1 List do Koryntian 8:8 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset brzmi niemal swobodnie, a jednak słychać w nim coś bardzo ludzkiego: pragnienie, by własne postępowanie dawało pewność, że stoimy blisko Boga. Apostoł pisze: „A przecież pokarm nie przybliży nas do Boga. Ani nie będziemy ubożsi, gdy przestaniemy jeść, ani też, jedząc, nie wzrośniemy w znaczeniu.” Takie słowa potrafią zdjąć z serca ciężar ciągłego ważenia drobnych wyborów. Fragment wyrasta jednak z konkretnego sporu w Koryntach, gdzie mięso składane bożkom budziło lęk u jednych i spokój u innych. Takie napięcia znają ludzie, których sumienie potrafi się plątać nawet wtedy, gdy rozum wie swoje. Werset 8 pokazuje, że przyjęcie przez Boga nie zależy od tego, co znajdzie się na stole, więc lęk oparty na rzeczach zewnętrznych traci swoją podstawę. Sąsiednie wersety pokazują jednak drugą stronę. W 1 Liście do Koryntian 8:1 czytamy, że wiedza wbija w pychę, a miłość buduje, a w wersetach 11 i 12 widać, że beztroska swoboda może zranić słabszego brata. Wolność od lęku nie kończy się więc na sobie, bo otwiera na troskę o innych. Relacja z Bogiem rozstrzyga się w miłości, a nie w talerzu.

„A przecież pokarm nie przybliży nas do Boga” — w tym zdaniu Paweł porządkuje miarę duchowej wartości. Jedzenie pokarmu ofiarowanego bożkom ani powstrzymywanie się od niego samo w sobie nie czyni człowieka bliższym Bogu czy uboższym w Jego oczach. Wiara nie jest bilansem posiłków, w którym każdy wybór automatycznie przynosi zysk albo stratę. Nie oznacza to jednak, że decyzja o jedzeniu jest dla Pawła obojętna pod każdym względem. Niektórzy chrześcijanie w Koryncie nadal kojarzyli taki pokarm z kultem bożków i mieli słabe sumienie. Dlatego w dalszej części rozdziału Paweł ostrzega, że korzystanie z własnej wolności może stać się dla nich zgorszeniem. Kluczowe rozróżnienie przebiega więc między wartością pokarmu przed Bogiem a skutkiem postępowania wobec drugiego człowieka. Werset podważa przekonanie, że zewnętrzny wybór sam zapewnia duchową rangę. Nie daje natomiast przyzwolenia na lekceważenie cudzych sumień. W kontekście tego rozdziału wiedza o wolności wymaga miłości: to ona kieruje sposobem korzystania z tego, co samo w sobie nie przybliża do Boga.

Ten werset ustawia sprawę jasno: jedzenie nie wpływa na relację z Bogiem. Paweł pisze o mięsie składanym bożkom, który w Koryncie trafiał na rynek i na stoły. Pokarm nie przybliża człowieka do Boga. Nie oddala go od Niego także wtedy, gdy ktoś z niego rezygnuje. Można wyobrazić sobie wierzącego, który przed zakupami w sklepie zastanawia się, czy jego obiad nie splami jego wiary. Paweł zdejmuje z niego ten niepokój. Sam pokarm nie decyduje o duchowej pozycji. Nie znaczy to jednak, że wszystko wolno robić bez namysłu. Już w następnym wierszu, 1 Liście do Koryntian 8:9, apostoł ostrzega, że wolność może stać się zgorszeniem dla słabszych. Wiedza daje swobodę, ale miłość ma jej pilnować. Słowa „ani też, jedząc, nie wzrośniemy w znaczeniu” zdejmują z jedzenia ciężar, którego nie powinno nieść. Ani wyrzeczenie nie czyni człowieka większym, ani biesiada nie czyni go mniejszym. Paweł nie rozwija tu, na czym polega ta wartość. Wcześniej przypomina jednak, że dla nas istnieje jeden Bóg i jeden Pan (1 List do Koryntian 8:6). Tam, a nie w talerzu, leży prawdziwe ugruntowanie.

W zdaniu Pawła o pokarmie nie chodzi o to, że każda praktyka religijna jest obojętna. Mowa o mięsie pochodzącym z ofiar składanych bożkom, a spór odsłania różnicę między wiedzą a miłością. Sam posiłek nie zbliża do Boga ani nie odbiera człowiekowi miejsca przed Nim. Nikt nie staje się ważniejszy przez skorzystanie z wolności ani mniej wartościowy przez rezygnację. To uwalnia od mierzenia relacji z Bogiem tym, co można zjeść lub czego można sobie odmówić. Wiara nie jest rachunkiem zasług, w którym każdy wybór podnosi albo obniża duchową pozycję. Jej centrum stanowią jedyny Bóg i Chrystus, przez którego wszystko istnieje. Człowiek pozostaje zależny od Boga, nie od menu. Paweł nie zatrzymuje się jednak na prywatnej wolności. Wspólnota przypomina stół, przy którym wybór jednej osoby może zranić czyjeś sumienie. Dlatego swoboda nie jest trofeum do obrony za wszelką cenę. W perspektywie Chrystusa ważniejsze od udowodnienia, że coś wolno, staje się to, czy wiedza służy miłości i budowaniu innych. To ona nadaje wolności właściwą miarę.