1 List do Koryntian 10:20 – znaczenie i zastosowanie

Apostoł Paweł pisze te słowa z czułością kogoś, kto nie chce, żeby ludzie, których kocha, zbliżyli się do czegoś, co może ich zranić. Zdanie „Nie chciałbym, byście mieli coś wspólnego z demonami” brzmi surowo, ale bardziej przypomina troskę niż zakaz rzucony z góry. Wcześniej Paweł mówi o kielichu błogosławieństwa i chlebie, w których jest udział we Krwi i Ciele Chrystusa, czyli o czymś, co wiąże serce z Bogiem. Dlatego ofiary składane bożkom nie są w jego oczach obojętne, bo zawsze wiążą człowieka z tym, komu zostają oddane. Warto zauważyć, że w tym wersecie uwaga skupia się na adresacie ofiary. Pogańskie ofiary są składane demonom, a nie Bogu, więc cała sprawa dotyczy tego, z kim człowiek zostaje w relacji, gdy oddaje mu swój czas, dary i zaufanie. Dla ludzkiego serca to myśl pełna nadziei. Tęsknota za bliskością potrafi szukać wielu miejsc, a Paweł przypomina, że nie każde z nich utrzyma człowieka we wspólnocie. Jego ostrzeżenie wyrasta z przekonania, że Bogu bardzo zależy na tym, by to, co kochamy, prowadziło nas ku Niemu.

Paweł rozróżnia dwie kwestie, które łatwo pomieszać: bożek sam w sobie nie jest prawdziwym bogiem, ale udział w kulcie pogańskim nie jest przez to duchowo obojętny. W poprzednim wersecie pyta, czy ofiara złożona bożkom albo sam bożek „jest czymś”. W wersecie 20 odpowiada, że poganie składają ofiary demonom, a nie Bogu. Nie przypisuje więc posągom boskiej mocy; wskazuje na rzeczywistość związaną z oddawaniem im czci. Kluczem jest tutaj udział. Wcześniej Paweł mówi o kielichu i chlebie jako udziale we Krwi i Ciele Chrystusa, a także o jedności tworzonej przez wspólny chleb. Podobnie spożywanie ofiar łączy uczestników z ołtarzem. Nie chodzi zatem wyłącznie o to, co znajduje się na stole, lecz o więź wyrażaną przez wspólny obrzęd. Dlatego „mieć coś wspólnego z demonami” oznacza wejść w sprzeczność z przynależnością do Chrystusa. Paweł nie rozwija tu ogólnej teorii o każdym pokarmie ani nie mówi, że każda rzecz związana z pogaństwem ma demoniczną moc. Ostrzega przed uczestnictwem w kulcie, którego adres i duchowy sens są przeciwne czci oddawanej Bogu.

Paweł pisze o sprawie, która na pierwszy rzut oka wydaje się obojętna. Mięso złożone w ofierze bożkom nadal jest mięsem, a sam bożek, o czym apostoł pyta w poprzednim wersecie, może nie być niczym. Paweł przenosi jednak uwagę na to, komu w rzeczywistości składa się taką ofiarę: „Ale właśnie to, co ofiarują poganie, demonom składają w ofierze, a nie Bogu. Nie chciałbym, byście mieli coś wspólnego z demonami”. Ten fragment przesuwa ciężar z przedmiotu na relację. Nie chodzi o to, czy rzecz sama w sobie ma moc, lecz o to, z kim wchodzi się w udział. Paweł nie rozstrzyga tu każdego przypadku z codziennego życia. Pokazuje raczej, że wspólny stół zawsze coś wiąże. Dobrze widać to na przykładzie. Ktoś deklaruje wierność Bogu, a jednocześnie regularnie uczestniczy w praktykach, które otwarcie służą czemuś obcemu wobec Pana. Nie zmienia tego jedna decyzja, ale jego serce zaczyna zasiadać przy innym stole. Apostoł nie chce, by wierzący tak się rozdwajali. W tym wersecie uderza też jasność wyboru. Paweł nie zostawia miejsca na połowiczne wierności. Wiara rozstrzyga się w tym, czemu się służy, a nie wyłącznie w tym, czego się unika.

W tym zdaniu Paweł odsłania stawkę uczestnictwa: ofiary składane przez pogan nie są skierowane ku Bogu, lecz ku demonom. Nie twierdzi, że sam bożek jest prawdziwym bogiem; wcześniej podważa jego rzeczywistość. Ostrzega przed duchowym wymiarem kultu, w którym człowiek oddaje cześć temu, co odciąga od Boga. W sąsiednich wersetach zestawia udział w kielichu i chlebie Chrystusa z udziałem przy pogańskim stole. Stół oznacza tu wspólnotę i przynależność, nie tylko spożywany posiłek. Dlatego słowa „Nie chciałbym, byście mieli coś wspólnego z demonami” są poważnym wezwaniem do wierności, a nie wyrazem pogardy wobec pogan. Paweł zwraca się do wspólnoty chrześcijańskiej i przypomina, że nie można łączyć dwóch odmiennych przynależności, jakby nie miało to znaczenia. Obraz stołu pomaga dostrzec, że uczestnictwo może wyrażać głębszą więź. Nie każdy zwyczaj spoza wspólnoty chrześcijańskiej jest tym samym, co opisany tu kult; znaczenie ma jego rzeczywista treść. W perspektywie Pawła przynależność do Chrystusa obejmuje całe życie i kształtuje to, przy jakim stole człowiek zasiada.