List do Rzymian 4:13 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset wskazuje, na czym opiera się obietnica dana Abrahamowi i jego potomstwu. Nie została ona uzależniona od wypełnienia Prawa, lecz od usprawiedliwienia z wiary. Paweł przypomina, że Abraham został uznany za sprawiedliwego wtedy, gdy jeszcze nie był obrzezany, więc wiara poprzedzała znak przymierza. Dziedzictwo świata nie jest zatem nagrodą za bezbłędnie wypełnione obowiązki, lecz darem przyjmowanym z zaufaniem. Ta różnica ma znaczenie, bo obietnica oparta na ludzkiej doskonałości byłaby zawsze krucha i zależna od kolejnej porażki. Dalszy ciąg rozdziału mówi wprost, że dziedzictwo zależy od wiary, by było z łaski, a obietnica pozostała nienaruszona dla całego potomstwa (List do Rzymian 4:16). Bóg nie waży więc relacji z człowiekiem jego chwilowym wysiłkiem, lecz trzyma w mocy swoje słowo. Emocjonalny sens tego fragmentu leży w spokoju, który rodzi się z zaufania. Abraham ufał Temu, który ożywia umarłych i powołuje do istnienia to, co nie istnieje, więc jego pewność nie opierała się na jego własnych siłach. Pewność obietnicy nie zależy od siły człowieka, lecz od Tego, który ją wypowiedział.

Paweł rozróżnia obietnicę od zapłaty. Gdyby dziedzictwo Abrahama zależało od wypełnienia Prawa, można by je traktować jak należność za osiągnięty wynik. Paweł wskazuje jednak inną podstawę: Abraham został uznany za sprawiedliwego dzięki wierze, a nie własnym zasługom. Obietnica nie jest więc nagrodą, którą da się zdobyć przez spełnienie warunków. W kontekście rozdziału to rozróżnienie obejmuje także pytanie, kto może należeć do rodziny Abrahama. Paweł podkreśla, że wiara została mu poczytana za sprawiedliwość, zanim otrzymał znak obrzezania. Dlatego dziedzictwo nie ogranicza się do tych, którzy mają ten znak ani do tych, którzy opierają się na Prawie. Jego zasięg wynika z Bożej obietnicy i obejmuje tych, którzy wierzą. Słowa o „dziedzicu świata” nie opisują prywatnego bogactwa Abrahama ani obietnicy łatwego powodzenia dla każdego wierzącego. Wskazują na rozległość Bożego zamysłu, który Paweł wiąże z Abrahamem i jego potomstwem. Sednem wersetu jest to, że obietnica trwa dzięki wierze i łasce, a nie ludzkiej chlubie.

Obietnica dana Abrahamowi dotyczyła dziedzictwa świata. Paweł wskazuje, od czego ona zależy: nie od wypełnienia Prawa, lecz „od usprawiedliwienia z wiary” (List do Rzymian 4:13). Łatwo jednak zakładać, że dobre wyniki w pracy, porządek w domu i staranność w wierze otwierają drogę do tego, co obiecane. Można sobie wyobrazić człowieka, który co wieczór sprawdza, czy zrobił dość. Wtedy obietnica staje się zapłatą za zaliczone zadania, a nie darem. Apostoł pokazuje konsekwencje takiego myślenia. Gdyby dziedzictwo należało do tych, którzy opierają się na Prawie, wiara straciłaby znaczenie, a obietnica pozostałaby bez skutku (List do Rzymian 4:14). Dlatego dziedzictwo zależy od wiary, aby było z łaski i aby obietnica pozostała pewna dla całego potomstwa (List do Rzymian 4:16). Ta myśl zmienia sposób patrzenia na siebie. Pewność nie wyrasta z rachunku własnych zasług, lecz z wierności Tego, który obiecał.

Obietnica dana Abrahamowi i jego potomstwu nie została zawieszona na doskonałym wypełnianiu Prawa. Paweł wskazuje, że jej podstawą jest usprawiedliwienie z wiary: Abraham zaufał Bogu, a jego wiara została mu poczytana za sprawiedliwość. Dziedzictwo nie jest więc nagrodą, którą można sobie wypracować, lecz darem zakorzenionym w Bożej obietnicy. W tym rozdziale ważne jest także, że Abraham otrzymał znak obrzezania już po tym, jak jego wiara została uznana za sprawiedliwość. Paweł pokazuje w ten sposób, że obietnica sięga dalej niż przynależność do jednego ludu i obejmuje wszystkich, którzy idą śladem wiary Abrahama. Nie zaciera to różnic między ludźmi; wskazuje, że dostęp do obietnicy nie zależy od znaku ani od zasługi. Obietnica „że będzie dziedzicem świata” otwiera perspektywę większą niż osobisty sukces Abrahama. Jej ciężar spoczywa na wierności Boga, który daje przyszłość tam, gdzie człowiek nie może jej sobie zagwarantować. Wiara nie kupuje dziedzictwa. Przyjmuje je z ręki Boga.