List do Efezjan 4:21 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment mówi o słuchaniu, które już się dokonało. Adresaci usłyszeli o Chrystusie i zostali w Nim pouczeni, a ta nauka ma oparcie w prawdzie, jaka jest w Jezusie. Serce zatrzymuje się przy słowie „przecież”, bo brzmi w nim przypomnienie kogoś, kto zna już dobrze własną drogę i nie musi jej odkrywać od nowa. Pouczenie nie jest tu zbiorem zasad przyniesionych z zewnątrz, lecz wyrasta z relacji z Osobą. Prawda zostaje związana z imieniem Jezusa, więc nie da się jej oddzielić od bliskości z Nim. Ktoś może znać dobrze słowa o wierze i mimo to w trudnym dniu czuć się obco we własnym sercu. Ten tekst nie unieważnia takiego doświadczenia, lecz kieruje pamięć o usłyszanym ku Chrystusowi. Prawda w Jezusie nie stoi nad człowiekiem jak wyrok, tylko towarzyszy mu w słabości, zmęczeniu i zwątpieniu. Zwrot ten nie opisuje zdobywania wiedzy w samotności. Słuchanie i pouczenie dzieją się w Jezusie, a to daje słowom o nowym życiu oparcie, którego nie da się wymyślić samemu. Najcenniejsze w tym wersecie jest to, że nauka i bliskość Boga nie są dla siebie obce.

Paweł nie przedstawia tu wiary jako samego przyswojenia informacji o Jezusie. Efezjanie „słyszeli przecież o Nim” i zostali „pouczeni w Nim”: nauka, którą otrzymali, ma swoje miejsce i sens w więzi z Chrystusem. Jej treścią nie jest dowolna idea duchowości, lecz prawda obecna w Jezusie. To rozróżnienie wyjaśnia sąsiednie wersety. Wspólnota ma porzucić dawny sposób życia, odnowić myślenie i przywdziać nowego człowieka. Nie są to niezależne wymagania moralne, które można oddzielić od wiary; Paweł wiąże przemianę z tym, czego uczono o Chrystusie i w Chrystusie. Wcześniej przeciwstawia „nauczenie się Chrystusa” próżnemu myśleniu oraz niewiedzy prowadzącej do oddalenia od życia Bożego. Sformułowanie „w Nim” wskazuje na więcej niż poznawanie faktów o Jezusie, ale nie pozwala sprowadzić prawdy do prywatnego odczucia. Jezus jest jej miarą i centrum. Ten wymiar wspólnotowy odpowiada wcześniejszemu wezwaniu do zachowania jedności Ducha: prawda o Jezusie kształtuje nie tylko pojedynczego wierzącego, lecz także sposób traktowania siebie nawzajem. W dalszym wywodzie staje się widoczna w konkretnym życiu: odrzuceniu kłamstwa i mówieniu prawdy bliźniemu.

Werset zaczyna się od przypomnienia: adresaci listu „słyszeli przecież o Nim i zostali pouczeni w Nim”, a dopiero potem apostoł mówi, jak mają żyć. Ta kolejność ma znaczenie w praktyce. Najpierw jest nauka, a dopiero z niej wynika działanie. Wcześniej List do Efezjan 4:17–19 opisuje życie, które toczy się w „próżnym myśleniu” i w mroku. Werset 20 przeciwstawia mu inny sposób uczenia się Chrystusa. Prawda, o której mowa, jest związana z osobą Jezusa, a nie tylko z zasadami do wypełnienia. Stąd wybory dnia codziennego, na przykład sposób odezwania się w kłótni czy uczciwość w sprawach pieniędzy, mają swoje źródło w tym, w kogo ktoś wierzy. Wersety 22–24 pokazują, że zmiana obejmuje myślenie: odnowienie „duchem w waszym myśleniu” poprzedza przywdziewanie nowego człowieka. Działanie idzie za sposobem patrzenia, a nie odwrotnie. Dobrym przykładem jest zachęta z Listu do Efezjan 4:25, by mówić prawdę do bliźniego, ponieważ wszyscy są „nawzajem dla siebie członkami”. Szczerość nie jest tu wyłącznie cnotą. Wypływa z przynależności do jednego ciała.

W tym zdaniu wiara jawi się jako coś więcej niż znajomość opowieści o Jezusie. Paweł przypomina wspólnocie, że słyszała o Nim i została pouczona w Nim, zgodnie z prawdą, która jest w Jezusie. Chrystus pozostaje więc nie tylko tematem nauczania, lecz jego żywym punktem odniesienia. To w Nim prawda nabiera kształtu możliwego do rozpoznania w życiu. Kontekst pokazuje, że takie poznanie ma znaczenie dla codziennego postępowania. Wspólnota ma porzucać dawny sposób życia i przywdziać nowego człowieka, stworzonego według Boga. Dalej Paweł wiąże prawdę z uczciwością wobec bliźnich, którzy są dla siebie nawzajem członkami. Nauka o Jezusie nie pozostaje zatem zamknięta w myśli; staje się widoczna w relacjach. Można widzieć w tym obraz światła padającego na drogę: nie odsłania ono od razu całej przyszłości, ale pozwala dostrzec, w którą stronę prowadzi krok. Prawda w Jezusie ukazuje kierunek przemiany, nie jako samodzielne osiągnięcie człowieka, lecz jako życie kształtowane przez więź z Nim. W tym świetle nowe życie wspólnoty wyrasta z poznania Chrystusa i znajduje w Nim swoją miarę.