List do Efezjan 4:1 – znaczenie i zastosowanie

W Liście do Efezjan 4:1 Apostoł Paweł pisze jako „więzień w Panu”, a więc człowiek, którego wolność jest mocno ograniczona. W tym zdaniu nie ma żalu z powodu jego położenia, lecz zachęta skierowana do innych, by postępowali w sposób godny powołania. Słowo „zachęcam” brzmi w tym kontekście bardzo ludzko, bo wypływa z bliskości, a nie z pouczania z wysoka. Słychać w nim troskę o to, co dzieje się w sercach wspólnoty. Godne postępowanie nie wygląda jak jeden wielki czyn, lecz jak codzienny sposób bycia. Kolejne wersety wskazują jego kształt: pokorę, cichość, cierpliwość i znoszenie siebie nawzajem w miłości. To słowa dla uczuć, które łatwo się kruszą, gdy ktoś jest zmęczony, urażony albo przestraszony. Powołanie nie unieważnia ludzkiej kruchości. Wiąże ją z jednością Ducha, o którą Paweł prosi, aby ją zachować dzięki więzi pokoju. Warto zauważyć, że Paweł mówi o wezwaniu jako o czymś, co już stało się udziałem wierzących. Godne postępowanie nie oznacza więc idealnych uczuć, lecz odpowiedź na to, że zostało się wezwanym. Nawet wtedy, gdy serce jest poobijane, wezwanie prowadzi ku wspólnocie, w której nadzieja jest jedna.

„A zatem” łączy wezwanie z wcześniejszym wywodem listu: życie wspólnoty ma odpowiadać temu, co Bóg uczynił i do czego powołał wierzących. Paweł nie przedstawia więc „godnego postępowania” jako sposobu na zasłużenie na powołanie. Wierzący zostali wezwani; ich sposób życia ma być zgodny z tą przynależnością. Znaczenie tego wezwania odsłaniają następne wersety. Paweł wymienia pokorę, cichość i cierpliwość, a następnie łączy je z troską o jedność. Nie chodzi o bezbarwne unikanie różnic, lecz o więź, która pozwala ludziom trwać razem w miłości i pokoju. Podstawą tej jedności nie jest podobieństwo charakterów ani brak napięć: jest nią wspólne powołanie, jeden Duch i jedna nadzieja, a także jeden Pan, jedna wiara i jeden chrzest. Paweł pisze jako „więzień w Panu”. Ta wzmianka nadaje jego zachęcie wagę: nie mówi z pozycji wygodnego obserwatora, lecz jako ktoś, czyje życie jest związane z Chrystusem. Werset otwiera zatem nie prywatny kodeks sukcesu, ale naukę o wspólnotowym kształcie wiary. Godne powołania życie staje się widoczne w tym, jak wierzący odnoszą się do siebie nawzajem.

Apostoł Paweł pisze z więzienia, a mimo to nie skupia się na własnych ograniczeniach. Zachęca do życia godnego powołania, które otrzymali chrześcijanie. Ten werset nie opisuje spektakularnej misji. Mówi o codziennym sposobie bycia, który wypływa z Bożego wezwania i wraca do ludzi, z którymi żyjemy. W Liście do Efezjan 4:2 pojawiają się konkretne cechy: pokora, cichość, cierpliwość i znoszenie siebie nawzajem w miłości. Dobrze widać to w zwykłych sytuacjach. Ktoś w pracy dostaje uwagę od przełożonego i nie odpowiada ostro. Ktoś w domu po raz kolejny tłumaczy to samo i zachowuje spokój. Takie postawy mają swoje źródło w powołaniu, a nie tylko w dobrym wychowaniu. W Liście do Efezjan 4:3 jedność Ducha pojawia się jako coś, co już istnieje dzięki Bogu, a wierni są wezwani, by ją strzec przez więź pokoju. W Liście do Efezjan 4:4 i 4:5 apostoł wskazuje podstawy tej jedności: jedno Ciało, jeden Duch, jedna nadzieja, jeden Pan, jedna wiara i jeden chrzest. Najciekawsze w tym fragmencie jest to, że powołanie nie zostaje w sferze wielkich idei. Przechodzi w cierpliwość wobec drugiego człowieka i w gotowość do pokoju. W takiej codzienności wierność wezwaniu staje się widoczna.

Paweł przemawia jako „więzień w Panu”, z miejsca ograniczenia, a jednak jego słowa niosą wolność odpowiedzialnej nadziei. Zachęca całą wspólnotę, by postępowała godnie wobec powołania, które otrzymała. Nie chodzi o zasłużenie na wezwanie ani o osiągnięcie bezbłędności. Życie ma odpowiadać darowi, który poprzedza ludzkie starania. Powołanie przypomina drogę wspólną, nie prywatną ścieżkę do duchowej doskonałości. W kolejnych słowach Paweł opisuje jej kształt: pokorę, cichość, cierpliwość i miłość, która znosi niedoskonałość drugiego człowieka. Wspólnota zachowuje jedność Ducha dzięki więzi pokoju, a jej nadzieja ma jedno źródło. Tak więc godne postępowanie widać nie tylko w wielkich decyzjach, lecz także w tym, czy człowiek nie stawia siebie ponad innymi i czy nie porzuca więzi przy pierwszym zranieniu. Słowa o więźniu nadają tej zachęcie szczególną wagę. Powołanie nie obiecuje życia bez ograniczeń; wskazuje raczej, komu należy życie i jaką postawę może przyjąć ono pośród trudności. Jedność nie jest dodatkiem do wiary, lecz jednym z jej widzialnych owoców.