1 List do Koryntian 15:13 – znaczenie i zastosowanie

W 1 Liście do Koryntian 15:13 czytamy: „Jeśli nie ma zmartwychwstania, to i Chrystus nie zmartwychwstał.” Apostoł Paweł pisze te słowa do wspólnoty, w której część ludzi zaczęła wątpić w zmartwychwstanie. Słychać w nich napięcie, bo lęk o nadzieję sięga tu samego serca wiary. Jeśli zmartwychwstania nie ma, to pociecha wierzących w cierpieniu i w żałobie traci oparcie w tym, co wydarzyło się z Chrystusem. Apostoł łączy zmartwychwstanie z losem Jezusa tak ściśle, że jedno nie może istnieć bez drugiego. Ta więź ma w sobie coś bardzo ludzkiego. Smutek po stracie nie zostaje tu zbagatelizowany, lecz nazwany wprost, a nadzieja zostaje osadzona w konkretnym wydarzeniu, a nie w ogólnym pocieszeniu. Dla kogoś, kto dźwiga żal po bliskiej osobie albo pyta, czy śmierć ma ostatnie słowo, ten fragment może być trudny, ale też pełen prawdy. Paweł nie odpowiada ucieczką w sentymenty. Stawia przed wspólnotą Chrystusa, który przeszedł przez śmierć, i właśnie w tym miejscu tęsknota za życiem znajduje swoje najmocniejsze oparcie.

W Pierwszym Liście do Koryntian 15:13 Paweł formułuje wniosek z twierdzenia, że nie ma zmartwychwstania: „to i Chrystus nie zmartwychwstał”. Nie przedstawia tu dwóch niezależnych kwestii. Łączy los zmarłych z wydarzeniem, na którym opiera się chrześcijańskie głoszenie. Kontekst pokazuje, że niektórzy w Koryncie przyjmowali naukę o zmartwychwstaniu Chrystusa, a zarazem odrzucali zmartwychwstanie umarłych. Paweł odsłania napięcie w takim stanowisku: jeśli zmartwychwstanie w ogóle nie istnieje, nie można utrzymywać, że Chrystus zmartwychwstał. Werset 13 jest więc częścią argumentu, który sprawdza konsekwencje tej sprzeczności, a nie osobną definicją zmartwychwstania. Znaczenie tego rozumowania staje się wyraźniejsze w kolejnych zdaniach. Jeśli Chrystus nie powstał z martwych, głoszenie Ewangelii traci podstawę, a wiara okazuje się daremna. Dla Pawła zmartwychwstanie nie jest dodatkiem do chrześcijańskiej nadziei ani samym obrazem odnowy. Jest wydarzeniem, od którego zależy prawdziwość apostolskiego świadectwa. Werset 13 wiąże więc wiarę w Chrystusa z nadzieją na zmartwychwstanie umarłych: nie da się zachować pierwszej, odrzucając drugą.

Ten werset jest krótki, ale ma w sobie twardą logikę. Apostoł Paweł nie zaczyna od uczuć ani od obrazu nadziei. Zaczyna od spójności wyznania: „Jeśli nie ma zmartwychwstania, to i Chrystus nie zmartwychwstał.” Warto zauważyć, czego ten fragment nie mówi. Nie opisuje, jak wątpliwość wyglądała w życiu niektórych członków wspólnoty w Koryntie i nie rozwija szczegółów ich poglądów. Skupia się na powiązaniu dwóch twierdzeń. Wiara w zmartwychwstanie Chrystusa i wiara w zmartwychwstanie umarłych stoją razem albo razem upadają. Nie da się zachować jednego, odrzucając drugie. W tym widać coś praktycznego dla myślenia o wierze. Chrześcijaństwo nie jest zbiorem pięknych zasad, które można wybierać według upodobania. Opiera się na konkretnym wydarzeniu, które Paweł przedstawia jako fakt, a nie jako metaforę dla nadziei. Dlatego tak mocno wiąże zmartwychwstanie z sensem całego przekazu. Bez tego punktu odniesienia nauczanie traci oparcie, a wiara przestaje mieć dokąd prowadzić.

Paweł stawia w 1 Liście do Koryntian 15:13 sprawę w sposób bezwzględnie jasny: jeśli umarli nie powstają do życia, nie można odłączyć od tej prawdy Chrystusa. Jego zmartwychwstanie nie jest osobnym wyjątkiem, który można zachować, odrzucając nadzieję dla zmarłych. Apostoł odsłania wewnętrzną spójność głoszonej Ewangelii. Wcześniej przypomina, że wspólnota przyjęła orędzie o Chrystusie, który umarł za grzechy. Teraz ukazuje, że orędzie to prowadzi dalej, ku życiu po śmierci. Zmartwychwstanie nie zaciera grozy śmierci ani bólu rozstania. Głosi jednak, że śmierć nie ma ostatniego słowa nad Chrystusem, a więc nie jest też granicą, poza którą nie sięga Boża moc. To ważne dla wiary przeżywanej w zwyczajnych dniach. Miłość okazywana komuś u kresu życia, pamięć o zmarłym czy uczciwość wybierana mimo straty nie są dowodem zmartwychwstania, lecz mogą wyrastać z nadziei, którą ono otwiera. Paweł nie proponuje pociechy oderwanej od wydarzeń. Wiara chrześcijańska opiera się na tym, że Chrystus naprawdę powstał z martwych. W Nim nadzieja życia wiecznego ma swój początek i oparcie.