Księga Kapłańska 25:1
Potem Pan powiedział do Mojżesza na górze Synaj:
Księga Kapłańska 25: poznaj główne tematy i zastosuj je w swoim życiu już dziś
Liczba wersetów: 55 | Biblia BibleGuided — Polski
Potem Pan powiedział do Mojżesza na górze Synaj:
Mów do Izraelitów i powiedz im: Kiedy wejdziecie do ziemi, którą daję wam, wtedy ziemia będzie także obchodzić szabat dla Pana.
Sześć lat będziesz obsiewał swoje pole, sześć lat będziesz przycinał swoją winnicę i będziesz zbierał jej plony,
ale w siódmym roku będzie uroczysty szabat dla ziemi, szabat dla Pana. Nie będziesz wtedy obsiewał pola ani przycinał winnicy,
nie będziesz żął tego, co samo wyrośnie na polu, ani nie będziesz zbierał nieprzyciętych winogron. To będzie rok szabatowy dla ziemi.
Szabat ziemi będzie służył wam za pokarm: tobie, twojemu słudze, twojej służącej, twojemu najemnikowi i osiadłemu u ciebie, tym, którzy mieszkają u ciebie.
Cały jego plon będzie służyć za pokarm także twojemu bydłu i zwierzętom, które są w twoim kraju.
Policzysz sobie siedem lat szabatowych, to jest siedem razy po siedem lat, tak że czas siedmiu lat szabatowych będzie obejmował czterdzieści dziewięć lat.
Dziesiątego dnia siódmego miesiąca zatrąbisz w róg. W Dniu Przebłagania zatrąbicie w róg w całej waszej ziemi.
Będziecie święcić pięćdziesiąty rok, oznajmijcie wyzwolenie w kraju dla wszystkich jego mieszkańców. Będzie to dla was jubileusz – każdy z was powróci do swojej własności i każdy powróci do swojego rodu.
Cały ten rok pięćdziesiąty będzie dla was rokiem jubileuszowym – nie będziecie siać, nie będziecie żąć tego, co urośnie, nie będziecie zbierać nieprzyciętych winogron,
bo to będzie dla was jubileusz, to będzie dla was rzecz święta. Wolno wam jednak będzie jeść to, co urośnie na polu.
W tym roku jubileuszowym każdy powróci do swojej własności.
Kiedy więc będziecie sprzedawać coś bliźniemu albo kupować coś od bliźniego, nie wyrządzajcie krzywdy jeden drugiemu.
Ale odpowiednio do liczby lat, które upłynęły od jubileuszu, będziesz kupował od bliźniego, a on sprzeda tobie odpowiednio do liczby lat plonów.
Im więcej lat pozostaje do jubileuszu, tym większą cenę zapłacisz, im mniej lat pozostaje, tym mniejszą cenę zapłacisz, bo on sprzedaje ci ilość plonów.
Nie będziecie wyrządzać krzywdy jeden drugiemu. Będziesz się bał twojego Boga, bo Ja jestem Pan, wasz Bóg!
Będziecie wykonywać moje ustawy i przestrzegać moich wyroków, wprowadzając je w życie, abyście mieszkali w kraju bezpiecznie:
ziemia da wam plon, będziecie jedli do sytości, będziecie mieszkali na niej bezpiecznie.
Jeżeli zaś powiecie: co będziemy jedli w siódmym roku, jeżeli nie będziemy siali ani zbierali plonów?
Ześlę wam błogosławieństwo w szóstym roku, tak że plony wystarczą na trzy lata.
W ósmym roku będziecie siać i będziecie jeść z dawnych plonów. Aż do dziewiątego roku, aż do nowych plonów będziecie jedli dawne plony.
Nie wolno sprzedawać ziemi na zawsze, bo ziemia należy do Mnie, a wy jesteście u Mnie przybyszami i osadnikami.
Dlatego będziecie pozwalać na wykup wszelkich gruntów należących do was.
Jeżeli twój brat zubożeje i sprzeda swoją posiadłość, wtedy wystąpi jego najbliższy krewny jako "wykupujący" i odkupi ziemię sprzedaną przez brata.
