Księga Kapłańska 25:1 – znaczenie i zastosowanie

Prawo Mojżesza przywiązywało wielką wagę do szabatu. Był on najstarszym ze wszystkich ustanowień Boga i miał zachować wśród ludzi wiedzę o Stwórcy oraz oddawanie Mu czci. Prawo to nie tylko ponownie ustanawiało cotygodniowy szabat, lecz także dodawało rok szabatowy, by jeszcze mocniej go podkreślić: „W siódmym roku ziemia będzie miała szabat odpoczynku” (Księga Kapłańska 25:4).

Na tej podstawie Żydzi rozwinęli popularną tradycję, według której po sześciu tysiącach lat istnienia świata — skoro tysiąc lat jest dla Boga jak jeden dzień — świat miał się skończyć, a rozpocząć miał się wieczny szabat. To jednak słaba podstawa do wyznaczania dnia i godziny, które zna tylko Bóg. Rok szabatowy rozpoczynał się we wrześniu, po żniwach, w siódmym miesiącu ich roku religijnego.

Przepisy dotyczące tego roku były jasne. Po zebraniu plonów, gdy nadchodziła pora siewu, nie wolno było siać zboża na ziemi. Wiosną nie należało przycinać winorośli, a więc nie można było oczekiwać ani zbioru zboża, ani winobrania w następnym roku. Po drugie, tego, co ziemia wydała sama, nie wolno było uznawać za swoją własność ani wykorzystywać w zwykły sposób. Można było korzystać z tego jedynie jako z codziennego pożywienia. Plony należało zostawić ubogim, sługom, cudzoziemcom i zwierzętom (Księga Kapłańska 25:5–7).

Miał to być szabat odpoczynku dla ziemi. Nie należało na niej pracować ani oczekiwać od niej plonów. Wszelkie coroczne prace polowe miały ustać w siódmym roku, tak jak codzienna praca ustawała w siódmym dniu. Żydzi mówią też, że liczenie lat szabatowych rozpoczęto dopiero po całkowitym zdobyciu Kanaanu, w ósmym roku Jozuego. Siódmy rok od tego czasu był pierwszym rokiem szabatowym, a pięćdziesiąty — rokiem jubileuszowym.

W tym roku miało też następować powszechne umorzenie długów (Księga Powtórzonego Prawa 15:1–2) oraz publiczne odczytanie Prawa podczas Święta Namiotów (Księga Powtórzonego Prawa 31:10–11). Te dodatkowe obowiązki nadawały temu roku jeszcze bardziej uroczysty charakter. Bóg posłużył się tym porządkiem, by nauczyć ich kilku rzeczy.

Pokazał im, że to On jest prawdziwym właścicielem ziemi, a oni dzierżą ją od Niego tylko jako dzierżawcy, dopóki On na to pozwala. Właściciele ziemscy często określają dzierżawcom, kiedy mają uprawiać ziemię, a kiedy pozwolić jej odpocząć. Podobnie Bóg dał im tę dobrą ziemię pod pewnymi warunkami, by wiedzieli, że nie są jej właścicielami z własnego prawa, lecz zależą od swego Pana.

Była to także życzliwość wobec samej ziemi. Zapewnienie jej odpoczynku miało zachować jej żyzność dla przyszłych pokoleń. Bóg chciał, by myśleli o tych, którzy przyjdą po nich, zamiast traktować ziemię tak, jakby istniała wyłącznie dla ich pokolenia. Ponieważ przez cały rok byli wolni od pracy na roli, zyskiwali więcej czasu na oddawanie czci Bogu oraz poznawanie Jego i Jego Prawa.

Mieli się także uczyć hojności. Nie powinni zatrzymywać wszystkiego dla siebie, lecz pozwalać innym korzystać z darów Bożej dobroci, zwłaszcza z tego, co ziemia wydała bez ich pracy. Jednocześnie uczyli się polegać na Bożej opiece. Życie człowieka nie zależy od samego chleba, a nawet chleb nie jest wyłącznie owocem ludzkiego wysiłku. Może go dać Boże błogosławieństwo, jeśli Bóg zechce, nawet bez ludzkiej pracy i troski (Ewangelia Mateusza 4:4).

To prawo przypominało im także o beztroskim życiu w raju, kiedy człowiek mógł swobodnie spożywać wszelkie dobre rzeczy, zanim grzech przyniósł pracę i pot. Trud i znój pojawiły się wraz z grzechem. Prawo uczyło ich również pamiętać o ubogich, którzy nie siali ani nie zbierali plonów, a jednak żyli dzięki Bożemu błogosławieństwu, nawet mając niewiele. Pod każdym z tych względów rok odpoczynku zapowiadał duchowy odpoczynek, w który wierzący wchodzą przez Chrystusa, naszego prawdziwego Noego. On przynosi nam pociechę i odpoczynek w naszej pracy i trudzie naszych rąk, związanych z przeklętą ziemią (Księga Rodzaju 5:29).

Przez Chrystusa zostajemy uwolnieni od ciężaru trosk i trudów doczesnego życia. Jedne i drugie zostają uświęcone i stają się dla nas słodkie, a my otrzymujemy pomoc i zachętę, by żyć wiarą. Tak jak plonami z roku szabatowego ziemi dzielili się wszyscy, tak zbawienie zdobyte przez Chrystusa jest wspólnym zbawieniem. Ten rok szabatowy wydaje się mieć swój odpowiednik w Kościele chrześcijańskim, gdy wierzący mieli wszystko wspólne (Dzieje Apostolskie 2:44).