List do Efezjan 4:6 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o jednym Bogu, który jest Ojcem wszystkich, i ukazuje Go na trzy sposoby. Jest ponad wszystkim, więc żadne uczucie ani okoliczność nie są dla Niego za wielkie. Działa przez wszystkich, czyli przez zwykłe ręce, słowa i decyzje ludzi, którzy wspierają się w codzienności. Jest też we wszystkich, co oznacza bliskość obecną w sercu każdego człowieka, także wtedy, gdy nikt tego nie widzi. W tych słowach słychać coś bardzo delikatnego. Ojcostwo Boga obejmuje każdego z osobna, a nie tylko zbiorowość, o której mowa w Liście do Efezjan 4:4. Jedność Ciała i Ducha nie zamyka nikogo w anonimowości, bo Ojciec zna wnętrze każdego z nas. Jego działanie w wielu ludziach obejmuje więc także osobiste doświadczenie każdego z nich. Słowa „we wszystkich” mają w sobie szczególną łagodność. Bóg jest obecny w ludziach także wtedy, gdy są zmęczeni, smutni albo zagubieni. Ta obecność trwa niezależnie od siły człowieka, opierając się na wierności Tego, który jest ponad wszystkim.

List do Efezjan 4:6 umieszcza jedność wspólnoty w Bogu: „Jeden jest Bóg i Ojciec wszystkich, który jest i działa ponad wszystkimi, przez wszystkich i we wszystkich”. Werset nie jest jedynie deklaracją o liczbie; wskazuje, że wspólne życie wierzących ma jedno źródło i jednego Ojca. Trzy określenia opisują Boże działanie z różnych stron. Bóg jest „ponad wszystkimi” — nie jest wytworem wspólnoty ani jej własnością. Działa „przez wszystkich”, a więc Jego zamysł może urzeczywistniać się poprzez ludzi; nie oznacza to, że każdy działa bezbłędnie czy że wszystkie działania są Boże. Jest też „we wszystkich”, co w tym kontekście mówi o Jego obecności pośród wspólnoty. Nie należy odrywać tych słów od tematu jedności Ducha i pokoju ani rozciągać ich na obietnicę, że każdy człowiek doświadcza Boga w taki sam sposób. To wyznanie nie znosi różnic między ludźmi. Już następny werset mówi o łasce danej każdemu według miary daru Chrystusa. Jedność nie wymaga zatem jednakowych ról czy zdolności. Jej miarą jest wspólne odniesienie do Ojca, który przekracza wspólnotę, działa przez jej członków i jest obecny w jej życiu. Dlatego pokora i cierpliwość nie są dodatkiem do jedności, lecz należą do sposobu jej zachowywania.

Ten werset zamyka pewną serię. W Liście do Efezjan 4:4 czytamy o jednym Ciele i jednym Duchu, a w wersecie 5 o jednym Panu, jednej wierze i jednym chrzcie. W tym wersecie pada słowo o Bogu jako Ojcu wszystkich. Apostoł zaczyna od tego, kto stoi nad wspólnotą, a nie od jej planów i wysiłków. Trzy określenia w zdaniu mają swoją wagę. Bóg jest ponad wszystkimi, więc nie mieści się w żadnej grupie. Działa przez wszystkich, czyli pracuje w ludziach i poprzez nich. Jest też we wszystkich, a to oznacza, że działa w samym wnętrzu każdego człowieka. Jedność ma swoje źródło w jednym Ojcu. Na nim opiera się zgoda w sprawach, które ludzie widzą różnie. Różne zdanie w jakiejś sprawie nie musi zrywać wspólnoty, gdy wszyscy mają jednego Ojca. Wtedy łatwiej o cierpliwość, o której mowa w Liście do Efezjan 4:2. Ten werset przypomina, że wspólnota opiera się przede wszystkim na Bogu, który jest Ojcem wszystkich.

„Jeden jest Bóg i Ojciec wszystkich” — te słowa nadają jedności wspólnoty głębsze źródło niż podobieństwo charakterów czy zgodność we wszystkim. Paweł pisze o ludziach wezwanych do jednej nadziei i zachęca ich, by z pokorą, cierpliwością i miłością strzegli jedności Ducha. Wspólny Ojciec nie usuwa różnic; przypomina, że nikt nie jest właścicielem wiary ani jej jedynym świadkiem. Bóg „jest i działa ponad wszystkimi, przez wszystkich i we wszystkich”. Jest ponad wspólnotą, więc nie można zamknąć Go w ludzkich podziałach. Działa przez ludzi, którym udziela łaski, a Jego obecność obejmuje wspólnotę. Nie oznacza to, że każdy ludzki czyn wyraża wolę Boga. Wers ukazuje raczej, jak szeroko sięga Jego działanie i obecność. Można pomyśleć o wielu głosach, które nie śpiewają tej samej nuty, lecz należą do jednej pieśni. Jedność nie wymaga, by każdy otrzymał ten sam dar: zaraz potem Paweł mówi o łasce danej każdemu według miary daru Chrystusa. W centrum pozostaje Bóg, który przekracza wspólnotę, działa pośród niej i nie pozwala sprowadzić jej do sumy odrębnych osób.