1 List do Koryntian 15:45 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zestawia dwóch Adamów, pierwszego i ostatniego, i pokazuje, czym każdy z nich jest. Pierwszy człowiek został nazwany duszą żyjącą, czyli istotą, w której jest życie, ale życie to ma granice i kruchość. Można dobrze znać ten rodzaj zmęczenia, gdy wszystko trzyma się na własnej sile i każdy dzień wymaga więcej, niż człowiek ma w sobie. Ostatni Adam jest opisany jako duch ożywiający, czyli ktoś, kto daje życie, a nie tylko je posiada. W kontekście rozdziału Paweł mówi raczej o źródle, z którego życie przychodzi, niż o wysiłku, który miałby przemienić człowieka. Zaraz w kolejnym wersecie czytamy, że najpierw było to, co ziemskie, a dopiero potem to, co duchowe. Pierwszy Adam przekazuje kruchość, a ostatni otwiera drogę do życia, które nie jest już tylko ziemskie. Taka myśl ma w sobie ciszę. Życie, które przychodzi z zewnątrz, nie musi być udowadniane ciężarem własnych sił, a wyczerpanie nie oznacza, że źródło przestało działać.

W 1 Liście do Koryntian 15:45 Paweł zestawia Adama z Chrystusem, nazywając Chrystusa „ostatnim Adamem”. Pierwsze określenie Adama pochodzi z opisu stworzenia: stał się istotą żyjącą. Adam otrzymuje życie; Chrystus jest „duchem ożywiającym” — źródłem życia, które pokonuje śmierć. Nie chodzi tu o przeciwstawienie ciała duchowi, jakby zbawienie oznaczało porzucenie cielesności. Sąsiednie wersety mówią o zmartwychwstaniu ciała: zniszczalne powstaje jako niezniszczalne, a słabe — jako mocne. Kluczowe rozróżnienie dotyczy więc nie dwóch rodzajów ludzi, lecz dwóch porządków życia. Adam reprezentuje ludzkość ziemską, podlegającą śmierci; Chrystus inauguruje życie zmartwychwstałe, którego udziela innym. Dlatego określenie „duchowe ciało” nie oznacza cienia ani samej duszy. Oznacza ciało przemienione i ożywiane przez Bożego Ducha. Werset należy do argumentu o nadziei zmartwychwstania, a nie do abstrakcyjnego opisu natury człowieka. Paweł wskazuje, że przyszłość wierzących zależy od Chrystusa: obraz ziemskiego Adama nie jest ostatnim słowem o ludzkim losie. Ostatnim słowem jest życie, którego Chrystus udziela.

Ten werset zestawia dwa źródła życia. Paweł pisze: „Pierwszy człowiek, Adam, stał się duszą żyjącą, a ostatni Adam duchem ożywiającym.” Pierwszy człowiek jest z ziemi i żyje życiem ziemskim, które przemija. Ten drugi, jak pisze Paweł w 1 Liście do Koryntian 15:47, pochodzi z nieba i ożywia innych. Ten fragment mówi przede wszystkim o tym, skąd człowiek czerpie życie. Pokazuje też, że nie trzeba tego życia wymyślać samemu. Weźmy człowieka, który postanawia, że od poniedziałku będzie cierpliwszy w domu. Pierwsze dni idą dobrze, a potem zapał gaśnie, bo cała siła pochodziła z jego postanowień. W 1 Liście do Koryntian 15:49 mowa jest o noszeniu obrazu człowieka niebieskiego, a nie o dźwiganiu wszystkiego samemu. Ta różnica dotyczy źródła, a nie samego wysiłku. Werset nie zwalnia z odpowiedzialności, bo ziemski człowiek ma swoje zadania w codzienności. Pokazuje jednak, że życie ma swoje źródło poza nami, i to ono nadaje sens każdemu dniu. Im wyraźniej to widać, tym spokojniej można wracać do zwykłych obowiązków. Na tym opiera się cała nadzieja.

Paweł przywołuje Adama, by nazwać dwa porządki życia. Pierwszy człowiek stał się „duszą żyjącą”: otrzymał życie, które należy do stworzenia i podlega jego kruchości. Ostatni Adam, Chrystus, jest „duchem ożywiającym” — źródłem życia, które nie kończy się na doczesnym istnieniu. W rozdziale o zmartwychwstaniu słowa te nie odrywają nadziei od ciała. Mówią o przemianie: ciało zniszczalne powstaje jako niezniszczalne, słabe jako mocne. Obraz zasiewu z sąsiednich wersetów pomaga uchwycić tę obietnicę. Ziarno nie jest jeszcze dojrzałym kłosem, ale nie zostaje przez to odrzucone ani zapomniane. Podobnie ziemskie życie, naznaczone ograniczeniem i śmiercią, nie stanowi ostatniego słowa o człowieku. Jego spełnienie nie rodzi się z samej ludzkiej siły; Paweł wskazuje na Chrystusa jako Tego, który ożywia. Ta perspektywa nadaje doczesności właściwe miejsce: jest prawdziwa i cenna, lecz nie ostateczna. Chrześcijańska nadzieja nie obiecuje uniknięcia śmierci, ale oczekuje zmartwychwstania, w którym życie otrzymane od Boga zostanie doprowadzone do pełni.