List do Rzymian 12:14 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zwraca się do wielu osób naraz, bo słowo „was” jest w liczbie mnogiej, a już to wiąże błogosławienie ze wspólnotą. Słowa „Błogosławcie tych, którzy was prześladują” brzmią surowo, bo dotykają miejsca, w którym pragnienie odwetu wydaje się najbardziej zrozumiałe. Apostoł nie udaje, że krzywda nie boli. Wskazuje natomiast kierunek, który nie pozwala sercu zamienić się w kamień. Druga część, „Błogosławcie, a nie złorzeczcie”, stawia przed wspólnotą dwie możliwe wypowiedzi. Nie mówi, że ból ma zniknąć, ani nie usprawiedliwia sprawcy. Opisuje raczej to, czego nie wypowiadać wobec tego, kto krzywdzi. Błogosławieństwo nie zaprzecza doznanej krzywdzie. Jest odmową, by zło rozlewało się dalej słowami. Najbardziej wymowne jest to, że ten nakaz sąsiaduje z zachętą do radowania się z radującymi i płakania z płaczącymi. Osoba prześladowana nie zostaje sama wobec zadania, które przerasta jej siły. Obok niej stoją ci, którzy znają jej łzy, i dlatego błogosławienie może wyrosnąć z bliskości, a nie z samotnego wysiłku. Ten fragment pokazuje, że serce, które krwawi, nie musi błogosławić w pojedynkę.

W Liście do Rzymian 12:14 Paweł pisze: „Błogosławcie tych, którzy was prześladują. Błogosławcie, a nie złorzeczcie”. To polecenie odwraca zwyczajny odruch odwetu: wobec krzywdy nie odpowiadać życzeniem zła, lecz słowem i postawą skierowanymi ku dobru drugiego człowieka. Błogosławienie prześladowców nie oznacza uznania prześladowania za słuszne ani udawania, że krzywda nie istnieje. Paweł nie zaciera różnicy między dobrem a złem. W dalszych wskazanych wersetach wyraźnie zabrania odpłacania złem za zło i mówi o dążeniu do pokoju „o ile zależy to” od wierzących. Pokój nie zawsze jest możliwy, a odpowiedzialność za niego nie spoczywa wyłącznie na osobie doznającej krzywdy. Werset należy do nauki o życiu przemienionym przez miłosierdzie Boże, pokorę i wzajemną życzliwość. Powtórzenie „Błogosławcie” podkreśla kierunek odpowiedzi, nie jej łatwość. Wspólnota chrześcijańska ma nie pozwolić, by cudza wrogość określiła jej własny sposób postępowania. To wymagająca forma nieodwetu: nie nazywa zła dobrem, lecz odmawia pomnażania go przez złorzeczenie.

Ten werset nie zaczyna się od pytania o uczucia. W Liście do Rzymian 12:14 zaczyna się od mowy: „Błogosławcie, a nie złorzeczcie”. Ten wybór jest konkretny i bywa możliwy, nawet gdy serce jeszcze nie nadąża. Błogosławieństwo nie jest jednak aprobatą dla krzywdy. Paweł nie każe udawać, że prześladowanie nie boli, ani przyklaskiwać złu. Wskazuje kierunek działania. W Liście do Rzymian 12:17 dodaje, że nikomu nie wolno odpłacać złem za zło, więc błogosławienie stoi po przeciwnej stronie odwetu. W praktyce bywa to skromne. Ktoś w pracy przypisuje sobie cudzy sukces. Zamiast mówić o tym z pogardą, może powiedzieć przy innych to, co w tej osobie jest prawdziwie dobre. Takie słowa nie usuwają winy, ale nie dokładają kolejnej krzywdy. Bliski kontekst pokazuje, że błogosławienie nie jest samotnym wysiłkiem. W Liście do Rzymian 12:15 wspólnota ma radować się z radującymi i płakać z płaczącymi. Błogosławienie wypływa z tej samej troski o drugiego człowieka, nawet gdy relacja jest trudna.

„Błogosławcie tych, którzy was prześladują. Błogosławcie, a nie złorzeczcie” — pisze Paweł do wspólnoty uczącej się życia przemienionego przez miłosierdzie Boże. To słowo nie nazywa krzywdy dobrem ani nie odbiera jej ciężaru. Nie obiecuje też, że prześladowca się zmieni. Odsłania raczej granicę, której uczeń Chrystusa nie chce przekroczyć: nie odpowiadać przekleństwem na doznane zło. Błogosławić znaczy wypowiadać dobro, nie pragnąć zguby człowieka, który krzywdzi. W tym sensie słowa Pawła chronią serce przed upodobnieniem do przemocy, nawet gdy zewnętrzna sytuacja pozostaje niesprawiedliwa. Nie wymagają udawania, że wszystko jest w porządku. Współbrzmią z dalszym wezwaniem, by nikomu nie odpłacać złem za zło i, o ile to możliwe, żyć w zgodzie z innymi. To jak pilnowanie małego płomienia pośród przeciągu: nie usuwa wiatru, lecz nie pozwala mu zgasić dobra. Błogosławieństwo nie jest zgodą na krzywdę ani rezygnacją z prawdy. Jest odmową oddania ostatniego słowa nienawiści. W życiu wspólnoty staje się cichym świadectwem, że miłosierdzie otrzymane od Boga może kształtować także odpowiedź na wrogość.