List do Rzymian 1:14 – znaczenie i zastosowanie

Paweł pisze o sobie w sposób, który może zaskoczyć: jest dłużnikiem wobec wszystkich. Słowo „dłużnik” brzmi chłodno, jak rachunek do zapłacenia, ale w tym zdaniu niesie coś bardzo ludzkiego, czyli poczucie więzi. Apostoł nie czuje się związany z jedną grupą. Jego zobowiązanie obejmuje Greków i barbarzyńców, uczonych i niewykształconych, czyli ludzi, którzy dzielą się według języka, kultury, wykształcenia i pozycji, a mimo to mają wspólne miejsce w jego sercu. Paweł nie tłumaczy tu, skąd bierze się ten dług. Wcześniej, w 1:11 i 1:13, mówi o chęci podzielenia się darem i zebrania owocu wśród Rzymian. Widać w tym wdzięczną troskę o innych, a nie ciężar kary. Dług pobudza do dzielenia się tym, co samemu się otrzymało. Ten werset ma w sobie coś szczególnie czułego. Pokazuje serce, które nie zamyka się we własnym kręgu i nie wybiera, komu będzie się czuło bliskie. Dla kogoś, kto zmaga się z poczuciem niedopasowania, ta myśl może być cichą pociechą: w tym zdaniu nikt nie jest zbyt prosty ani zbyt daleki, by znaleźć się w kręgu tej troski.

Słowo „dłużnik” opisuje u Pawła nie osobisty dług wobec każdej napotkanej osoby, lecz zobowiązanie wynikające z powierzonej mu Ewangelii. Paweł został powołany do jej głoszenia, dlatego czuje się odpowiedzialny, by przekazać ją także mieszkańcom Rzymu. Nie przedstawia Ewangelii jako własnego osiągnięcia ani wiedzy, którą może zatrzymać dla siebie. Dwie pary określeń obejmują ludzi różniących się językiem i kulturą, a także wykształceniem. „Grecy” i „barbarzyńcy” to ówczesne nazwy odróżniające kręgi kulturowe; „barbarzyńca” nie musi tu być obelgą. „Uczeni” i „niewykształceni” wskazują z kolei, że głoszenie nie jest zastrzeżone dla jednej warstwy społecznej. Paweł uznaje, że wszyscy mieszczą się w zasięgu jego misji. To zdanie przygotowuje deklarację, że jest gotów głosić Ewangelię także w Rzymie. Nie wynika z niego, że Paweł uważa się za lepszego od słuchaczy. Przeciwnie: jego obraz długu podkreśla, że otrzymana wiadomość niesie odpowiedzialność wobec innych. W dalszym kontekście Ewangelia zostaje nazwana mocą Bożą ku zbawieniu dla każdego wierzącego.

W Liście do Rzymian 1:14 Paweł pisze o sobie w zaskakujący sposób: „Jestem przecież dłużnikiem tak Greków, jak i barbarzyńców, tak uczonych, jak i niewykształconych.” Nie mówi o wyjątkowej pozycji ani o zasługach. Dłużnik nie jest kimś uprzywilejowanym. Ten obraz ustawia całą jego posługę. Ewangelia nie jest jego osiągnięciem, lecz darem, który otrzymał i który musi przekazać dalej. Zakres tego długu jest szeroki. Apostoł wymienia Greków i barbarzyńców, ludzi uczonych i niewykształconych. Są to podziały, które w świecie antycznym wyznaczały pozycję człowieka. Paweł nie wybiera żadnej z tych grup. Każda z nich ma u niego prawo do usłyszenia Ewangelii. W tym wersecie kryje się praktyczna prawda. Kto uważa, że Ewangelia należy tylko do jego kręgu, łatwo patrzy na innych z góry. Kto rozpoznaje swój dług, patrzy na człowieka obok jak na kogoś, komu sam ma coś do oddania. Dług nie czyni nikogo gorszym. Wyrównuje perspektywę. Paweł nie dzieli swojego zobowiązania według poziomu wykształcenia. Mędrcy i prości ludzie mają u niego ten sam tytuł do usłyszenia dobrej nowiny. Ta równość nie umniejsza wagi Ewangelii. Pokazuje raczej, że dar Ewangelii nie zna granic ludzkiej mądrości ani jej braku.

Słowo „dłużnikiem” nadaje głoszeniu Ewangelii ton zobowiązania, nie wyższości. Paweł nie przedstawia siebie jako właściciela prawdy, który rozdaje ją innym z własnej zasługi. Jest sługą Chrystusa, a powierzona mu Ewangelia ma dotrzeć zarówno do Greków i barbarzyńców, jak i do uczonych i niewykształconych. Żadna z tych różnic nie stawia człowieka poza zasięgiem dobrej nowiny. W sąsiednich wersetach Paweł mówi o wzajemnym pokrzepieniu wspólną wiarą. Jego służba nie oznacza więc, że tylko on ma coś do dania. Ten, który przychodzi głosić, także oczekuje umocnienia pośród wierzących. W tym widać pokorę powołania: dar nie staje się prywatną własnością, lecz zobowiązuje do dzielenia się nim. Obraz długu może budzić ciężar, ale tutaj prowadzi ku otwartości. Ewangelia jest darem Boga, nie nagrodą dla tych, którzy znają właściwy język albo należą do wykształconych. Paweł jest gotów nieść ją także do Rzymu, bo jej zasięg przekracza granice kultury i wiedzy. Wspólnota wiary zaczyna się tam, gdzie nikt nie zostaje uznany za zbyt obcego, by usłyszeć o Chrystusie.