List do Rzymian 12:4 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset otwiera obraz, który apostoł Paweł rozwija dalej. Patrzy na ciało i zauważa coś prostego: w jednym ciele jest wiele członków, a każdy z nich wykonuje inną czynność. Oko nie chwyta, ręka nie widzi, a stopa nie słyszy. Spokój tej obserwacji ma w sobie dużo łagodności, bo różnica w zadaniach nie zostaje tu oceniona jako brak. Zostaje przedstawiona jako zwykły sposób, w jaki ciało działa. Ktoś, kto pracuje w ukryciu albo czuje się w swojej roli niewidoczny, może łatwo uznać, że jego część jest mniej ważna. Werset nie zaprzecza, że zadania się różnią, ale nie wyciąga z tego miary wartości. Obraz nabierze pełniejszego kształtu w następnym wersecie, gdzie Paweł mówi, że wszyscy razem tworzymy jedno ciało w Chrystusie. Już tutaj jednak widać, że różnorodność nie jest chaosem. Jest znakiem wspólnoty, która potrzebuje wielu funkcji, także tych, które nie przyciągają uwagi. Różnica w zadaniach nie odbiera żadnemu członkowi miejsca w ciele. Właśnie w tym zdaniu Biblia mówi o czymś, co trudno zmierzyć, a łatwo przeoczyć: o tym, że nikt nie jest zbędny tylko dlatego, że jego praca wygląda inaczej niż praca innych.

Obraz jednego ciała z wieloma członkami pokazuje, że jedność nie oznacza jednakowości. W ciele różne części wykonują różne czynności; ich odmienność nie jest usterką, lecz warunkiem wspólnego życia. Paweł przenosi ten obraz na wspólnotę wierzących: następny werset mówi, że wszyscy razem tworzą jedno ciało w Chrystusie i są nawzajem dla siebie członkami (List do Rzymian 12:5). To porównanie wyjaśnia również poprzednie wezwanie do trzeźwej oceny siebie. Nikt nie powinien uważać własnej roli za miarę wartości wszystkich pozostałych. W dalszej części rozdziału Paweł wymienia różne dary i sposoby służenia, nie przedstawiając ich jako konkurencyjnych dróg do uznania. Różnorodność ma służyć wspólnocie, nie budować osobnej pozycji dla obdarowanej osoby. Werset 4 sam nie wylicza jeszcze tych darów ani nie określa, kto ma pełnić konkretną funkcję. Ustanawia zasadę, na której opiera się dalszy wywód: wspólnota Chrystusa potrzebuje różnych członków, ponieważ nie wszyscy wykonują tę samą czynność. Jedność polega więc nie na zatarciu różnic, lecz na wzajemnej przynależności mimo różnic.

Paweł opisuje wspólnotę jak ludzkie ciało: „Jak bowiem w jednym ciele mamy wiele członków, a nie wszystkie członki wykonują tę samą czynność –” (List do Rzymian 12:4). Ręka nie widzi, a oko nie chwyta. Każdy członek ma swoje zadanie, a dopiero razem tworzą całość. Kolejne wersety rozwijają tę myśl. Wszyscy razem tworzymy jedno ciało w Chrystusie, a każdy jest dla innych członkiem. Dary są różne, bo różna jest udzielona łaska. Apostoł wymienia proroctwo, posługę, nauczanie, upominanie, rozdawanie, przewodzenie i uczynki miłosierdzia. Każdy ma działać zgodnie z tym, co otrzymał. Z tego wynika prosta lekcja. Ważność cudzej funkcji nie mierzy wartości człowieka. Ktoś, kto prowadzi księgowość wspólnoty, i ktoś, kto dowozi lekarstwa chorym sąsiadom, oboje służą ciału. Porównywanie się zwykle odbiera radość z własnego zadania. Słowo „czynność” wskazuje na konkretne działanie. Paweł nie mówi o talentach w abstrakcji. Liczy się to, co członek faktycznie robi dla całego ciała. Różnorodność nie zagraża jedności, bo prawdziwe ciało powstaje właśnie z wielu członków.

Obraz ciała w Liście do Rzymian 12:4 przypomina, że wspólnota nie jest zbiorem osób wykonujących tę samą pracę. W jednym ciele są różne członki i różne czynności; ich odmienność nie oznacza, że któreś z nich jest zbędne. Paweł rozwija tę myśl, mówiąc, że wszyscy razem tworzą jedno ciało w Chrystusie i są nawzajem dla siebie członkami. To ważne połączenie: przynależność nie zaciera różnic, a różnice nie znoszą przynależności. Kto uczy, kto służy, kto dzieli się tym, co ma, wnosi inny rodzaj dobra. Wspólnota słabnie, gdy jedna funkcja zostaje uznana za miarę wartości wszystkich pozostałych. Słabnie także wtedy, gdy dar staje się powodem wywyższania siebie, przed czym ostrzega poprzedni werset. Na początku rozdziału Paweł przedstawia życie jako ofiarę składaną Bogu. Obraz ciała nadaje tej służbie konkretny kształt: codzienne działanie jednego człowieka może służyć innym, choć nie przypomina ich działania. W tej różnorodności nie chodzi o rywalizację ani o jednakowość. Chodzi o wspólne życie w Chrystusie, w którym żaden członek nie jest całym ciałem i żaden nie istnieje wyłącznie dla siebie.