1 List do Koryntian 15:16 – znaczenie i zastosowanie

Ten wers brzmi jak chłodny wniosek logiczny, a jednak za nim stoi bardzo ludzkie pytanie o tych, którzy odeszli. Apostoł Paweł rozwija konsekwencję, którą w Koryncie wyciągano z zaprzeczania zmartwychwstaniu: skoro zmarli nie powstają, to i Chrystus nie zmartwychwstał. Przy grobie bliskiej osoby takie rozumowanie dotyka tego, czy śmierć jest ostatnim słowem. Paweł nie traktuje tego wywodu jak gry w argumenty. Pozwala, by jego konsekwencje zostały dokładnie zobaczone, zanim przejdzie dalej. W 1 Liście do Koryntian 15:13 ta sama myśl pada krócej, a w wersecie 16 zostaje powtórzona i rozwinięta. Los zmarłych i zmartwychwstanie Chrystusa są tu tak mocno splecione, że jedno nie może być wyjęte z drugiego, i to połączenie nadaje całej nadziei jej wagę. Nadzieja w tym tekście jest przywiązana do konkretnego wydarzenia, o którym Paweł wspomina już w 1 Liście do Koryntian 15:12. Dla kogoś, kto niesie żałobę, pytanie o zmartwychwstanie jest przede wszystkim pytaniem o to, czy miłość do zmarłego ma jeszcze swoje miejsce w Bożym świecie. Wers 16 pokazuje, że Paweł nie unika tej wagi, lecz trzyma ją przy prawdzie o Chrystusie.

W 1 Liście do Koryntian 15:16 Paweł nie podważa zmartwychwstania Chrystusa. Przytacza konsekwencję stanowiska niektórych Koryntian, którzy twierdzili, że umarli nie zmartwychwstają: „Skoro umarli nie zmartwychwstają, to i Chrystus nie zmartwychwstał”. To rozumowanie warunkowe, nie wyznanie niewiary. Pokazuje, że nie da się odrzucić powszechnego zmartwychwstania, a zarazem zachować wiary w zmartwychwstanie Jezusa. Kluczowe jest tu powiązanie losu Chrystusa z losem umarłych. Paweł nie przedstawia zmartwychwstania jako odosobnionego cudu, który nie ma znaczenia dla innych. Jeśli śmierć jest ostatecznym końcem wszystkich, twierdzenie o powstaniu Chrystusa z martwych traci spójność z takim poglądem. A jeśli Chrystus nie zmartwychwstał, jak wynika z sąsiednich wersetów, nauczanie i wiara okazują się daremne. Ten argument odsłania, jak wiele zależy od prawdziwości wydarzenia, na którym opiera się Ewangelia. Paweł nie sprowadza wiary do pociechy ani do symbolicznej nadziei. W dalszym ciągu rozdziału stwierdza, że Chrystus zmartwychwstał jako pierwszy spośród umarłych. Zmartwychwstanie Jezusa i przyszłe zmartwychwstanie wierzących należą więc do jednej nadziei, a nie do dwóch niepowiązanych twierdzeń.

W 1 Liście do Koryntian 15:16 Paweł przytacza wniosek, który właściwie już padł w wersecie 13, i ten układ ma znaczenie. Apostoł nie rozwija tu nowego argumentu. Ponownie kładzie na stole zdanie: „Skoro umarli nie zmartwychwstają, to i Chrystus nie zmartwychwstał”. Wiara w Chrystusa nie jest zbiorem wygodnych twierdzeń, z których można wybrać te brzmiące najrozsądniej. Jeśli odrzuca się zmartwychwstanie umarłych, odrzuca się również zmartwychwstanie Chrystusa, bo oba zdania spinają się w jednym rozumowaniu. W praktyce oznacza to, że trudno zachować same nauki Jezusa o miłości i przebaczeniu, a pominąć to, co dzieje się przy grobie. Ktoś może cenić słowa Chrystusa o pokoju i uważać zmartwychwstanie za piękną metaforę. Werset 16 pokazuje, że taki wybór jest niespójny. Tekst nie wydaje wyroku nad tym człowiekiem, ale wskazuje, że przyjmuje on coś, czego sam Paweł nie uznaje. Najmocniej działa tu słowo „skoro”. Paweł nie szuka pocieszenia w ogólnikach. Pokazuje, że wiara w Chrystusa opiera się na jednym fundamencie i że nie da się wyjąć z niej jednej części bez naruszenia całości.

W 1 Liście do Koryntian 15:16 Paweł dopowiada konsekwencję poglądu, że umarli nie zmartwychwstają: w takim razie nie zmartwychwstał również Chrystus. Nie przedstawia tego jako własnego wyznania, lecz odsłania, co stawka tej tezy oznacza dla wiary wspólnoty. Jeśli śmierć ma ostatnie słowo, pusty staje się również rdzeń głoszonej Ewangelii. Ważne jest, że Paweł wiąże zmartwychwstanie Chrystusa ze zmartwychwstaniem umarłych. Nadzieja chrześcijańska nie sprowadza się do pocieszającej myśli, że pamięć o zmarłych przetrwa, ani do obietnicy, że dusza po prostu istnieje dalej. Dotyczy tego, że Bóg wskrzesza umarłych, a zmartwychwstanie Chrystusa jest jej podstawą. W następnym zdaniu Paweł mówi wprost, że bez tego nauczanie byłoby daremne, a wiara próżna. Ten werset przypomina więc, jak mocno chrześcijańska nadzieja opiera się na wydarzeniu, a nie na ludzkim życzeniu. Grób pozostaje rzeczywistością, z którą trzeba się zmierzyć. Nie jest jednak ostatnim słowem nad tymi, którzy umarli w Chrystusie: Paweł opiera tę nadzieję na zmartwychwstaniu Chrystusa.