Ewangelia Jana 9:6 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelia Jana 9:6 opisuje gest, który łatwo przeoczyć, bo wygląda na zwyczajny. Jezus splunął na ziemię, zrobił ze śliny błoto i nałożył je na oczy człowieka, który od urodzenia nie widział. Nie wypowiada tu długiej modlitwy ani nie ogranicza się do słowa z daleka. Dotyka go w miejscu najbardziej wrażliwym. Można sobie wyobrazić, że dla kogoś, kto przez lata żebrał przy drodze i był traktowany jak część otoczenia, taki dotyk mógł najpierw zaskoczyć, a potem stać się czymś bliskim. Tekst jednak nie opisuje jego uczuć, więc trzymajmy się tego, co zapisano. Cała scena jest pełna ciała: ziemi, śliny, palców, oczu. Jezus wchodzi w codzienną, fizyczną słabość tego człowieka. Dopiero po tym geście każe mu pójść i obmyć się w sadzawce Siloam (Ewangelia Jana 9:7), więc uzdrowienie dokonuje się w drodze, a nie w samym dotyku. Ten szczegół pokazuje, że bliskość i działanie idą tu razem. Gest nie tłumaczy wszystkiego, ale pokazuje, że Bóg bywa blisko człowieka nawet wtedy, gdy ten jeszcze nie rozumie, co się wokół niego dzieje.

Gest Jezusa jest konkretny, niemal zaskakujący: spluwa na ziemię, robi błoto i nakłada je na oczy człowieka niewidomego od urodzenia. Jan nie podaje tu technicznego wyjaśnienia ani nie przedstawia śliny i błota jako samodzielnego źródła uzdrowienia. Werset ukazuje działanie Jezusa, które należy czytać w świetle Jego wcześniejszych słów: jest światłością świata, a na tym człowieku mają się objawić sprawy Boże. Ważne jest także to, czego ten gest nie oznacza. Uczniowie pytali, czy niepełnosprawność wynikała z grzechu; Jezus odrzucił takie przypisanie winy. Błoto nie staje się więc znakiem kary ani moralnego piętna. W dalszej scenie Jezus posyła człowieka do sadzawki Siloam, a wzrok odzyskuje on po obmyciu. Sam werset 6 pokazuje początek działania, nie pełny przebieg uzdrowienia. Niektórzy dostrzegają w użyciu ziemi możliwe echo biblijnego obrazu stworzenia człowieka z prochu. To odczytanie pozostaje skojarzeniem, nie wyjaśnieniem podanym przez Jana. Pewne jest natomiast, że Jezus nie omija ludzkiego ciała: Jego znak zapowiada, że Boże działanie stanie się widzialne w historii tego człowieka.

Jezus uzdrawia tu gestem, który opiera się na tym, co było pod ręką. Splunął na ziemię, zrobił z tego błoto i nałożył je na oczy niewidomego. Gest jest prosty, bliski ziemi i ciała człowieka, bez żadnej oprawy. Warto zauważyć, że samo błoto nie przywraca wzroku. Niewidomy zostaje z nim na oczach i musi jeszcze coś zrobić. Dopiero w Ewangelii Jana 9:7 pada polecenie, by poszedł i obmył się w sadzawce Siloam. Tekst nie mówi, że ziemia sama dokonała cudu. Pokazuje natomiast, że Jezus działa przez konkretny gest, a potem przez konkretne posłuszeństwo. Ten fragment ukazuje, że Bóg może prowadzić przez zwykłe kroki, które na pierwszy rzut oka wydają się niewystarczające albo nawet dziwne. Człowiek, któremu kazano iść do sadzawki z zabłoconymi oczami, musiał zaufać słowu, zanim cokolwiek zobaczył. Wierność w takim wydaniu polega na wykonaniu polecenia wtedy, gdy jego sens jeszcze nie jest widoczny.

Jezus nie pozostaje przy słowach o światłości. Schyla się ku ziemi, sporządza błoto i nakłada je na oczy człowieka, który od urodzenia nie widzi. Gest jest konkretny, niemal zaskakująco zwyczajny: ziemia, ślina, dotyk. W tej scenie Boże działanie nie omija ludzkiego ciała ani jego bezradności. Wcześniej uczniowie pytali o winę, jakby cierpienie można było wyjaśnić wskazaniem winnego. Jezus odrzucił takie oskarżenie i skierował uwagę ku temu, co Bóg może objawić. Teraz nie daje wykładu o niewidzeniu. Zwraca się ku temu człowiekowi i dotyka miejsca, w którym jego brak wzroku jest najbardziej namacalny. Błoto samo w sobie nie staje się tu magicznym znakiem ani obietnicą, że każde cierpienie zniknie. Werset pokazuje początek działania Jezusa; polecenie obmycia pojawia się dopiero w następnych słowach. Jest w tym obraz łaski, która przychodzi blisko i angażuje to, co kruche oraz zwyczajne. Światłość świata nie pozostaje pojęciem wysoko nad ludzkim losem. W Jezusie zbliża się do człowieka, którego inni mogli sprowadzać do pytania o przyczynę jego nieszczęścia.