Ewangelia Mateusza 10:3 – znaczenie i zastosowanie

Fragment z Ewangelii Mateusza 10:3 wygląda jak zwykły spis imion, ale właśnie w nim widać, jak Ewangelia nie wygładza tego, kim byli ludzie wybrani przez Jezusa. Mateusz zostaje nazwany celnikiem, czyli kimś, kogo wielu w tamtym czasie omijało, a jego imię stoi obok pozostałych bez żadnego tłumaczenia ani łagodzenia. Przeszłość nie została wykreślona z listy. Ktoś, kto nosi w sobie dawne „kiedyś”, którego się wstydzi, może w tym odnaleźć coś bardzo bliskiego. Są tu też imiona prawie bez historii. Jakub zostaje określony przez ojca, Alfeusza, a Tadeusz pojawia się tylko ze swoim imieniem. Ewangelia nie opowiada o nich wiele, a mimo to zachowuje ich w całości, bez skracania i bez porządkowania według tego, kto był głośniejszy. Wartość człowieka nie zależy tu od tego, ile miejsca zajmuje w opowieści. Ten werset mówi o Bogu tyle samo co o uczniach: powołuje ludzi z ich drogą, zawodem i niepewnością, a nie z idealnymi życiorysami. Lista nie wychwala zasług, tylko odnotowuje, że każdy z nich został wymieniony z imienia, i w tym prostym odnotowaniu jest coś, co łagodnie przypomina, że Bóg zna ludzi po imieniu.

Ewangelia Mateusza 10:3 umieszcza wśród Dwunastu imiona, które łatwo przeoczyć jako zwykły wykaz: Filip, Bartłomiej, Tomasz, Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Tadeusz. Jednak w kontekście rozdziału ta lista wskazuje konkretnych ludzi, których Jezus powołuje, obdarza władzą i posyła. Nie jest to bezosobowa grupa ani zbiór anonimowych wykonawców. Przy Mateuszu pojawia się określenie „celnik”. To szczegół, który przypomina o jego wcześniejszym zajęciu, a zarazem odróżnia go od pozostałych osób wymienionych w tym wersecie. Tekst nie opisuje ich charakterów ani wzajemnych relacji, więc nie należy dopowiadać, jak wyglądała ich wspólna praca. Pokazuje natomiast, że Jezus powierza misję ludziom nazwanym po imieniu. Dalszy ciąg listy wymienia także Szymona Gorliwego i Judasza Iskariotę, o którym ewangelista zaznacza, że zdradził Jezusa. To powściągliwe przedstawienie nie pozwala utożsamiać powołania z późniejszą bezbłędnością. Władza dana uczniom i misja do Izraela wynikają z decyzji Jezusa, nie z zapewnienia, że każdy z nich okaże się wierny. Werset łączy więc konkretność osób z powagą zadania, które otrzymują.

Ta krótka lista może wydawać się sucha, ale pokazuje coś ważnego. Jezus nie wybrał dwunastu podobnych do siebie ludzi. Obok Mateusza, człowieka pracującego przy poborze podatków, stoją uczniowie o zupełnie innych drogach życia. Ewangelista nie ukrywa dawnego zawodu i nie łagodzi go. Zapisuje po prostu: „celnik Mateusz”. Ta prostota ma praktyczny wymiar. Wspólnota uczniów powstała z ludzi o różnych historiach i różnym rozeznaniu. Dawna praca przy pieniądzach i urzędach mogła budzić nieufność innych. Tekst jednak nie czyni z tego przeszkody. Pokazuje, że posłannictwo nie wynika z nienagannej przeszłości, lecz z wezwania, które Jezus kieruje do konkretnych ludzi. W tym wersecie nie ma opisu zasług ani wyjaśnienia, dlaczego ci ludzie zostali wybrani. Lista po prostu trwa. Dlatego ta część Ewangelii przypomina, że wspólnota uczniów rodzi się z różnych życiorysów, a nie z jednego, idealnego wzoru. Jezus łączy w jednym gronie celnika i ludzi, o których Ewangelia mówi niewiele, i tym samym pokazuje, że uczniostwo nie zależy od własnej doskonałości. To mocna wskazówka dla każdej wspólnoty, która chce być wierna Ewangelii.

Ewangelia Mateusza 10:3 zatrzymuje się przy imionach: Filip, Bartłomiej, Tomasz, celnik Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Tadeusz. W poprzednim wersecie Jezus przywołuje uczniów i daje im władzę, a zaraz potem wysyła Dwunastu. Pomiędzy tymi wydarzeniami Ewangelia nie przedstawia bezimiennej grupy, lecz ludzi, których można nazwać. O większości z nich ten fragment nie opowiada nic więcej. Nie dopowiada ich charakterów ani dróg życiowych. Wspomina jednak, że Mateusz był celnikiem, a Jakub synem Alfeusza. Jedno określenie wskazuje na jego zajęcie, drugie na więź rodzinną. Każdy ma swoje miejsce wśród powołanych, choć nie każdy pozostawia po sobie równie obszerną opowieść. Jest w tej krótkiej liście coś cichego i trwałego: służba królestwu zaczyna się pośród konkretnych osób, nie doskonałych postaci z legendy. Ich imiona zostają zapisane obok posłania Jezusa do owiec z domu Izraela i głoszenia bliskości królestwa niebieskiego. Perspektywa Ewangelii obejmuje więc zarówno wielkie dzieło, jak i tych, których łatwo byłoby pominąć w opisie. W Bożej historii imię nie jest tylko szczegółem spisu. Przywraca człowiekowi jego niepowtarzalne miejsce.