1 List do Koryntian 10:21 – znaczenie i zastosowanie

Apostoł Paweł sięga po obraz stołu i kielicha, znany z każdego wspólnego posiłku. W poprzednich wersetach przypomina, że jeden jest chleb, więc my, liczni, tworzymy jedno Ciało, bo wszyscy bierzemy z tego samego chleba. Obecność przy stole nie jest więc obojętna. Mówi, z kim jesteśmy związani. Na tym tle werset 21 brzmi: „Nie możecie pić z kielicha Pana i z kielicha demonów; nie możecie zasiadać przy stole Pana i przy stole demonów.” Paweł mówi o udziale, który wiąże serce z tym, przy czyim stole zasiada. Uczucia szybko to pokazują. Pociecha, ulga i radość rodzą się tam, gdzie człowiek czuje się przyjęty, a lęk i gorycz narastają w miejscach, gdzie nikt nie pyta, co się dzieje. Serce potrzebuje wiernego stołu, przy którym może odpocząć. Paweł pisze do wspólnoty, nie do pojedynczego człowieka, więc to, co przy stole się przeżywa, dzieje się razem z innymi. Stół Pana staje się wtedy miejscem przynależności, a nie tylko zasadą. Ten werset pokazuje, że serce najpełniej odpoczywa tam, gdzie wiadomo, do kogo należy.

Obraz kielicha i stołu wskazuje na wspólnotę, nie tylko na to, co ktoś prywatnie uważa. Paweł zestawia udział w posiłkach związanych z kultem z udziałem w „stole Pana”. Wcześniej wyjaśnia, że spożywający z ofiar Izraela łączą się z ołtarzem, a pogańskie ofiary są składane demonom, nie Bogu. Sednem nie jest więc przekonanie, że bożki mają boską moc, lecz powaga praktyk, które wyrażają przynależność i oddanie. Zdanie „Nie możecie” ma formę zakazu, a nie opisu zwykłego kontaktu z ludźmi spoza wspólnoty. W dalszej części rozdziału Paweł pozwala jeść mięso sprzedawane na targu bez dociekania o jego pochodzenie. Rozróżnia zatem pokarm sam w sobie od uczestnictwa w kulcie, któremu ten pokarm służy. „Stół Pana” przypomina zarazem, że wiara ma wymiar wspólnotowy: wielu uczestniczy w jednym chlebie. Chrześcijańskiej lojalności nie da się połączyć z udziałem w kulcie skierowanym ku innym bóstwom. Obraz stołu odsłania tę sprzeczność jasno: wspólny posiłek może oznaczać wspólnotę, a nie jedynie zaspokojenie głodu.

Ten werset stawia sprawę jasno. Kielich i stół Pana łączą wierzących z Panem, a kielich i stół demonów łączą z demonami. Nie da się zasiadać przy obu stołach naraz. Paweł pisze do wspólnoty w Koryncie, gdzie niektórzy uważali, że skoro bożek jest niczym, to wszystko można jeść bez namysłu. W wersetach 19 i 20 tego rozdziału przesuwa uwagę z przedmiotu ofiary na to, z kim człowiek się łączy przy stole. Mięso z ofiary samo w sobie nie decyduje o niczym. Decyduje wspólnota, do której ten posiłek wiąże. Ta logika jest bliska codzienności. Przy stole wybieramy nie tylko potrawy, ale też towarzystwo, rozmowy i wartości, które w nim obowiązują. Ktoś, kto regularnie karmi się tym, co odciąga go od Boga, nie zachowuje neutralności, nawet jeśli każdy pojedynczy wybór wydaje się niewinny. Warto jednak pamiętać, że Paweł mówi o wspólnocie, a nie o nieustannym lęku. Kielich Pana jest pokarmem, który buduje jedność. Nie wymaga ciągłego pilnowania tego, czy w czymś się nie pomyliliśmy. Wskazuje raczej, komu należy nasze życie. Wybór przy stole staje się więc wyborem wierności.

Kielich i stół oznaczają tu coś więcej niż jedzenie i picie. Uczestnictwo w ofierze wyraża więź z tym, komu jest ona składana. Paweł przypomina, że wspólnota przy stole Pana łączy wielu w jedno Ciało; nie da się więc traktować udziału w kulcie demonów jako obojętnego dodatku do wiary. Nie chodzi o twierdzenie, że bożek sam w sobie ma moc. Paweł rozróżnia bożka od tego, komu poganie składają ofiary, i ostrzega przed wspólnotą z demonami. Słowa o niemożności picia z obu kielichów wyznaczają granicę: przynależność do Pana nie może być łączona z udziałem w kulcie, który odwraca się od Boga. Ten obraz stołu pomaga dostrzec, że wiara nie jest wyłącznie sprawą prywatnego przekonania. Ujawnia się także w tym, z kim człowiek podejmuje wspólnotę i czemu oddaje cześć. Zarazem dalsze słowa Pawła o pokarmie i dobru bliźniego przypominają, że rozeznanie nie służy lękowi przed każdym zwyczajnym posiłkiem. Stawką jest wierność Panu, która kształtuje wspólnotę i troskę o innych.