Jeżeli zaś ktoś nie ma "wykupującego", ale sam zdobędzie dostateczne środki na wykup,
to obliczy lata od czasu sprzedaży, zwróci nabywcy gruntu nadwyżkę i wróci do swojej posiadłości.
Jeżeli jednak nie będzie miał dostatecznych środków na wykup, w takim razie grunt pozostanie we władaniu nabywcy aż do roku jubileuszowego. W roku jubileuszowym grunt przejdzie znowu w posiadanie dawnego właściciela.
Jeżeli ktoś sprzeda dom mieszkalny położony w mieście otoczonym murami, to będzie miał prawo do wykupu aż do końca roku sprzedaży: prawo wykupu będzie trwało cały rok.
Jeżeli dom nie będzie wykupiony przed upływem roku, w takim razie dom zbudowany w mieście warownym przejdzie na zawsze w posiadanie nabywcy i jego potomków. Nie wyjdzie z ich rąk w roku jubileuszowym.
Domy we wsiach, które nie są otoczone murami, będą traktowane na równi z własnością gruntową, a więc będą podlegały wykupowi, a w roku jubileuszowym wyjdą z rąk nabywcy.
Jeśli chodzi o miasta lewickie, lewitom zawsze przysługuje prawo wykupu domów, które posiadają.
Jeżeli ktoś kupi od lewitów dom miejski, to posiadłość ta wyjdzie z jego rąk w roku jubileuszowym, bo domy miast lewickich są ich posiadłością pośród Izraelitów.
Także i pole położone koło ich miast nie będzie podlegało sprzedaży, bo ono jest ich posiadłością wieczystą.
Jeżeli twój brat zubożeje i jego ręka osłabnie, to podtrzymasz go, aby mógł żyć z tobą przynajmniej jak przybysz lub osadnik.
Nie będziesz brał od niego odsetek ani lichwy. Będziesz się bał swojego Boga i pozwolisz bratu żyć ze sobą.
Nie będziesz mu dawał pieniędzy na procent. Nie będziesz mu dawał pokarmu na lichwę.
Ja jestem Pan, wasz Bóg, który wyprowadził was z ziemi egipskiej, aby dać wam ziemię Kanaan i aby być waszym Bogiem!
Jeżeli brat z powodu ubóstwa sprzeda się tobie, nie będziesz nakładał na niego pracy niewolniczej.
Będziesz się z nim obchodził jak z najemnikiem albo jak z osadnikiem. Będzie służyć tobie tylko do roku jubileuszowego.
Wtedy wyjdzie od ciebie razem ze swoimi dziećmi i wróci do swojej rodziny, do posiadłości swoich przodków.
Bo oni są moimi niewolnikami, których wyprowadziłem z ziemi egipskiej, nie powinni więc być sprzedawani jak niewolnicy.
Nie będziesz się z nim obchodził surowo. Będziesz się bał swojego Boga.
Kiedy będziecie potrzebowali niewolników i niewolnic, to będziecie ich kupowali od narodów, które są wokół was.
Także będziecie kupowali dzieci przybyszów osiadłych wśród was, przybyszów i ich potomków, urodzonych w waszym kraju. Ci będą waszą własnością.
Zostawicie ich w dziedzictwie waszym synom, aby ich posiadali na własność, na zawsze. Będziecie ich uważać za niewolników. Ale z braćmi Izraelitami nie będziecie się obchodzili surowo.
Jeżeli cudzoziemiec osiadły u ciebie wzbogaci się, a twój brat zubożeje i sprzeda siebie cudzoziemcowi osiadłemu u ciebie albo potomkowi cudzoziemca,
to ten, który się sprzedał, może być wykupiony. Jeden z jego braci wykupi go.
Także jego stryj albo syn jego stryja może go wykupić, albo którykolwiek z jego krewnych z jego rodziny wykupi go, albo też on sam siebie wykupi, jeżeli będzie go na to stać.
Wtedy wspólnie ze swoim nabywcą obliczy czas od roku, w którym sprzedał siebie, aż do roku jubileuszowego: cena, za którą się sprzedał, będzie odpowiednia do liczby lat. Czas jego niewoli będzie mu policzony za dni najemnika.
