2 Księga Machabejska 10 – znaczenie, tematy i zastosowanie

Machabeusz, a z nim jego ludzie, pod wodzą Pana zdobyli świątynię i miasto,

usunęli ustawione na placu przez obcokrajowców ołtarze i gaje.

Po oczyszczeniu świątyni zbudowali nowy ołtarz, wykrzesali ogień z kamieni, a potem, wziąwszy ten ogień, złożyli ofiarę po dwóch latach przerw; rozniecili ogień na ołtarzu kadzenia, zapalili lampy oraz wyłożyli chleb.

Gdy to zostało dokonane, upadli całym ciałem przed Panem i błagali, aby już nigdy nie pozwolił im popaść w takie nieszczęścia, ale gdyby kiedyś zgrzeszyli, żeby ich łagodnie skarcił, a nie wydawał bluźnierczym i barbarzyńskim narodom.

Zdarzyło się zaś tak, że w tym samym dniu, w którym świątynia była zbezczeszczona przez obcokrajowców, została ona oczyszczona, dwudziestego piątego tego samego miesiąca, którym jest Kislew.

Z radością obchodzili uroczystość przez osiem dni na wzór Święta Namiotów, przypominając sobie, jak krótko przedtem Święto Namiotów obchodzili w górach i w grotach na podobieństwo dzikich zwierząt.

Dlatego z wiązankami, zielonymi gałęziami, a do tego jeszcze palmami w rękach śpiewali hymn na cześć Tego, który pozwolił im szczęśliwie oczyścić swoją świątynię.

Wspólną zaś uchwałą i ślubowaniem postanowili, że cały naród żydowski będzie każdego roku uroczyście obchodził ten dzień.

Tak przedstawiały się sprawy związane ze śmiercią Antiocha zwanego Epifanesem.

Teraz zaś opowiemy o tym, co się działo za Antiocha Eupatora, syna tamtego bezbożnika. Będziemy mówili krótko o nieszczęściach związanych z wojnami.

Po objęciu rządów mianował on niejakiego Lizjasza wielkorządcą i głównym wodzem wojsk Celesyrii i Fenicji.

Ptolemeusz bowiem, zwany Makronem, odznaczał się tym, że chciał wobec Żydów zachować sprawiedliwość ze względu na krzywdy, które im wyrządzono. Próbował więc pokojowo załatwić te sprawy, które ich dotyczyły.

Wskutek tego jednak został przez przyjaciół króla oskarżony przed Eupatora. Musiał też słuchać, jak przy każdej okazji nazywano go zdrajcą, dlatego że opuścił Cypr, który był mu powierzony przez Filometora, a przeszedł do Antiocha Epifanesa. Nie przyniósłszy zaszczytu swojemu stanowisku, odebrał sobie życie przez zażycie trucizny.

Kiedy zaś Gorgiasz został wodzem na tych ziemiach, tworzył najemne wojska i przy każdej okazji wzniecał wojnę z Żydami.

Równocześnie zaś Idumejczycy, którzy w swoim posiadaniu mieli twierdze położone w dogodnych miejscach, sprawiali Żydom wiele trudności. Przyjmowali bowiem do siebie tych, których wypędzono z Jerozolimy, i również oczekiwali okazji, aby wzniecić wojnę.

Żołnierze zaś Machabeusza, odmawiając modlitwy i prosząc Boga, aby zechciał być im sprzymierzeńcem, wyruszyli przeciwko twierdzom idumejskim.

Mężnie rzucili się na nie i opanowali te miejsca, a wyparli tych wszystkich, którzy walczyli na murach. Tych, którzy wpadli w ich ręce, zabijali; zginęło zaś nie mniej niż dwadzieścia tysięcy.

Nie mniej niż dziewięć tysięcy uciekło do dwóch bardzo mocnych wież, zaopatrzonych we wszystko, co jest potrzebne do wytrzymania oblężenia.

