2 Księga Machabejska 5 – znaczenie, tematy i zastosowanie

W tym czasie Antioch przygotowywał drugą wyprawę przeciwko Egiptowi.

Wtedy w całym mieście przez blisko czterdzieści dni ukazywali się biegnący w powietrzu jeźdźcy ubrani w szaty haftowane złotem i uzbrojone wojsko, podzielone na kohorty,

i oddziały jeźdźców w szyku bojowym, natarcia i napady prowadzone z obu stron, i poruszanie tarczami, i las włóczni, i wyciągnięte miecze, i miotanie strzał, i połysk złotych ozdób, i różnorodne pancerze.

Wszyscy zaś modlili się, aby to zjawisko było znakiem czegoś dobrego.

Tymczasem rozeszła się fałszywa pogłoska, że Antioch nie żyje. Jazon więc zebrał sobie nie mniej niż tysiąc ludzi i niespodziewanie napadł na miasto. Gdy już wdarli się na mury i kiedy w końcu miasto było już zdobyte, Menelaos uciekł do zamku.

Jazon zaś dokonał bezlitosnej rzezi własnych obywateli. Nie zważał na to, że zwycięstwo nad własnymi krewnymi jest największą klęską, a był przekonany, że zdziera łupy z wrogów, a nie z rodaków.

Władzy jednak nie zdobył, a ostatecznie przez ten zamach okrył się hańbą i ponownie musiał szukać ucieczki w kraju Ammonitów.

Tam spotkał go wreszcie nieszczęśliwy koniec. Oskarżony przed Aretasem, władcą Arabów, uciekał z jednego miasta do drugiego, ścigany przez wszystkich. Znienawidzony jako odstępca od praw i pogardzany jako kat ojczyzny i rodaków, uciekł do Egiptu.

Ten, który wypędził rodaków z ojczyzny, zakończył życie na obcej ziemi. Poszedł do Lacedemończyków niby to ze względu na pokrewieństwo. Miał nadzieję, że tam znajdzie schronienie.

A po nim, który tylu ludzi pozostawił bez pogrzebu, nikt nie płakał, nikt nie oddał mu ostatniej posługi ani nie było dla niego miejsca w rodzinnym grobie.

Kiedy wieść o tym, co się stało, dotarła do króla, nabrał on przekonania, że Judea od niego odpada. Opuścił więc Egipt, a w duszy podobny do dzikiego zwierzęcia zdobył miasto zbrojną ręką.

Swoim żołnierzom rozkazał wycinać bez litości tych, którzy wpadną im w ręce, i zabijać tych, którzy uciekną do domów.

Nastąpiła więc rzeź młodych i starych, zagłada młodzieży, kobiet i dzieci, mordowanie dziewic i niemowląt.

W ciągu tych trzech dni padło ofiarą osiemdziesiąt tysięcy: czterdzieści tysięcy z rąk morderców, nie mniej zaś ofiar zostało sprzedanych w niewolę.

Niezaspokojony tym odważył się wkroczyć także do najświętszej na całym świecie świątyni, mając za przewodnika Menelaosa, zdrajcę praw i ojczyzny,

i w swoje nieczyste ręce chwycił święte naczynia. To, co inni królowie złożyli dla powiększenia chwały tego miejsca i dla jego uczczenia, on zabrał niegodziwymi rękoma.

Antioch triumfował w swoim przekonaniu, nie wiedział jednak, że wskutek grzechów mieszkańców miasta Pan rozgniewał się na krótki czas i że stąd pochodzi Jego obojętność wobec świętego miejsca.

Gdyby nie popadli w wiele grzechów, to nie inaczej, ale tak samo jak Heliodor, którego król Seleukos posłał, aby przejrzał skarbiec, i on zostałby zaraz po swoim wtargnięciu ubiczowany i tak odwiedziony od swojego zuchwalstwa.

Pan jednak nie wybrał ludu ze względu na świątynię, ale świątynię ze względu na lud.

Oto właśnie dlaczego ta świątynia uczestniczyła w nieszczęściach narodu, a potem w jego szczęściu. Opuszczona wskutek gniewu Wszechmocnego, ponownie została przywrócona do pełnej swojej chwały, gdy wielki Pan został przebłagany.

Antioch zabrał ze świątyni tysiąc osiemset talentów i szybko oddalił się do Antiochii, wierząc w swojej pysze i wyniosłości serca, że ziemię uczyni żeglowną, a morze dostępne dla podróży pieszych.

Pozostawił jednak przełożonych, aby oni znęcali się nad narodem: w Jerozolimie Filipa, który z pochodzenia był Frygijczykiem, sposób zaś jego postępowania był bardziej barbarzyński niż tego, który go ustanowił;

na Garizim – Andronika, a przy nich jeszcze Menelaosa, który był gorszy od innych i wynosił się ponad obywateli, a do Żydów pałał szczególną nienawiścią.

Posłał też dowódcę Mizyjczyków, Apoloniusza, na czele wojska liczącego dwadzieścia dwa tysiące ludzi z rozkazem, aby wymordował wszystkich dorosłych mężczyzn, kobiety zaś i młodzież sprzedał w niewolę.

Wskutek tego przybył on do Jerozolimy i udawał kogoś, kto przynosi pokój. Wytrwał aż do świętego dnia szabatu, kiedy to, korzystając z tego, że Żydzi nic nie robią, rozkazał swoim żołnierzom chwycić za broń.

Wszystkich tych, którzy wyszli na widowisko, kazał wymordować, a potem wpadł z bronią do miasta i wielu położył trupem.

Wtedy Juda Machabeusz wraz z około dziesięciu innymi wycofał się na pustynię i tam, jak dzikie zwierzęta, żył w górach razem ze swoimi ludźmi. Żywili się oni tylko roślinami, aby się nie splamić.