1 List do Koryntian 8:9 – znaczenie i zastosowanie

W 1 Liście do Koryntian 8:9 Paweł zwraca uwagę na coś, co łatwo przeoczyć, gdy ma się rację. Pisze: „Uważajcie jednak, aby to wasze prawo do takiego postępowania nie stało się dla słabych powodem do zgorszenia.” Werset nie kwestionuje samego prawa. Mówi o tym, co dzieje się w sumieniu drugiego człowieka, który może zobaczyć działanie kogoś silniejszego i uznać, że wolno mu to samo, choć jego sumienie tego nie udźwignie. Wiedza i wolność mogą być prawdziwe, a mimo to wymagają troski o tych, którzy patrzą na nas z innego miejsca. W tych słowach słychać coś bardzo ludzkiego. Słabość sumienia jest tu traktowana poważnie, bo zależy na niej komuś, kto chce ją chronić. Fragment pokazuje też, że nasza swoboda ma wpływ na innych, nawet wtedy, gdy wybieramy zupełnie zwyczajnie. Wcześniej w tym samym rozdziale Paweł pisze, że „miłość zaś buduje”, i właśnie ten werset wyjaśnia, jak ta budowa wygląda w codziennych decyzjach. Miłość staje się tu miarą, która porządkuje wiedzę, również wtedy, gdy prawo po stronie tego, kto je posiada, jest jasne.

Paweł nie rozstrzyga tu, że samo spożywanie pokarmu jest grzechem. W poprzednim wersecie przypomina, że jedzenie ani nie przybliża do Boga, ani nie oddala od Niego. Problem pojawia się wtedy, gdy korzystanie z przysługującej komuś wolności staje się dla innego zachętą do działania wbrew sumieniu. Kontekst dotyczy mięsa składanego bożkom w ofierze. Część wierzących wiedziała, że bożek nie jest prawdziwym bogiem; inni nadal kojarzyli taki pokarm z bałwochwalstwem. Paweł ostrzega, że widok chrześcijanina jedzącego podczas uczty związanej z kultem mógł skłonić osobę o słabszym sumieniu do naśladowania go, choć uważała taki czyn za niewierność Bogu. „Zgorszenie” oznacza tu więc coś poważniejszego niż urażenie czyjegoś gustu: może stać się duchową przeszkodą. Kluczowe rozróżnienie przebiega między samym prawem do działania a odpowiedzialnością za jego wpływ na innych. Wiedza o tym, że pokarm sam w sobie nie ma duchowej mocy, nie daje przyzwolenia na lekceważenie czyjegoś sumienia. W tym rozdziale miłość nie unieważnia prawdy, lecz ukierunkowuje korzystanie z wolności. Stawką jest nie tylko wzajemna zgoda, ale dobro człowieka, za którego umarł Chrystus.

Paweł nie odbiera chrześcijanom swobody w sprawach jedzenia. Wiąże ją jednak z odpowiedzialnością za tych, którzy mają słabsze sumienie. Wolność w tej sprawie zawsze dotyczy także innych ludzi. W 1 Liście do Koryntian 8:9 Apostoł pisze: „Uważajcie jednak, aby to wasze prawo do takiego postępowania nie stało się dla słabych powodem do zgorszenia”. Prawo, o którym mowa, opiera się na wiedzy, że dla nas istnieje tylko jeden Bóg. Samo prawo Paweł zostawia. Ostrzega przed sposobem jego użycia, który rani drugiego człowieka. Paweł zwraca uwagę na skutki. Słabe sumienie może zostać zgorszone, a wtedy traci ktoś, za kogo umarł Chrystus. Dlatego to miłość buduje wspólnotę wiary. Wiedza bez miłości łatwo wpędza w pychę. Pasterski sens tego fragmentu polega na tym, że wolność nie kończy rozmowy o dobru. Paweł sam wyciąga z tego konsekwencję w 1 Liście do Koryntian 8:13, gdy pisze, że nie będzie jadł mięsa, by nie gorszyć brata. Ta decyzja pokazuje, że prawo można dobrowolnie odłożyć z miłości.

Wolność chrześcijańska nie jest tylko prawem do wyboru. W 1 Liście do Koryntian 8:9 Paweł ostrzega: „Uważajcie jednak, aby to wasze prawo do takiego postępowania nie stało się dla słabych powodem do zgorszenia”. Pisze o pokarmach składanych bożkom, lecz jego troska sięga głębiej: wiedza o tym, co wolno, nie zwalnia z miłości do drugiego człowieka. Niektórzy wierzący wiedzieli, że pokarm nie przybliża ani nie oddala od Boga. Inni wciąż łączyli jego spożywanie z udziałem w bałwochwalstwie. To, co dla jednego było obojętnym posiłkiem, drugiego mogło popchnąć do działania wbrew sumieniu. Paweł nie nazywa samego prawa grzechem; pokazuje, że korzystanie z niego może zranić bliźniego. Wspólny stół staje się tu obrazem wspólnoty, w której decyzje jednej osoby widzą także inni. Miłość nie polega na tym, by każdą różnicę osądzać ani by lękliwie rezygnować ze wszystkiego. Pyta raczej, czy własna swoboda służy budowaniu, czy staje się ciężarem dla kogoś, za kogo umarł Chrystus. Taką miarę wolności wskazuje ten werset: nie sama możliwość wyboru, lecz odpowiedzialność za bliźniego.