1 List do Koryntian 10:18 – znaczenie i zastosowanie

Paweł każe przypatrzeć się Izraelowi „według ciała”, czyli w jego ziemskiej, codziennej postaci, w której ofiary składano na ołtarzu, a potem wspólnie je spożywano. Zwraca uwagę na to, że sam posiłek łączy. Kto je z ofiary, staje się uczestnikiem tego, co zostało na ołtarzu złożone, i ta więź dotyczy całej wspólnoty, a nie tylko jednej osoby. Ten fragment wyrasta z mowy o stole Pańskim, w której wspólne przyjmowanie chleba sprawia, że liczni tworzą jedno Ciało. Podobnie działa wspólny posiłek także tutaj: wiąże ludzi z tym, do czego należy stół. Chrześcijanie różnie rozumieją obecność Chrystusa przy tym stole, lecz wielu z nich widzi w nim znak przynależności i wierności. Dla serca najtrudniejsze jest to, że przynależność nie zostaje na zewnątrz. To, czym się karmimy i przy czyim stole siadamy, kształtuje to, co w nas dojrzewa, a wtedy pytanie o wierność przestaje być teoretyczne. Paweł mówi tu o porządku wspólnoty i o jego prawach, a nie o czyjejś winie. Kto dzieli stół, dzieli także jego znaczenie.

Werset 18 pokazuje, że spożywanie ofiary nie jest obojętnym gestem. Paweł odwołuje się do praktyki Izraela: ci, którzy jedzą z ofiar składanych na ołtarzu, uczestniczą w tym, co ten ołtarz wyraża. „Jedność z ołtarzem” oznacza tu więź z kultem i udział w jego znaczeniu, nie jedynie wspólny posiłek. To porównanie rozwija argument z poprzednich wersetów. W 16–17 Paweł mówi o kielichu i chlebie jako o udziale w Chrystusie oraz o jedności wielu osób w jednym Ciele. Następnie, w 19–21, wyjaśnia, dlaczego ostrzega przed bałwochwalstwem: nawet jeśli bożek sam w sobie niczym nie jest, udział w obrzędach ku jego czci oznacza wejście w relację, której chrześcijanin nie może łączyć ze stołem Pana. Nie chodzi więc o twierdzenie, że każdy pokarm ma magiczną moc ani że sama obecność przy posiłku automatycznie rozstrzyga o wierze człowieka. Paweł pyta o sens uczestnictwa w kulcie. Wspólny stół może wyrażać przynależność i lojalność; dlatego wybory religijne mają znaczenie głębsze niż zewnętrzny gest. Werset 18 przygotowuje analogię, która pomaga zrozumieć powagę udziału w Eucharystii i ostrzeżenia przed kultem bożków.

Apostoł przywołuje obraz, który Izraelici znali z własnego kultu. Kto je z ofiar złożonych na ołtarzu, zostaje włączony w to, co dzieje się przy tym ołtarzu. Wspólny posiłek zawsze coś łączy, bo ci, którzy jedzą przy jednym stole, tworzą wspólnotę. Ten wers jest przykładem na tezę z wcześniejszych wersów. W 1 Liście do Koryntian 10:16-17 Paweł mówi o kielichu błogosławieństwa i chlebie jako udziale we Krwi i Ciele Chrystusa. W obrazie Izraela widać ten sam mechanizm. Udział w ofierze wiąże człowieka z ołtarzem. Na uwagę zasługuje sposób, w jaki apostoł buduje argument. Opiera go na doświadczeniu, które ludzie znają z codzienności: na wspólnym jedzeniu. Nie tłumaczy skomplikowanych mechanizmów, lecz przypomina, że przy stole zawsze ktoś jest obecny i coś się przez to zmienia. Dla wspólnoty wiary wynika z tego jasna lekcja. Boży stół zobowiązuje tych, którzy przy nim zasiadają, a relacja z Bogiem wyraża się także w tym, z czym człowiek się łączy.

Paweł każe spojrzeć na Izrael „według ciała”, czyli na wspólnotę związaną z konkretnym ołtarzem i składanymi na nim ofiarami. Spożywanie z ofiary nie było wyłącznie posiłkiem. Wyrażało udział w tym, co działo się przy ołtarzu, i więź ze wspólnotą oddającą cześć Bogu. Ten obraz pomaga zrozumieć ostrzeżenie przed bałwochwalstwem. Paweł nie przypisuje bożkom boskiej mocy. W dalszych słowach odróżnia ich od rzeczywistości, z którą wiąże pogański kult, i przestrzega przed udziałem w nim. Nie każde zetknięcie z obcym kultem jest więc tym samym co oddawanie mu czci; znaczenie ma uczestnictwo. Tuż przed tym Paweł mówi o kielichu i chlebie jako udziale we Krwi i Ciele Chrystusa, a o wielu spożywających jeden chleb jako o jednym Ciele. W obu obrazach posiłek niesie więź i przynależność. Stół nie jest obojętnym miejscem: udział w nim wiąże się z tym, komu oddawana jest cześć. Wers ten stawia zatem pytanie o wierność, która obejmuje nie tylko wewnętrzne przekonanie, lecz także wspólne praktyki.