Ewangelia Jana 9:34 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają wtedy, gdy człowiek, który od urodzenia był niewidomy, mówi prosto o tym, czego doświadczył. Faryzeusze nie odpowiadają na jego świadectwo. Sięgają do jego przeszłości i orzekają, że urodził się cały w grzechach, czyli że jego ślepota jest znakiem winy. Podobna myśl padła już wcześniej z ust uczniów, a Jezus ją odrzucił, wskazując, że w tym wszystkim mogą objawić się sprawy Boże. W tym wersecie uderza pogarda zawarta w słowie „śmiesz”. W sporze, który przedstawia ten fragment, człowiek zostaje uciszony nie argumentem, lecz wykluczeniem: „I wyrzucili go precz”. To bolesne doświadczenie, zostać odsuniętym przez tych, z którymi dotąd się żyło, zwłaszcza gdy mówi się prawdę o własnym życiu. Wyrzucenie jednak nie jest ostatnim zdaniem tej historii. Jezus usłyszał, co się stało, i odnalazł tego człowieka (w Ewangelii Jana 9:35). Tekst nie opowiada, jak przeżył on tę chwilę, ale pokazuje, że odrzucenie przez ludzi nie kończy szukania przez Boga. Ostatnie słowo należy do Tego, który widzi człowieka tam, gdzie inni odwracają wzrok.

W odpowiedzi przywódców spór o uzdrowienie zmienia się w oskarżenie człowieka, który odzyskał wzrok. Słowa „Cały urodziłeś się w grzechach” przedstawiają jego niepełnosprawność jako dowód winy. Tymczasem na początku rozdziału Jezus odrzucił takie proste powiązanie: niewidomy nie urodził się niewidomy z powodu własnego grzechu ani grzechu rodziców. Zarzut rozmówców nie jest więc wyjaśnieniem jego losu, lecz próbą odebrania mu wiarygodności. Kluczowe rozróżnienie dotyczy tu prawdy i pozycji mówiącego. Uzdrowiony wskazuje na konkret: Jezus otworzył mu oczy, a rozmówcy nie potrafią wyjaśnić tego znaku. Zamiast odpowiedzieć na jego rozumowanie, pytają, czy ma prawo ich pouczać. W ten sposób autorytet zostaje użyty nie do rozpoznania prawdy, ale do uciszenia niewygodnego świadka. „I wyrzucili go precz” pokazuje, że odrzucenie nie pozostaje jedynie słowne: człowiek traci miejsce pośród tych, którzy go osądzają. Jednak następny fragment przynosi istotny kontrast: Jezus dowiaduje się o tym i odnajduje uzdrowionego. Ewangelista zestawia więc ludzkie wykluczenie z troską Jezusa, nie sugerując, że pierwsze unieważnia świadectwo drugiego.

Ci, którzy przesłuchiwali uzdrowionego mężczyznę, nie szukali prawdy o tym, co się wydarzyło. Chcieli zamknąć mu usta. Wskazali jego przeszłość i jego kalectwo, a potem uznali, że to wystarczy, by odebrać mu prawo do zabrania głosu. „Cały urodziłeś się w grzechach, a śmiesz nas pouczać?” Ta odpowiedź pokazuje, jak łatwo ocenić człowieka przez jego historię i przestać słuchać tego, co Bóg w nim uczynił. Słowa Jezusa z Ewangelii Jana 9:3 stoją w wyraźnym kontraście z takim myśleniem. Uczniowie pytali, czyj grzech stoi za niewidomym urodzeniem. Jezus odpowiedział, że w tym przypadku nie chodzi o karę, lecz o to, by na nim objawiły się sprawy Boże. Ci, którzy go przesłuchiwali, nie chcieli przyjąć tej perspektywy. Najmocniejszy obraz pojawia się jednak później. Mężczyzna został wyrzucony, ale Jezus go odnalazł. W Ewangelii Jana 9:35 nie tłumaczy mu, dlaczego został odrzucony, lecz pyta go o wiarę. Wykluczenie z grupy nie było ostatnim słowem wobec tego człowieka. Ostatnie słowo należało do Tego, który go szukał.

W słowach „cały urodziłeś się w grzechach” widać, jak łatwo religijny osąd staje się narzędziem odrzucenia. Uzdrowiony człowiek mówi o tym, czego sam doświadczył: Jezus otworzył mu oczy, a Jego działanie wskazuje na Boga. Przeciwnicy odpowiadają piętnem i wyrzucają go precz. Nie podejmują już świadectwa; próbują uciszyć świadka. Wcześniej uczniowie pytają, czyja wina spowodowała ślepotę. Jezus odrzuca takie przypisanie: ani ten człowiek, ani jego rodzice nie zgrzeszyli w sposób, który wyjaśniałby jego niewidzenie. Dlatego obelga przywódców nie jest wiarygodnym wyjaśnieniem cierpienia, lecz oskarżeniem wymierzonym w człowieka, który odważył się mówić prawdę o otrzymanym uzdrowieniu. Jest w tej scenie bolesna samotność: ten, który odzyskał wzrok, zostaje odsunięty przez ludzi przekonanych o własnej wiedzy. A jednak opowieść nie kończy się na wyrzuceniu. Jezus dowiaduje się o nim, odnajduje go i objawia, kim jest. Ludzkie odtrącenie nie przesądza więc o miejscu człowieka przed Bogiem. W tej scenie wzrok wiary rodzi się pośród sprzeciwu, a nie dzięki uznaniu otoczenia.