Ewangelia Jana 9:10 – znaczenie i zastosowanie

W Ewangelii Jana 9:10 pytanie pada z ust sąsiadów i tych, którzy wcześniej znali tego mężczyznę jako żebraka przy drodze. Teraz widzą go, jak patrzy na nich otwarcie, i pytają o sposób, a nie o to, kim jest. Sam fakt przejrzenia jest dla nich czymś tak nowym, że trudno im go od razu przyjąć. Czasownik „otworzyły” występuje tu bez wskazania sprawcy, co zostawia w rozmowie wyraźne napięcie i niepewność. Serce zatrzymuje się przy tym, ile może zawierać jedno krótkie pytanie. Człowiek, który dopiero co doświadczył czegoś nieoczekiwanego, zostaje od razu otoczony cudzą uwagą. Ta uwaga bywa pełna ciekawości, a czasem także podejrzliwości, i trudno wtedy mówić o własnym przeżyciu spokojnie. Odpowiedź, której mężczyzna udziela w następnym wersecie, jest bardzo prosta. Opowiada tylko, co zostało zrobione i co on sam uczynił, bez tłumaczenia wszystkiego naraz. Pytanie o sposób ma w sobie coś ludzkiego i potrzebnego. Pozwala zbliżyć się do wydarzenia powoli, zanim pojawi się pytanie o to, kto stoi za tym, co się stało. W tym miejscu Ewangelii rozpoznawanie dopiero się zaczyna.

Pytanie „Jak ci się otworzyły oczy?” pada po sporze sąsiadów o tożsamość człowieka, którego wcześniej znali jako niewidomego żebraka. Zanim rozmówcy próbują zrozumieć znaczenie wydarzenia, chcą ustalić, co się stało. W tym pytaniu jest więc coś więcej niż zdziwienie: uzdrowienie staje się sprawą wymagającą wyjaśnienia. Odpowiedź mężczyzny, zapisana w następnym wersecie, jest konkretna. Opowiada o błocie, poleceniu Jezusa i obmyciu w sadzawce Siloam. Nie przypisuje sobie zasługi ani nie wyjaśnia całego sensu wydarzenia. Świadczy o tym, czego doświadczył. To ważne rozróżnienie: człowiek może wiernie opowiedzieć o Bożym działaniu, nawet jeśli jeszcze nie rozumie go w pełni. Wcześniej uczniowie pytali, kto zawinił, że ten człowiek urodził się niewidomy. Jezus odrzucił takie przypisanie winy i skierował uwagę ku objawieniu spraw Bożych. Teraz pytania otoczenia skupiają się na sposobie uzdrowienia. Rozmowa przesuwa się od domysłów o winie ku świadectwu o tym, co uczynił Jezus. Ewangelista pokazuje, że samo domaganie się wyjaśnienia nie rozstrzyga jeszcze, czy rozmówcy rozpoznają sens znaku.

Pytanie pada w rozmowie pełnej wątpliwości. Sąsiedzi nie są pewni, czy to naprawdę ten sam człowiek, który wcześniej żebrał (Ewangelia Jana 9:8-9). Pytanie dotyczy więc raczej sposobu niż tożsamości: „Mówili więc do niego: Jak ci się otworzyły oczy?” (Ewangelia Jana 9:10). Brzmi ono jak zwykła prośba o relację z tego, co się wydarzyło. Uzdrowiony człowiek nie zaczyna od tłumaczenia teorii ani od obrony swojego autorytetu. Opowiada, co zrobił i co się stało. Wspomina błoto, sadzawkę Siloam i obmycie, a potem mówi, że przejrzał (Ewangelia Jana 9:11). Jego świadectwo jest proste, bo opiera się na tym, czego sam doświadczył. Warto zauważyć, że konkrety nie służą tu ozdobie. Pokazują, że zdarzenie miało wyraźny przebieg i nie było wrażeniem ani opowieścią dopowiedzianą przez innych. Ktoś, kto mówi o swoim doświadczeniu wprost, zostawia słuchaczom prawo do własnego zdania, ale nie musi wygrywać sporu. Zakończenie tej sceny jest spokojne. Człowiek nie zna wszystkich odpowiedzi na pytania o to, kim jest Jezus i dlaczego uzdrowienie wydarzyło się w szabat. Nie musi ich znać, by mówić prawdziwie o tym, co zobaczył.

Pytanie „Jak ci się otworzyły oczy?” pada po tym, jak sąsiedzi spierają się, czy uzdrowiony człowiek jest naprawdę tym, którego znali jako żebraka. Widzą zmianę, lecz próbują umieścić ją w granicach dawnej znajomości. Wcześniej jego życie było dla nich rozpoznawalne; teraz nie wiedzą, jak pojąć to, co się wydarzyło. W Ewangelii Jana 9:10 pytanie nie zawiera jeszcze pełnego wyznania wiary. Jest prośbą o wyjaśnienie, wypowiedzianą wobec człowieka, którego doświadczenie wymyka się sąsiedzkim domysłom. Odpowiedź pojawia się w następnym wersecie: opowiada on prosto o Jezusie, błocie, obmyciu i odzyskanym wzroku. Nie upiększa tego, czego sam nie rozumie, ani nie ukrywa tego, co się stało. Można dostrzec w tej scenie obraz drzwi, które otwierają się na rzeczywistość większą niż dotychczasowe przyzwyczajenia. Sąsiedzi stoją u progu, pytając o sposób; uzdrowiony zaś świadczy o tym, co spotkało go naprawdę. Jego jasność nie polega na tym, że zna już wszystkie odpowiedzi, lecz na wiernym opowiedzeniu o działaniu Jezusa.