Co siódmy rok ma być szabatem dla ziemi. Jej naturalny plon jest przeznaczony na pokarm dla całej wspólnoty, także dla służby, przybyszów i zwierząt. Obietnica plonów w szóstym roku odpowiada na obawę o utrzymanie.
Po siedmiu cyklach siedmiu lat jubileusz ogłasza wyzwolenie i umożliwia powrót do rodzinnej własności. Zasady te ograniczają trwałe przejmowanie ziemi, która stanowiła podstawę utrzymania i więzi rodowych.
Wspólnota ma unikać wykorzystywania bliźniego przy transakcjach, wspierać zubożałego krewnego i nie pobierać od niego odsetek ani lichwy. Jego godność i możliwość życia we wspólnocie są ważniejsze niż zysk.
Izraelici nie mają być traktowani jak niewolnicy, ponieważ należą do Boga, który wyprowadził ich z Egiptu. Rozdział przewiduje dla nich uwolnienie, choć jednocześnie dopuszcza posiadanie niewolników spośród innych narodów, co wymaga uważnej oceny historycznej i etycznej.
Rozdział jest częścią zbioru praw przypisanego Mojżeszowi i osadzonego w narracji o pobycie Izraela u stóp góry Synaj. Jego przepisy zakładają społeczeństwo rolnicze, w którym ziemia, plony i przynależność do rodu decydowały o utrzymaniu. Rok szabatowy i jubileusz ograniczają możliwość trwałej utraty ziemi przez zubożałe rodziny. Tekst odzwierciedla także hierarchiczny porządek starożytnego świata: chroni Izraelitów przed trwałym zniewoleniem, ale dopuszcza dziedziczne niewolnictwo osób spoza Izraela. Ten element należy odczytywać z uwzględnieniem jego historycznego kontekstu, nie pomijając jego moralnego ciężaru.
Rozdział układa przepisy w coraz szersze kręgi. Najpierw opisuje szabat ziemi po sześciu latach pracy (wersety 1–7), następnie jubileusz po siedmiu cyklach szabatowych (wersety 8–17). Kolejna część wyjaśnia Bożą obietnicę utrzymania i zasadę, że ziemia należy do Boga (wersety 18–24). Potem omawia wykup gruntów, domów i własności lewitów (wersety 25–34), pomoc ubogim oraz uwalnianie Izraelitów popadłych w zależność (wersety 35–55). Powracające wezwania do bojaźni Bożej i przypomnienie wyjścia z Egiptu uzasadniają te regulacje.
Rozdział przedstawia Boga jako właściciela ziemi i wyzwoliciela Izraela. Lud nie może traktować ziemi ani człowieka jako własności bez ograniczeń, ponieważ wszystko podlega Bożemu porządkowi. Szabat ziemi wyraża zaufanie do Bożego zaopatrzenia, a jubileusz ukazuje dążenie do odnowienia wspólnoty przez ograniczenie skutków ubóstwa i trwałej utraty dziedzictwa. Jednocześnie przepisy o niewolnictwie odzwierciedlają nierówne traktowanie Izraelitów i cudzoziemców w świecie starożytnym. Nie należy zacierać tej różnicy ani przedstawiać jej jako uniwersalnej aprobaty dla zniewalania ludzi.
Rozdział porusza tematy bezpieczeństwa materialnego, utraty domu, ubóstwa, zależności i wyzwolenia. Jego przepisy wskazują na troskę o to, by kryzys ekonomiczny nie odbierał człowiekowi na zawsze miejsca we wspólnocie. Może to być ważny obraz nadziei i godności, ale tekst nie jest poradą psychologiczną ani rozwiązaniem współczesnych problemów prawnych czy finansowych. Osoby, które doświadczyły wyzysku lub przemocy, mogą szczególnie potrzebować rozważnego, bezpiecznego wsparcia.
