1 List do Koryntian 8:13 – znaczenie i zastosowanie

Słowa „Jeśli więc pokarm gorszy mojego brata, nigdy nie będę jadł mięsa, by nie gorszyć brata” brzmią jak wyznanie kogoś, kto nie chce, by jego swoboda stała się ciężarem dla innych. Apostoł Paweł nie zaprzecza, że posiada wiedzę na temat ofiar składanych bożkom. W Pierwszym Liście do Koryntian 8:13 mówi jednak o gotowości do rezygnacji z czegoś dobrego, by nie zranić drugiego człowieka. Widać tu troskę o kogoś, kto jest słaby w sumieniu i może się zgubić. Warto zauważyć, co Paweł nazywa gorszeniem. Nie chodzi o samą wiedzę, lecz o to, co może się wydarzyć w sercu brata, który patrzy na zachowanie innego i nie potrafi tego jeszcze udźwignąć. Wcześniej w tym rozdziale pojawia się myśl, że wiedza wbija w pychę, a miłość buduje. To właśnie miłość staje się w tym zdaniu miarą wyboru, a nie zasada wypowiedziana na każdą okazję. Najbardziej poruszające jest jednak to, że troska o słabego brata wiąże się z pamięcią o Chrystusie, za którego ten brat umarł, jak czytamy w 8:11. Rezygnacja z mięsa nie jest tu ucieczką od wolności, lecz wyrazem tego, jak wysoko Paweł ceni drugiego człowieka. Prawdziwa wolność potrafi się pochylić.

Paweł kończy ten fragment mocnym, osobistym stwierdzeniem: jeśli jedzenie mięsa miałoby stać się dla brata powodem do upadku, on sam z niego zrezygnuje. Nie ogłasza, że mięso jest z natury złe. Wcześniej mówi o pokarmach składanych bożkom w ofierze i o różnicy między wiedzą a miłością: sama świadomość, że coś wolno, nie rozstrzyga jeszcze, jak należy z tej wolności korzystać. „Gorszyć” oznacza tu coś więcej niż wywołać czyjeś niezadowolenie. W podanym kontekście chodzi o sytuację, w której człowiek o słabym sumieniu widzi postępowanie innych i zostaje skłoniony do jedzenia wbrew własnemu przekonaniu. Dlatego Paweł łączy taką decyzję z krzywdą brata i grzechem przeciw Chrystusowi. To rozróżnienie chroni sens wersetu przed dwiema skrajnościami. Nie ustanawia zakazu jedzenia mięsa ani zasady, że każda cudza dezaprobata powinna kierować postępowaniem wspólnoty. Pokazuje natomiast, że chrześcijańska wolność nie jest prawem używanym bez względu na skutki. W 1 Liście do Koryntian 8:13 miłość wyznacza granicę korzystania z tego, co wolno: dobro drugiego człowieka może być ważniejsze niż osobista swoboda.

Paweł zaczyna od wiedzy, którą wielu w Koryntie uważało za oczywistą: bożki to nic, więc mięso złożone im w ofierze można jeść bez obaw. W Pierwszym Liście do Koryntian 8:13 jednak ta swoboda ustępuje miłości. Apostoł mówi: „Jeśli więc pokarm gorszy mojego brata, nigdy nie będę jadł mięsa, by nie gorszyć brata”. Warunek jest wyraźny. Chodzi o sytuację, w której konkretny brat z powodu mojego postępowania upada w sumieniu. Praktyczny sens tej zasady jest prosty. Ktoś, kto ma prawo do określonej wolności, może ją zachować, ale potrafi z niej zrezygnować, gdy zależy mu bardziej na drugim człowieku niż na własnym przywileju. Taki wybór rodzi się z miłości, która buduje, zgodnie z wcześniejszym zdaniem o tym, że wiedza wbija w pychę. Warto zauważyć, że Paweł nie tworzy ogólnej reguły wyrzekania się wszystkiego. Mówi o własnym postanowieniu w konkretnym kontekście. Miłość w tym tekście nie polega więc na pozbywaniu się wolności, lecz na tym, że wolność zaczyna służyć innym. Zdanie to pokazuje również, jak wysoko Paweł ceni brata. Skoro za niego umarł Chrystus, żadne prawo i żadna wiedza nie mogą stać ponad jego dobrem.

W 1 Liście do Koryntian 8:13 Paweł mówi o pokarmie związanym z ofiarami składanymi bożkom, nie ustanawia powszechnego zakazu jedzenia mięsa. Pokazuje, że wolność chrześcijańska nie jest oderwana od drugiego człowieka. Jeśli korzystanie z własnego prawa staje się dla brata powodem do upadku, miłość może z niego zrezygnować. Wcześniej Paweł przypomina, że wiedza może napełniać pychą, a miłość buduje. Stawką nie jest więc samo menu, lecz człowiek, którego sumienie może zostać zranione i którego Chrystus umiłował aż do śmierci. Rezygnacja nie wynika z pogardy dla stworzenia ani z przekonania, że każdy musi mieć takie same granice. Jest uznaniem, że cudza droga wiary ma znaczenie. Można wyobrazić sobie ucztę, przy której jedna osoba swobodnie sięga po potrawę, a druga widzi w tym zachętę do działania wbrew sumieniu. W takiej chwili miłość nie pyta wyłącznie, co jej wolno. Pamięta, że wolność ma służyć życiu, a nie przesłaniać wartość brata czy siostry. W perspektywie Chrystusa ta wartość waży więcej niż zachowanie każdego uprawnienia.