Machabeusz więc pozostawił Szymona i Józefa, do tego jeszcze Zacheusza, a z nimi liczbę żołnierzy wystarczającą do oblegania ich. Sam zaś oddalił się do miejsc, gdzie jego obecność była konieczna.

Żołnierze Szymona byli jednak chciwi na pieniądze i niektórym spośród uwięzionych w wieżach dali się przekupić pieniędzmi. Wziąwszy siedemdziesiąt tysięcy drachm, pozwolili niektórym się wydostać.

Kiedy Machabeuszowi doniesiono o tym, co się stało, zebrał przywódców narodu i wniósł oskarżenie, że braci sprzedano za pieniądze, uwalniając nieprzyjaciół, którzy będą przeciwko nim walczyć.

Na tych więc, którzy stali się zdrajcami, wykonano wyrok śmierci, a wkrótce potem zdobyto obie wieże.

Ponieważ szczęśliwie doprowadzał do końca wszystko, do czego zabrał się z bronią, w obu wieżach zabił ponad dwadzieścia tysięcy.

Tymoteusz zaś, który poprzednio był pokonany przez Żydów, zebrawszy wielką liczbę najemnego wojska, a do tego zgromadziwszy niemało konnicy z Azji, znalazł się w Judei z zamiarem zdobycia jej siłą.

Kiedy się zbliżał, żołnierze Machabeusza, posypując ziemią głowy, a biodra przepasawszy worami, dla ubłagania Boga,

upadli przed podstawą ołtarza i prosili Boga o łaskawość dla siebie, aby był wrogiem ich wrogów i aby przeciwstawił się tym, którzy im się przeciwstawiają, jak mówi Prawo.

Po modlitwie chwycili za broń i wyruszyli z miasta na dużą odległość. Zatrzymali się dopiero wtedy, gdy byli blisko nieprzyjaciół.

Ledwie zaczęło świtać, rzucili się jedni na drugich: jedni szli, mając jako zadatek powodzenia i zwycięstwa, wraz z męstwem, ufność pokładaną w Panu, drudzy zaś – wybrawszy sobie gniew za przywódcę w walce.

Gdy rozgorzała zażarta walka, przeciwnikom ukazało się się z nieba pięciu wspaniałych mężczyzn, na koniach ze złotymi uzdami, którzy stanęli na czele Żydów.

Oni to wzięli Machabeusza pomiędzy siebie, osłonili własną bronią i tak strzegli go przed ranami, na przeciwników zaś rzucali pociski i pioruny, a ci, porażeni ślepotą, rozbiegli się w największym zamieszaniu.

Poległo zaś dwadzieścia tysięcy pięciuset, a z konnicy sześciuset żołnierzy.

Sam Tymoteusz uciekł do bardzo dobrze umocnionej twierdzy, zwanej Gazara, gdzie dowódcą był Chajreas.

Żołnierze Machabeusza przez cztery dni oblegali twierdzę, pełni radosnego zapału.

Ci, którzy byli wewnątrz, ufni, że miejsce było umocnione, niebywale bluźnili i wypowiadali bezbożne słowa.

Kiedy jednak zaświtał piąty dzień, młodzieńcy z otoczenia Machabeusza w liczbie dwudziestu, którzy zapałali gniewem na te bluźnierstwa, mężnie rzucili się na mury i z dziką zajadłością zabijali każdego, kto im wpadł w ręce.

Podobnie inni natarli z drugiej strony na tych, którzy byli wewnątrz, rzucili ogień na wieżę oraz podłożyli ogień i w ten sposób żywcem spalili bluźnierców. Jeszcze inni wyważyli bramy, a wypuściwszy resztę oddziałów, zdobyli miasto.

Tymoteusza, który ukrył się w jakiejś cysternie, zabili, również jego brata Chajreasa i Apollofanesa.

Kiedy zaś tego dokonali, hymnami i pieśniami dziękczynnymi wychwalali Pana za to, że tak mocno wspomógł Izraela i że dał im zwycięstwo.