1 List do Koryntian 12:13 – znaczenie i zastosowanie

Werset mówi o czymś głębszym niż pojedyncze doświadczenia. Apostoł wymienia podziały, które w jego świecie były bardzo realne: Żydzi i Grecy, niewolnicy i wolni. Nie każe ich udawać, że nie istnieją. Pisze jednak, że wszyscy zostaliśmy ochrzczeni w jednym Duchu, aby stanowić jedno Ciało (1 List do Koryntian 12:13). Najmocniej wybrzmiewa tu słowo „wszyscy”. Przynależność zostaje zakorzeniona w czymś innym niż pochodzenie, pozycja czy to, jak bardzo ktoś czuje się potrzebny. Wspólnoty chrześcijańskie różnie rozumieją sposób, w jaki ten chrzest się dokonuje, jednak sam tekst skupia się na tym, do czego prowadzi: na jedności, w której różnica nie oznacza wykluczenia. Zdanie o napojeniu jednym Duchem dopowiada obraz bliski, jakby cała wspólnota czerpała z tego samego źródła. Ktoś, kto przychodzi z doświadczeniem obcości albo z poczuciem, że nie pasuje, zostaje tu policzony do wspólnego ciała nie dzięki zasługom, lecz dzięki darowi. Paweł pisze o tym w rozdziale o zróżnicowanych darach, więc jedność nie ma zacierać różnic. Ma sprawić, że każdy członek staje się potrzebny. Dlatego ten fragment pociesza: wspólnota nie składa się z tych, którzy pasują idealnie, lecz z tych, których Duch zebrał razem.

Paweł łączy chrzest w jednym Duchu z przynależnością do jednego Ciała. Nie przedstawia wspólnoty jako grupy ludzi o jednakowych doświadczeniach czy zadaniach. W dalszym wywodzie porównuje ją do ciała złożonego z wielu różnych członków, a różnorodność darów przypisuje działaniu tego samego Ducha. Jedność nie wymaga więc zatarcia różnic. Wymienione podziały — między Żydami i Grekami oraz niewolnikami i wolnymi — dotykają pochodzenia i pozycji społecznej. Włączając ludzi z tych odmiennych grup do jednego Ciała, Duch ustanawia wspólną przynależność, która nie zależy od ich statusu. Obraz „napojenia jednym Duchem” podkreśla tę samą wspólnotę uczestnictwa, choć sam werset nie rozstrzyga wszystkich szczegółów, jak różne tradycje rozumieją relację chrztu, działania Ducha i obrzędu chrztu. Kontekst mówi o darach rozdzielanych rozmaicie, ale sprawianych przez jednego Ducha. Dlatego werset nie uzasadnia wyższości jednego członka nad drugim ani nie sprowadza jedności do jednomyślności w każdej sprawie. Wspólnym mianownikiem jest przynależność do Ciała Chrystusa; różne członki pozostają potrzebne właśnie jako różne.

Apostoł Paweł pisze do wspólnoty w Koryncie, w której różnice między ludźmi bywały powodem napięć. Mówi wprost: „Wszyscy bowiem w jednym Duchu zostaliśmy ochrzczeni, aby stanowić jedno Ciało: czy to Żydzi, czy Grecy, czy to niewolnicy, czy wolni.” Wymienia podziały tamtego świata, takie jak pochodzenie i status. Nie robi tego po to, by je porównywać, lecz by pokazać, że nie wyznaczają przynależności do Ciała. Jedność nie opiera się na podobieństwie ludzi, lecz na tym, że wszyscy zostali złączeni z jednym Duchem. Dlatego dalsze słowa Pawła o członkach ciała mówią o potrzebnej różnorodności, a nie o jednakowości. Ręka nie staje się okiem, a jednak obie należą do tego samego ciała. Ta prawda ma konkretne znaczenie w rodzinie, w zespole pracy i w parafii. Gdy ktoś wydaje się obcy albo mniej potrzebny, łatwo oceniać jego miejsce po tym, czym się wyróżnia na pierwszy rzut oka. Tekst przenosi ten osąd gdzie indziej. Przynależność została ustanowiona przez Ducha, a nie przez ludzkie uznanie. Różne tradycje chrześcijańskie inaczej rozumieją przebieg chrztu i działanie Ducha, lecz wspólne pozostaje przekonanie, że jedność Ciała ma źródło w Bogu.

Paweł mówi o wspólnocie, w której przynależność nie zależy od pochodzenia ani pozycji. Żydzi i Grecy, niewolnicy i wolni zostali ochrzczeni w jednym Duchu, aby stanowić jedno Ciało. Różnice między nimi nie znikają, lecz przestają wyznaczać, kto ma pełne miejsce pośród innych. Obraz napojenia jednym Duchem dodaje tej jedności wymiar codzienny: wspólnota żyje dzięki temu samemu darowi, którego nikt nie może sobie przypisać na wyłączność. W dalszym obrazie Pawła ciało składa się z wielu członków. Jedność nie oznacza więc jednakowości ani tego, że każdy ma pełnić tę samą funkcję. Każdy należy do całości, a różne dary służą wspólnemu życiu. To spojrzenie podważa zarówno wynoszenie się nad innych, jak i poczucie, że jest się zbędnym. Wspólnota chrześcijańska nie jest zbiorem ludzi podobnych do siebie, lecz ciałem, którego życie ma źródło w jednym Duchu. Jej jedność jest darem, który zobowiązuje do uznania godności i miejsca każdego członka. Nie opiera się na ludzkim statusie, lecz na wspólnym udziale w Bożym życiu.