Ewangelia Mateusza 5:35 – znaczenie i zastosowanie

Ta część Kazania na Górze dotyka czegoś bardzo ludzkiego. Gdy zależy nam, by ktoś nam uwierzył, sięgamy po coś większego od siebie: po niebo, po ziemię, po imię, które nosimy. Jezus pokazuje, że również te rzeczy nie należą do nas. „Ani na ziemię, bo jest podnóżkiem Jego stóp; ani na Jerozolimę, bo jest miastem wielkiego Króla” (Ewangelia Mateusza 5:35). Każde z tych miejsc wskazuje na Boga, więc przysięga na nie staje się pożyczaniem Jego autorytetu. Warto zauważyć, jak spokojnie mówi o tym Jezus. Nie wyśmiewa potrzeby, by słowo miało ciężar. Wskazuje, że ciężar słowa rodzi się z wierności prawdzie. Kto dodaje coraz mocniejsze zapewnienia, często bardziej szuka zaufania, niż składa obietnicę. Ewangelia Mateusza 5:37 prowadzi do prostej mowy: tak, tak; nie, nie, a jej pewność wynika z tego, kto za nią stoi. Ta nauka jest spokojna. Jezus nie każe przestać pragnąć bliskości i wiarygodności, lecz przenosi ich oparcie w Boga, do którego należy każde miejsce, na które moglibyśmy przysięgać. Słowo wypływające z tej pewności nie potrzebuje pożyczonej wielkości.

W Ewangelii Mateusza 5:35 Jezus wymienia ziemię i Jerozolimę jako kolejne rzeczy, na które nie należy przysięgać: ziemia jest „podnóżkiem Jego stóp”, a Jerozolima „miastem wielkiego Króla”. Oba obrazy wskazują na Boże panowanie. Niebo, ziemia i miasto nie są niezależnymi gwarantami ludzkich słów; należą do porządku, nad którym panuje Bóg. To ważne w kontekście nauczania o przysięgach. Jezus nie przedstawia tu mapy miejsc bardziej i mniej świętych. Rozszerza myśl z poprzedniego wersetu: skoro niebo jest tronem Bożym, to również ziemia i Jerozolima nie mogą służyć jako neutralne zabezpieczenie przysięgi. Odwołanie do nich wciąga w ludzkie zapewnienia rzeczywistość należącą do Boga. Sens tej wypowiedzi wyjaśnia werset 37: mowa uczniów ma być prosta i wiarygodna — „Tak, tak; nie, nie”. Nie chodzi więc o pomniejszenie znaczenia Jerozolimy ani o twierdzenie, że każde uroczyste zobowiązanie jest identyczne. Jezus podważa praktykę wzmacniania słów przez przysięganie na to, nad czym człowiek nie ma władzy. Wierność słowu ma wynikać z prawdomówności, a nie z przywoływania Bożych rzeczy jako rękojmi.

Ewangelia Mateusza 5:35 wiąże przysięgę z tym, co należy do Boga. Ziemia jest podnóżkiem Jego stóp, a Jerozolima miastem wielkiego Króla. Ani ziemia, ani miasto nie należą do tego, kto na nie przysięga. Każde słowo oparte na takim odwołaniu okazuje się pożyczone. Ten obraz ma w sobie coś bardzo praktycznego. Człowiek, który chce, żeby mu uwierzono, często sięga po wielkie słowa i poważne świadki, bo zwykła mowa wydaje mu się za słaba. Jezus wskazuje inną drogę. Jego uczniowie mają mówić prosto, a wiarygodność ma wynikać z tego, że słowa są zgodne z prawdą. Kolejny wers mówi o tym wprost. Według Ewangelii Mateusza 5:37 to, co wykracza ponad proste potwierdzenie i zaprzeczenie, pochodzi od Złego. Tekst nie opisuje tu konkretnych sytuacji, ale wyraźnie ostrzega przed mową, która potrzebuje dodatkowych zapewnień. Dlatego prawdomówność nie potrzebuje podpórek z nieba ani z miasta. Mowa oparta na prawdzie sama wskazuje na Tego, który jest jej źródłem.

Jezus odrzuca przysięganie na niebo, ziemię i Jerozolimę, bo żadna z tych rzeczy nie pozostaje poza Bożym panowaniem. Ziemia jest „podnóżkiem Jego stóp”, a Jerozolima „miastem wielkiego Króla”. Te obrazy nie służą ozdobie: przypominają, że stworzenie i święte miejsce należą do Boga, nie do człowieka, który chciałby użyć ich dla potwierdzenia własnych słów. W tej nauce chodzi o zwyczajną prawdomówność. Gdy słowo wymaga dodatkowej przysięgi, jakby dopiero wtedy stawało się wiarygodne, Jezus kieruje uwagę ku prostocie: „Tak, tak; nie, nie”. Uczciwość nie zależy od tego, czy człowiek przywoła niebo, ziemię czy miasto otoczone czcią. Nie daje mu to władzy nad tym, co święte, ani nie przenosi odpowiedzialności za słowa na coś większego od niego. Ziemia jako podnóżek Boga ukazuje zarazem Jego bliskość wobec świata i Jego królewską władzę nad nim. Jerozolima, choć ważna w historii wiary, nie staje się narzędziem do zagwarantowania ludzkiej wiarygodności. Wypowiedź Jezusa przywraca właściwe proporcje: prawda zaczyna się w sercu mówiącego, a całe stworzenie pozostaje pod panowaniem Boga.