełach najwyższego Boga, jakie widział na własne oczy.

Kiedy zaś król pytał Heliodora, kto byłby odpowiedni, aby jeszcze raz go posłać do Jerozolimy, powiedział:

Jeżeli masz jakiegoś wroga albo przeciwnika w rządach, poślij go tam, a otrzymasz go obitego, jeżeli tylko się wyratuje, bo w tym miejscu naprawdę działa jakaś Boża moc.

Ten bowiem, który ma swoje mieszkanie w niebie, czuwa nad tym miejscem i wspomaga je, a bije i unicestwia tych, którzy tam przychodzą w złych zamiarach.

Taki oto przebieg miała sprawa Heliodora i zachowania świątynnego skarbca.