1 List do Koryntian 15:10 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset wyrasta z miejsca, w którym Paweł wraca do własnej przeszłości. W 1 Liście do Koryntian 15:9 nazywa siebie najmniejszym z apostołów, a w 15:8 pisze o sobie jako o poronionym płodzie. Ta pokora nie jest jednak rozpaczą. Słowa „jestem tym, czym jestem” brzmią jak wyznanie kogoś, kto nie wybiela swojego życiorysu, a jednocześnie nie pozwala, by przeszłość przesądziła o tym, kim jest teraz. Najciekawsze wydaje się to, jak Paweł łączy działanie z darem. Mówi, że pracował więcej od wszystkich, a zaraz dodaje, że nie on sam, lecz łaska Boża była z nim. Wysiłek i łaska nie konkurują ze sobą. Wysiłek staje się przestrzenią, w której łaska jest widoczna. W tym tkwi obraz, który warto zachować: człowiek może oddać się pracy całym sercem i jednocześnie wiedzieć, że siły do niej nie pochodzą od niego. Sama fraza „daremna” zamyka tę myśl. Dar nie pozostaje bez skutku, bo w świadectwie Pawła widać owoc, a nie tylko własną zasługę. Jego życie mówi przede wszystkim o wierności Boga, który potrafi prowadzić nawet przez zranioną historię.

W 1 Liście do Koryntian 15:10 Paweł nie przedstawia łaski jako nagrody za osiągnięcia ani pracy jako własnego powodu do chluby. Zdanie „dzięki łasce Boga jestem tym, czym jestem” nabiera szczególnej wagi po jego wyznaniu, że prześladował Kościół i uważał się za najmniejszego z apostołów. Jego obecna służba nie wymazuje przeszłości, ale pokazuje, że przeszłość nie ma ostatniego słowa. Kluczowe rozróżnienie dotyczy źródła i działania: Paweł rzeczywiście pracował, nawet intensywniej niż inni, a zarazem nie uznaje tej pracy za własne, samodzielne dzieło. Łaska Boga działała z nim. Nie jest więc biernym usprawiedliwieniem bezczynności; jest darem, który uzdalnia do konkretnego wysiłku. Zarazem wysiłek nie staje się podstawą, na której człowiek może przypisać sobie Boże dzieło. Najbliższy kontekst nadaje temu wyznaniu wymiar apostolski: Paweł głosi Ewangelię o śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa, razem z innymi świadkami. Jego przemiana i praca służą tej samej nowinie; nie zastępują jej. Gdy mówi, że łaska nie okazała się daremna, wskazuje na jej widoczny owoc, nie na zasługę. Werset łączy wdzięczność z odpowiedzialnością: człowiek działa, lecz źródłem jego nowego życia i służby pozostaje łaska Boga.

W 1 Liście do Koryntian 15:10 Paweł nie ukrywa swojej przeszłości. Wcześniej prześladował Kościół Boży, a mimo to pisze, że jest tym, czym jest, dzięki łasce Boga. Jego pozycja w Kościele nie opiera się na zasługach, lecz na darze. Druga część wypowiedzi zasługuje na szczególną uwagę. Apostoł twierdzi, że pracował więcej od wszystkich, a zaraz potem dodaje, że nie on, lecz łaska Boża była z nim. Wysiłek i łaska nie wykluczają się. Łaska nie zwalnia z pracy, ale też nie pozwala, by praca stała się źródłem dumy. Praktycznie wygląda to tak: pracownik wykonuje swoje zadania rzetelnie i z zaangażowaniem. Gdy wynik jest dobry, nie przypisuje go wyłącznie sobie. Gdy coś się nie udaje, nie uważa, że wszystko zależało od niego samego. Taka postawa chroni zarówno przed zarozumiałością, jak i przed lękiem. Łaska w tym ujęciu nie jest biernym przyzwoleniem. Działa w człowieku, zmienia jego kierunek i porządkuje jego czas oraz siły. Paweł nie opisuje jej jako usprawiedliwienia dla bezczynności, lecz jako źródło wytrwałej służby, która nie traci sensu, bo jej fundamentem jest Boża hojność.

Paweł wypowiada te słowa po przypomnieniu, że prześladował Kościół, a jednak Chrystus ukazał mu się jako Zmartwychwstały. Jego przeszłość nie znika, lecz nie ma już ostatniego słowa. Tym słowem staje się łaska Boga. „Jestem tym, czym jestem” nie brzmi tu jak samozadowolenie. To wyznanie, że życie apostoła i jego powołanie nie są wyłącznie jego dziełem. Zarazem Paweł nie przedstawia łaski jako bezczynności: pracował więcej niż inni. Wysiłek jest rzeczywisty, ale nie staje się powodem do chluby, bo Paweł widzi w nim działanie łaski obecnej „ze mną”. Obraz dłoni może pomóc uchwycić tę jedność: dłoń naprawdę wykonuje pracę, a jednak nie jest źródłem własnego życia. Także służba we wspólnocie, nauczanie i wytrwałość mogą być ludzkim trudem podtrzymywanym przez dar, którego człowiek nie stworzył sam. Słowa Pawła nie obiecują, że każdy trud przyniesie widoczny sukces; świadczą o tym, jak on sam rozumie własną pracę. W rozdziale o zmartwychwstaniu to świadectwo należy do większej opowieści o Ewangelii: Chrystus zmartwychwstał, a wiara nie jest daremna. Łaska nie usuwa przeszłości ani odpowiedzialności; otwiera przyszłość, w której otrzymane życie może stać się wierną służbą.