List do Efezjan 1:18 – znaczenie i zastosowanie

Paweł nie prosi tu o wiedzę zdobytą samym wysiłkiem rozumu, lecz o światło w sercu. Modli się, aby oczy serca się otworzyły, tak by wierni zobaczyli, czym jest nadzieja powołania i jak wielkie bogactwo kryje się w dziedzictwie Bożej chwały wśród świętych. Ta prośba zakłada, że serce bywa zamglone, a nadzieja nie zawsze jest widoczna od razu. Nadzieja jest tu związana z powołaniem i ze wspólnotą, którą Bóg gromadzi wokół siebie. Nie jest ona prywatnym pocieszeniem na przyszłość, lecz czymś, czym żyje całe społeczeństwo wierzących, a raczej cały lud Boży. Apostoł wspomina, że nie przestaje dziękować za wiarę i miłość Efezjan, więc jego modlitwa wyrasta z wdzięczności i z bliskości wobec tych, za których się modli. Najmocniej wybrzmiewa tu przekonanie, że światło przychodzi od Boga, a nie z wysiłku człowieka. Wierzący mogą więc przynieść Mu swoje wątpliwości i lęk, bo żadne z nich nie jest w stanie zasłonić tego, co Bóg chce im ukazać. Serce, które pozwala sobie na zmęczenie, wciąż pozostaje miejscem, w którym Bóg może otworzyć oczy.

„Światłe oczy serca” to obraz poznania, które obejmuje nie tylko myślenie, lecz także najgłębsze rozeznanie człowieka. Paweł nie prosi, by adresaci otrzymali nową obietnicę, ale by dostrzegli pełniej to, co Bóg już przed nimi otworzył. Werset należy do modlitwy o głębsze poznanie Boga, a jego dalszy ciąg prowadzi ku nadziei powołania, dziedzictwu i mocy Boga działającej wobec wierzących. Nadzieja powołania nie oznacza optymizmu opartego na pomyślnym biegu wydarzeń. Jej źródłem jest Boże wezwanie i przyszłość związana z Jego działaniem. Podobnie „bogactwo chwały Jego dziedzictwa wśród świętych” wskazuje na wartość, której miarą nie jest ziemski majątek ani pozycja. Sformułowanie mówi o dziedzictwie pośród ludu Bożego; w sąsiednim wersecie Paweł wspomina też o dziedzictwie oczekującym na wierzących, dlatego nie należy zbyt szybko sprowadzać obu wyrażeń do jednego znaczenia. Modlitwa Pawła łączy więc poznanie z nadzieją: wiara nie usuwa niepewności każdego dnia, lecz pozwala widzieć życie w świetle Bożego powołania i wspólnoty świętych.

Paweł nie pisze tu o nadziei jako o pomyśle, który człowiek wymyśla sam. Modli się, aby Bóg dał oczy serca, czyli zdolność widzenia tego, czego z zewnątrz nie widać. Słowa „tak byście wiedzieli” wskazują na poznanie, które ma konsekwencje dla całego życia. Nadzieja powołania opiera się na działaniu Boga, a nie na nastroju wierzącego. W Liście do Efezjan 1:14 mowa o zadatku dziedzictwa, więc to dziedzictwo ma już swój początek, choć jego pełnia wciąż należy do przyszłości. Modlitwa dotyczy wiernych w Efezie, a nie tylko wybranych jednostek. Dziedzictwo należy do świętych, czyli do wspólnoty ludzi wierzących, a nie do kogoś, kto idzie przez życie w izolacji. W codziennych wyborach oznacza to prostą rzecz: kto wie, do czego został powołany, łatwiej rozpoznaje, co zgadza się z tym powołaniem, a co tylko kusi chwilą. Modlitwa Pawła pokazuje, że taka jasność wzroku jest darem, o który warto prosić wytrwale.

W Liście do Efezjan 1:18 Paweł modli się, by wierzący otrzymali „światłe oczy serca”. Chodzi o głębsze poznanie Boga, o którym mowa w poprzednim wersecie, i o dostrzeżenie tego, co wiara już otrzymała, choć pełnia dziedzictwa pozostaje w oczekiwaniu. Nadzieja nie jest tu obietnicą łatwego życia. Wyrasta z powołania od Boga i kieruje ku Jego przyszłości. Słowo „dziedzictwo” odsłania, że ta nadzieja nie należy do samotnego wędrowca. Paweł mówi o bogactwie chwały Boga „wśród świętych” — pośród wspólnoty ludzi należących do Chrystusa. Każdy może widzieć własną drogę inaczej, lecz obietnica obejmuje wspólną przynależność i przyszłość, której źródłem jest Bóg. Można pomyśleć o świetle, które nie usuwa od razu wszystkich cieni, ale pozwala zobaczyć kierunek i obecność innych na drodze. Takie światło nie wyjaśnia każdego cierpienia ani nie odsłania całego planu. Pomaga jednak rozpoznać, że doczesność nie wyczerpuje Bożego zamysłu. Wersety otaczające tę modlitwę wskazują na zmartwychwstanie Chrystusa i moc Boga; nadzieja powołania opiera się więc na Jego działaniu, nie na ludzkiej pewności.