Rozdział zachęca wspólnotę do tworzenia takich relacji i zasad, które nie pozwalają, by czyjeś ubóstwo stało się okazją do trwałego wyzysku. W codziennym życiu można kierować się uczciwością w umowach, szacunkiem dla osób zadłużonych lub zależnych oraz troską o wspólne zasoby. Obraz odpoczynku ziemi przypomina także, że praca i korzystanie z dóbr powinny uwzględniać granice oraz dobro innych. Przepisy należy stosować z uwzględnieniem ich starożytnego kontekstu, a nie jako gotowy kodeks współczesnego prawa.
Co siódmy rok ziemia miała odpoczywać od siewu i przycinania winnic. To, co samo wyrosło, służyło za pokarm ludziom i zwierzętom.
Po siedmiu cyklach szabatowych, czyli po czterdziestu dziewięciu latach, ogłaszano jubileusz. W roku pięćdziesiątym miało nastąpić wyzwolenie, a członkowie wspólnoty mieli wrócić do rodzinnej własności i rodu.
Ponieważ, jak mówi rozdział, ziemia należy do Boga, a Izraelici są przy Nim przybyszami i osadnikami. Sprzedaż ziemi była więc ograniczona, a przepisy przewidywały możliwość wykupu i jej powrotu w jubileusz.
Wspólnota ma go podtrzymać, nie pobierać od niego odsetek ani lichwy i nie obchodzić się z nim surowo. Jeśli popadł w zależność, przepisy przewidują jego wykup lub uwolnienie w roku jubileuszowym.
Opisują one hierarchiczne realia starożytnego społeczeństwa i wyraźnie odmiennie traktują Izraelitów oraz ludzi spoza Izraela. Należy uznać ten trudny element tekstu i jego historyczny kontekst, nie wykorzystując go do usprawiedliwiania współczesnego zniewolenia lub dyskryminacji.
W tym rozdziale słychać troskę o ludzi, którym ubóstwo grozi utratą domu, ziemi i miejsca w rodzinie. Jubileusz daje obraz możliwości powrotu i odzyskania bezpieczeństwa. Równocześnie fragment o niewolnictwie może budzić smutek lub sprzeciw; warto nie pomijać tego ciężaru i nie mylić opisu dawnych praw z pochwałą krzywdzenia.
Rozdział łączy przepisy agrarne, ekonomiczne i społeczne wspólną zasadą: ziemia należy do Boga, a Izraelici są ludem wyzwolonym z Egiptu. Cena ziemi zależy od liczby plonów pozostałych do jubileuszu, co wskazuje, że transakcja nie oznaczała bezwarunkowego przekazania gruntu na zawsze. Tekst zawiera jednak także wyraźne rozróżnienie praw Izraelitów i cudzoziemców, zakorzenione w starożytnym porządku społecznym.
Praktycznym centrum rozdziału jest zakaz wykorzystywania czyjegoś kryzysu. Uczciwa umowa, wsparcie dla osoby w potrzebie i ograniczenie trwałej utraty środków do życia pomagają chronić całą wspólnotę. Zasady jubileuszu nie są współczesnym kodeksem prawnym, ale podkreślają, że odpowiedzialność ekonomiczna obejmuje także dobro drugiego człowieka.
Jubileusz osadza ludzką własność i pracę w perspektywie Boga: człowiek nie jest ostatecznym właścicielem ziemi ani życia drugiego człowieka. Pamięć o wyzwoleniu z Egiptu ma kształtować sposób budowania wspólnoty. Rozdział zachowuje przy tym trudne napięcie między tą wizją wyzwolenia a przepisami dopuszczającymi niewolnictwo cudzoziemców, którego nie należy przemilczać.
Studium rozdziału e-mailem
Otrzymuj fragmenty Pisma Świętego, modlitwę i prosty kolejny krok związany z tym rozdziałem.
Ważne zastrzeżenie: Te wskazówki biblijne nie zastępują profesjonalnej opieki w zakresie zdrowia psychicznego. Jeśli doświadczasz objawów kryzysu, skontaktuj się z Centrum Wsparcia dla Osób w Kryzysie Psychicznym pod numerem 800 70 2222 lub niezwłocznie poszukaj profesjonalnej pomocy.