List do Rzymian 4:18 – znaczenie i zastosowanie

Werset z Listu do Rzymian 4:18 opisuje nadzieję, która trwa wtedy, gdy nie ma już podstaw, by na nią liczyć. Abraham „wbrew nadziei uwierzył nadziei”, a więc tęsknota za potomstwem nie zgasła, choć jego życie i ciało zdążyły się zestarzeć. Apostoł nie ukrywa tej sprzeczności, i właśnie dlatego to zdanie tak mocno przemawia. Wiara Abrahama zakłada, że przeszkody są realne. Następny werset przypomina o obumarłym ciele i łonie Sary, a nadzieja mimo to się nie zamyka. Jej źródłem jest obietnica Boga, który ożywia umarłych i przywołuje do istnienia to, czego jeszcze nie ma. Dzięki temu tęsknotę można nieść otwarcie, bez wstydu, bo oczekiwanie kieruje się ku Temu, który daje życie tam, gdzie wszystko wydaje się zamknięte. Ten fragment pokazuje, że nadzieja i ciężar mogą mieszkać obok siebie. Od człowieka nie oczekuje, że przestanie czuć, jak trudna jest jego sytuacja, a raczej wskazuje, na czym się oprzeć, gdy okoliczności przerastają wszelkie rachuby.

„Wbrew nadziei uwierzył nadziei” nie znaczy, że Abraham uznał trudną rzeczywistość za nieważną. Paweł zaraz dopowiada, że Abraham dostrzegał własną starość i bezpłodność Sary. Wiara nie polega tu na zaprzeczaniu temu, co widać, lecz na zaufaniu Bogu mimo tego, że spełnienie obietnicy wydaje się niemożliwe. Kontekst Listu do Rzymian 4:18 wyjaśnia, dlaczego Paweł przywołuje tę historię: dziedzictwo zależy od wiary, by było darem łaski, a obietnica obejmowała całe potomstwo Abrahama, nie tylko tych związanych z Prawem. Abraham staje się więc przykładem wiary, która nie daje człowiekowi podstaw do chluby przed Bogiem. Jej oparciem jest Ten, który „ożywia umarłych i powołuje do istnienia to, co nie istnieje”. Nie jest to obietnica, że każda ludzka nadzieja spełni się zgodnie z oczekiwaniem. Paweł mówi o konkretnej obietnicy Boga dotyczącej Abrahama i jego potomstwa. W tym właśnie tkwi siła wersetu: wiara nie tworzy obietnicy ani nie wymusza jej spełnienia. Przyjmuje słowo Boga jako pewniejsze niż pozorna niemożliwość.

Abraham nie udawał, że jego sytuacja wygląda inaczej. Według Listu do Rzymian 4:19 widział, że jego ciało jest już obumarłe i że obumarłe jest łono Sary. Mimo to nie zachwiał się w wierze. Jego nadzieja nie polegała na ignorowaniu faktów, lecz na zwróceniu się ku Temu, który ożywia umarłych (List do Rzymian 4:17). Ten obraz ma praktyczną wagę tam, gdzie decyzje wymagają długiego czekania bez gwarancji. Można sobie wyobrazić kogoś, kto od lat prowadzi trudną sprawę w pracy albo w rodzinie i nie widzi jeszcze żadnej zmiany. Łatwo wtedy uznać, że nadzieja to tylko grzeczne słowo. Abraham pokazuje coś innego. Jego nadzieja była konkretna, bo opierała się na obietnicy, a nie na okolicznościach. Tekst łączy wzmocnienie wiary z oddaniem chwały Bogu (List do Rzymian 4:20). Nie obiecuje jednak, że każde czekanie zakończy się w wyznaczonym czasie. Pokazuje natomiast, że wierność może trwać nawet wtedy, gdy ludzka perspektywa jest zamknięta. Sedno fragmentu leży w tym, że wiara nie czeka na pewność, by się narodzić, lecz w czekaniu uczy się ufać Temu, który dotrzymuje słowa.

Abraham staje wobec obietnicy, która po ludzku nie ma już oparcia w widzialnych możliwościach. Ma zostać ojcem wielu narodów, choć jego i Sary starość zdaje się przeczyć przyszłości. Paweł nie przedstawia tej wiary jako pewności, że okoliczności ułożą się łatwo, lecz jako zaufanie Bogu, który „ożywia umarłych i powołuje do istnienia to, co nie istnieje”. Słowa „wbrew nadziei uwierzył nadziei” zatrzymują uwagę przy granicy ludzkiego przewidywania. Nie chodzi o optymizm, który sam wytwarza spełnienie, ani o obietnicę, że każde pragnienie zostanie zaspokojone. Nadzieja Abrahama ma określone źródło: słowo Boga i Jego wierność. W dalszym kontekście Paweł wiąże dziedzictwo z wiarą i łaską, a Abrahama nazywa ojcem tych, którzy wierzą. Obietnica rozciąga się więc poza jedną rodzinę i jedno pokolenie. Jej spełnienie nie zależy od ludzkiej zasługi ani od tego, czy przyszłość jest już widoczna. W ciemności ludzkich ograniczeń wiara Abrahama wskazuje nie na jego siłę, lecz na Boga, któremu można powierzyć to, czego człowiek sam nie potrafi powołać do życia.