List do Efezjan 1:11 – znaczenie i zastosowanie

W tym zdaniu Paweł mówi, że udział otrzymujemy w Chrystusie, a nie dzięki własnym zasługom. Słowa o tym, że jesteśmy „z góry przeznaczeni zamiarem Tego, który dokonuje wszystkiego zgodnie z zamysłem swojej woli”, mogą brzmieć surowo, lecz w kontekście całego listu opisują Boga, który działa z pełnym zamiarem i wiernością. Nie jest to wola kogoś obojętnego, lecz kogoś, kto zna swój cel i prowadzi do jego wypełnienia. Dla kogoś, kto zmaga się z lękiem o to, co dopiero nadejdzie, ten fragment może stać się miejscem spokojnego oparcia. Przypomina, że dzieje człowieka nie są zdane wyłącznie na przypadek ani na własną siłę. Wspomniany zamysł pozwala uwierzyć, że nasze drogi mieszczą się w większej całości, której nie trzeba samodzielnie utrzymywać w równowadze. Najważniejsze w tym wersecie jest to, że podmiotem działania pozostaje Bóg. Udział otrzymujemy w Chrystusie, a nie wypracowujemy go, co łagodzi ciężar porównywania się z innymi i przekonania, że na bliskość trzeba zasłużyć. Ten dar, zakorzeniony w zamyśle, który nie zmienia się wraz z naszymi wahaniami, pozostaje źródłem nadziei nawet wtedy, gdy trudno dostrzec jego kształt.

W Liście do Efezjan 1:11 Paweł mówi o udziale otrzymanym „w Nim”, czyli w Chrystusie. Nie opisuje osobistego sukcesu ani obietnicy, że każde wydarzenie w życiu wierzącego potoczy się pomyślnie. W najbliższym kontekście udział ten należy do większej historii: Bóg zamierza zjednoczyć w Chrystusie wszystko, co w niebiosach i na ziemi, a wierzący mają żyć ku chwale Jego majestatu. Słowa o przeznaczeniu z góry podkreślają, że to zamysł Boga, a nie ludzka zasługa, stanowi podstawę tego dziedzictwa. Werset mówi o działaniu Boga, który „dokonuje wszystkiego zgodnie z zamysłem swojej woli”. Nie znaczy to jednak, że tekst wyjaśnia każdy szczegół Bożego wyboru ani że usuwa odpowiedzialność człowieka. Chrześcijańskie tradycje różnie opisują relację między Bożą wolą a ludzką odpowiedzią; wspólny punkt tego fragmentu jest jasny: nadzieja wierzących opiera się na Bożym działaniu w Chrystusie. Ważne jest także „my”: Paweł przedstawia dziedzictwo jako udział wspólnoty, nie powód do wywyższania się jednostki. Jej przyszłość wpisuje się w Boży plan pojednania całego stworzenia.

Ten werset mówi przede wszystkim o celowości Bożego działania. Paweł pisze, że w Chrystusie otrzymaliśmy udział, bo jesteśmy „z góry przeznaczeni zamiarem Tego, który dokonuje wszystkiego zgodnie z zamysłem swojej woli” (List do Efezjan 1:11). Zamysł Boga obejmuje wszystko i prowadzi do celu, który On sam wyznaczył. W zwyczajnym życiu ma to konkretną wagę. Ktoś planuje tydzień w kalendarzu i zakłada, że wszystko zależy od jego pilności. Ten fragment przypomina, że plany są potrzebne, ale nie są ostatnim słowem. Wierność polega na sumiennym wykonywaniu powierzonej pracy, a nie na dźwiganiu odpowiedzialności za cały świat. Tekst nie rozstrzyga, jak przeznaczenie ma się do wolnego wyboru człowieka. Chrześcijanie od wieków odpowiadali na to różnie, i warto zachować pokorę wobec tej tajemnicy, zamiast wciskać ją w gotowy schemat. Najbardziej poruszające w tym wersecie jest jednak słowo „udział”. Zamysł Boga dotyczy ludzi realnie, w ich codziennym życiu, a nie odległego planu, który nikogo nie dotyczy. Werset nie obiecuje, że codzienność potoczy się zgodnie z oczekiwaniami. Mówi, że nic nie wymknie się z rąk Tego, który dokonuje wszystkiego.

W Liście do Efezjan 1:11 udział wierzących zostaje ukazany jako dar otrzymany „w Nim”, czyli w Chrystusie. Nie jest to nagroda za samodzielnie zdobyte miejsce ani obietnica życia wolnego od cierpienia. Wcześniejsze słowa mówią o odkupieniu i przebaczeniu, a dalsze o nadziei złożonej w Chrystusie i o dziedzictwie, którego zadatkiem jest Duch Święty. Wers łączy więc przynależność do Boga z Jego zamiarem, nie z ludzką kontrolą nad przyszłością. Paweł przypisuje Bogu sprawczość: wszystko dokonuje się zgodnie z zamysłem Jego woli. Nie wynika stąd, że każdy bolesny szczegół ludzkiego życia jest łatwy do objaśnienia albo że cierpienie należy uznać za dobre. Tekst wskazuje raczej na większy horyzont, w którym Boży zamiar zmierza ku zjednoczeniu wszystkiego w Chrystusie. Można myśleć o dziedzictwie, które nie znika wraz ze zmianą okoliczności. Życie wierzących nie jest tu przedstawione jako samotne błądzenie pośród przypadków, lecz jako droga zakorzeniona w Chrystusie i skierowana ku pełni, której jeszcze nie widać. Nadzieja płynie z wierności Boga, nie z pewności, że każda chwila będzie zrozumiała.