1 List do Koryntian 8:3 – znaczenie i zastosowanie

W tym krótkim zdaniu apostoł Paweł wraca do sprawy wiedzy, którą wcześniej nazwał pyszniącą się, a miłość zestawił z budowaniem wspólnoty. Tutaj miłość do Boga staje się tym, co mówi o tym, kim człowiek jest w oczach Boga. Słowa „uznany przez Boga” brzmią spokojnie, a jednak niosą ulgę, bo wskazują, że bliskość z Bogiem nie zależy od tego, ile się wie ani jak dobrze się to wie. Ktoś, kto czyta Pismo i słucha kazań, a mimo to co wieczór czuje, że wciąż za mało rozumie, może łatwo uznać, że jego miejsce przy Bogu jest niepewne. Werset nie mówi o zasobie wiedzy, lecz o sercu zwróconym ku Bogu. Daje w ten sposób uczuciu niedostatku inne światło, bo to, co liczy się najbardziej, nie jest ciężarem do udźwignięcia, tylko odpowiedzią na to, kim jest Bóg. Fragment przypomina też, że Bóg nie mierzy człowieka miarą erudycji. Miłość, o której mowa, nie jest dowodem zdobytym na egzaminie ani wygraną w sporze. Jest kierunkiem serca, który może być widoczny także wtedy, gdy wiedza pozostaje skromna. Być poznanym przez Boga oznacza być przez Niego przyjętym w relacji, a nie zaliczonym w jakimś rankingu.

Paweł nie rozważa tu miłości Boga w oderwaniu od konkretnego sporu. Wspólnota koryncka dyskutuje o pokarmach składanych bożkom w ofierze, a część jej członków uważa, że sama wiedza o nieistnieniu bożków rozstrzyga sprawę. Apostoł przeciwstawia pysze wiedzy miłość, która buduje, a w wersecie 3 przypomina, że miłość Boga wiąże się z byciem przez Niego uznanym. Sformułowanie „jest również uznany przez Boga” nie przedstawia miłości jako zapłaty, która zmusza Boga do przyjęcia człowieka. W toku argumentacji Pawła brzmi raczej jak przeciwieństwo roszczenia: nie wystarczy sądzić, że się wie; ważna jest relacja z Bogiem, która wyraża się w miłości. Sam werset nie podaje pełnej definicji tej relacji ani nie rozstrzyga wszystkich sporów o jej kolejność względem łaski czy wiary. W kontekście miłość nie jest jedynie uczuciem ani prywatną pobożnością. Powinna kształtować sposób używania wiedzy, zwłaszcza gdy czyjaś swoboda mogłaby zranić osobę o słabszym sumieniu. Paweł kieruje więc uwagę od pytania „kto ma rację?” ku temu, czy poznanie służy Bogu i bliźnim. Miłość staje się znakiem poznania, które nie wywyższa, lecz buduje.

Paweł pisze w 1 Liście do Koryntian 8:3 po krótkim ostrzeżeniu, że wiedza wbija w pychę, a miłość buduje. Wiedza łatwo staje się powodem do chwały, bo pozwala się porównywać z innymi. Miłość wymaga czegoś innego, mianowicie uważności na drugiego człowieka. Dlatego apostoł przechodzi od wiedzy do tego, co ma w tej sprawie najwyższe znaczenie: „Jeżeli zaś ktoś miłuje Boga, ten jest również uznany przez Boga”. Zwrot „uznany przez Boga” mówi o Bożym przyjęciu człowieka. Werset nie opisuje, jak do niego dochodzi. Wskazuje natomiast, z czym to uznanie jest powiązane: z miłością skierowaną ku Bogu, a nie z tym, ile ktoś wie. W Koryntianach spór dotyczył mięsa składanego bożkom. Ktoś o mocnym rozeznaniu mógł jeść bez wyrzutów sumienia, ale jego postępowanie raniło brata o słabszym sumieniu. Możliwym zastosowaniem jest tu postawa, w której ktoś rozumiejący swoją wolność rezygnuje z niej przy kimś, kto się waha. Taki przykład pokazuje, jak miłość porządkuje wiedzę, choć sam werset o tym nie mówi. Werset 3 zamyka więc debatę o wiedzy. Wskazuje, że w relacji z Bogiem decyduje serce zwrócone ku Niemu, a wiedza, choć cenna, nie jest ostateczną miarą.

W tym fragmencie Paweł mówi o pokarmach składanych w ofierze bożkom. Niektórzy chrześcijanie wiedzą, że bożki nie są prawdziwymi bogami; inni jedzą te pokarmy z niepokojem sumienia. Pośród tego sporu pojawia się zdanie: „Jeżeli zaś ktoś miłuje Boga, ten jest również uznany przez Boga”. To słowo kieruje uwagę dalej niż sama wiedza. Można trafnie rozumieć sprawę, a jednak używać tej wiedzy tak, że rani czyjeś sumienie. Miłość do Boga nie jest argumentem do wywyższania się nad innymi. Wyrasta z przynależności do Boga i kształtuje sposób, w jaki traktuje się ludzi o słabszym rozeznaniu. Obrazem może być wspólny stół. Jedna osoba siada przy nim bez obaw, druga pamięta, że podobny pokarm wiązał się dla niej z kultem obcych bogów. Paweł nie przedstawia tej różnicy jako miary wartości człowieka. Przypomina raczej, że wiedza nie obejmuje całej prawdy o życiu we wspólnocie. Być uznanym przez Boga znaczy tu należeć do Niego, a nie zdobyć Jego przychylność samą poprawnością. Wobec Boga miłość ma głębszą wagę niż pewność, która zapomina o drugim człowieku.