List do Efezjan 4:20 – znaczenie i zastosowanie

List do Efezjan 4:20 stoi tuż po opisie życia pogan, które Paweł przedstawia jako pogrążone w mroku i obce dla życia Bożego. Słowo „zaś” stawia adresatów listu poza tym obrazem, choć sam werset nie opisuje jeszcze tej różnicy szczegółowo. W Liście do Efezjan 4:21 Paweł przypomina, że adresaci słyszeli o Chrystusie i zostali w Nim pouczeni zgodnie z prawdą, jaka jest w Jezusie. Słowo „nauczyliście się” zasługuje tu na uwagę. Paweł nie mówi o przyjęciu zasad ani o zdobyciu wiedzy, lecz o nauce, która dotyka całego człowieka, także tego, co przeżywa serce i sumienie. Ten werset pojawia się zaraz po mowie o nieczułości sumienia i zatwardziałości serca, i przypomina, że poznanie Chrystusa wchodzi właśnie tam, gdzie człowiek bywa zraniony albo zamknięty. Werset nie obiecuje, że taka nauka przychodzi bez trudu ani że każde serce szybko się otwiera. Pokazuje jednak, że prawda o Chrystusie nie zostaje na zewnątrz człowieka, lecz może przenikać jego uczucia i decyzje. Człowiek, który uczy się Chrystusa, nie staje się przez to doskonały, lecz może znów czuć to, co dobre, i szukać światła tam, gdzie wcześniej panowała cisza.

„Wy zaś nie tak nauczyliście się Chrystusa” — to zdanie wyznacza różnicę między samą znajomością chrześcijańskiego języka a życiem kształtowanym przez prawdę o Jezusie. Paweł przeciwstawia wcześniejszy sposób postępowania temu, czego adresaci nauczyli się o Chrystusie i w Nim. Nie przedstawia więc wiary jako zbioru wiadomości, które można oddzielić od codziennych wyborów. Kontekst dopowiada, na czym polega ta zmiana. Wersety 17–19 opisują życie związane z próżnym myśleniem, zatwardziałością serca i nieczystością. Wersety 21–24 mówią o prawdzie w Jezusie, porzuceniu dawnego człowieka, odnowie myślenia i przywdzianiu nowego, stworzonego według Boga. Werset 20 stoi pośrodku tego kontrastu: przypomina, że poznanie Chrystusa nie prowadzi do utrwalania dawnego sposobu życia. To nie znaczy, że uczniowie Jezusa osiągają bezbłędność ani że każdy upadek unieważnia ich wiarę. Chodzi o kierunek i miarę życia: nauka o Chrystusie staje się wiarygodna wtedy, gdy przemienia myślenie i postępowanie. W szerszym rozdziale taka przemiana służy także jedności wspólnoty i budowaniu jej w miłości. Chrystusa poznaje się zatem nie tylko jako temat nauczania, lecz jako Pana, którego prawda nadaje życiu nowy kształt.

Ten werset jest krótki, ale opiera się na słowie „zaś”. Wcześniej w Liście do Efezjan 4:17-19 apostoł opisuje ludzi żyjących w ciemności, z próżnym myśleniem i zatwardziałym sercem. Teraz pojawia się przeciwwaga: „Wy zaś nie tak nauczyliście się Chrystusa”. Czasownik „nauczyliście się” wskazuje, że wiara jest czymś, czego się uczy, a także czymś, co kształtuje człowieka. Wersety 21-24 w tym samym liście mówią konkretnie, na czym ta nauka polega: słuchanie i pouczenie w Jezusie, porzucenie dawnego sposobu życia, odnowa ducha w myśleniu i przywdzianie człowieka nowego. Wszystko to dotyczy codziennego kształtu życia. Ktoś może znać Ewangelię na pamięć i mimo to w pracy, w domu czy w sprawach pieniędzy kierować się starymi nawykami. Apostoł nie zostawia takiej rozbieżności bez nazwania. Fragment nie opisuje szybkiej przemiany ani gotowego wzorca na każdy dzień. Wskazuje kierunek, w którym prowadzi prawdziwe poznanie Chrystusa. Prawda o Jezusie ma kształtować myślenie i wybory, aby stały się zgodne z tym, czego się nauczono. W tym ujęciu wiedza o Bogu i sposób życia nie tworzą dwóch osobnych światów.

„Wy zaś nie tak nauczyliście się Chrystusa” — to zdanie przypomina, że wiara nie jest jedynie zapamiętaniem prawd o Jezusie. Chrystusa poznaje się w relacji, która stopniowo kształtuje sposób życia. Paweł zwraca się do wspólnoty: jej członkowie mają postępować w pokorze, cierpliwości i miłości, troszcząc się o jedność. W kolejnych wersetach przeciwstawia temu dawny sposób życia, związany z próżnym myśleniem i zatwardziałością serca. Nie chodzi o pogardę dla ludzi spoza wspólnoty, lecz o rozpoznanie, że życie oddalone od Boga może utracić wrażliwość na dobro. Nauka o Chrystusie prowadzi ku innej drodze: porzucaniu tego, co niszczy, i odnowie myślenia. Można wyobrazić sobie tę przemianę jak wspólny wzrost ciała, w którym każdy członek służy innym. Żaden nie dojrzewa w odosobnieniu; więzi budowane w miłości podtrzymują całość. Werset nie obiecuje, że przemiana nastąpi bez trudu ani od razu. Ukazuje jednak jej kierunek: poznanie Chrystusa staje się widoczne, gdy wspólnota uczy się żyć Jego prawdą, a nie tylko o niej mówić.