Ewangelia Jana 9:3 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie uczniów ma w sobie coś znajomego. Chcemy znaleźć winnego, bo wtedy cierpienie wydaje się choć trochę zrozumiałe. Ten niewidomy od urodzenia zostaje jednak w tym pytaniu sprowadzony do przedmiotu sporu, a jego życie do błędu, który trzeba wyjaśnić. Jezus przerywa tę logikę. W Ewangelii Jana 9:3 odpowiada: „Ani on nie zgrzeszył, ani jego rodzice, ale stało się tak, aby objawiły się na nim sprawy Boże.” Tekst nie wyjaśnia, skąd wzięła się ślepota, i nie zamienia cudzego cierpienia w ogólny znak Bożej woli. Można sobie wyobrazić, że przez lata rozmawiano o tym człowieku ponad jego głową, a on musiał znosić ciężar cudzych domysłów. Ta scena należy do możliwości, nie do opisu tekstu, ale pokazuje, jak wielką ulgą może być usłyszenie, że jego historia nie jest wyrokiem. Jezus patrzy na niego nie jak na dowód czyjejś winy, lecz jak na człowieka, w którym Bóg chce się objawić. Ten werset nie kończy się wyjaśnieniem. Wskazuje raczej, że w życiu, które ktoś chciał rozliczyć, Bóg może pokazać coś zupełnie innego.

W pytaniu uczniów cierpienie człowieka zostaje zamienione w zagadkę winy: skoro urodził się niewidomy, ktoś musiał zawinić. Jezus odrzuca tę alternatywę. Nie przypisuje ślepoty ani grzechowi tego człowieka, ani grzechowi jego rodziców. Tym samym podważa sposób myślenia, który z czyjegoś nieszczęścia wyprowadza pewny wyrok o jego moralnej winie. Słowa „ale stało się tak, aby objawiły się na nim sprawy Boże” kierują uwagę ku temu, co Bóg czyni. W dalszej scenie Jezus uzdrawia niewidomego, a wcześniej mówi o dziełach Tego, który Go posłał, i o sobie jako o światłości świata. W tym konkretnym opowiadaniu Boże dzieło staje się widoczne przez przywrócenie wzroku i działanie Jezusa. Nie wynika stąd, że każda niepełnosprawność lub tragedia została zesłana po to, by później nastąpił cud, ani że cierpiący mają dowodzić swojej wiary. Werset odpowiada na pytanie o winę tego człowieka i odsłania kierunek opowiadania; nie podaje ogólnej teorii każdego ludzkiego cierpienia. Jego akcent pada nie na obwinianie, lecz na rozpoznanie Bożego działania.

W Ewangelii Jana 9:3 uczniowie szukali winy, a Jezus pokazał prawdziwy cel. Na pytanie, czyj grzech sprawił, że ten człowiek urodził się niewidomy, odpowiedział jasno: ani jego, ani rodziców. Nie ma tu prostego związku między grzechem a cierpieniem, który można by przypisać konkretnej osobie. Słowa „aby objawiły się na nim sprawy Boże” zmieniają wyraźnie perspektywę. Pytanie przestaje dotyczyć winnego, a zaczyna dotyczyć tego, co Bóg czyni w tym człowieku. Warto zauważyć, że Jezus nie wyjaśnia wszystkiego. Nie mówi, dlaczego świat jest pełen cierpienia. Mówi o tym jednym człowieku i o tym, jak Bóg działa w jego życiu. Dalsza część opowiadania pokazuje konkretne kroki: błoto na oczach, obmycie w sadzawce Siloam i powrót widzącego. Dzieło Boże dokonuje się tu przez proste posłuszeństwo. Uzdrowienie nie zaczyna się od wyjaśnienia, tylko od polecenia Jezusa. Ten fragment uwalnia od szukania winy, ale nie obiecuje wyjaśnienia każdego trudnego doświadczenia. Daje jednak pewność, że Bóg może objawić swoje sprawy także tam, gdzie wszystko wygląda na zamknięte i ciemne. Słowa o świetle świata, które Jezus wypowiada zaraz potem, dopowiadają sens tej historii.

Uczniowie widzą człowieka niewidomego od urodzenia i pytają, czyja wina tłumaczy jego cierpienie. Jezus odrzuca ten sposób patrzenia: ani on, ani jego rodzice nie zostają wskazani jako sprawcy jego niewidzenia. Człowiek nie jest zagadką, którą trzeba rozwiązać przez przypisanie winy. Słowa „aby objawiły się na nim sprawy Boże” nie muszą oznaczać, że Bóg zesłał niewidzenie po to, by później dokonać uzdrowienia. W tej scenie Jezus kieruje uwagę ku temu, co Bóg czyni: zaraz mówi o pełnieniu dzieł Tego, który Go posłał, i nazywa siebie światłością świata. Potem przywraca człowiekowi wzrok. Tekst nie wyjaśnia całej tajemnicy cierpienia, lecz pokazuje, że nie należy z niego wyprowadzać oskarżenia wobec cierpiącego ani jego bliskich. Jest w tym cicha zmiana spojrzenia: od pytania „kto zawinił?” ku obecności człowieka i działaniu Boga. Jak światło odsłania twarz, tak Jezus przywraca temu człowiekowi miejsce w opowieści inne niż rola znaku cudzej winy. Jego historia staje się świadectwem Bożego działania, nie prostą odpowiedzią na każde pytanie o cierpienie.