Ewangelia Łukasza 13:5 – znaczenie i zastosowanie

Ci, którzy przynieśli Jezusowi wieść o Galilejczykach, których krew Piłat zmieszał z krwią ich ofiar, oraz o osiemnastu ludziach zabitych przez upadek wieży w Siloam, pewnie szukali wyjaśnienia. Chcieli wiedzieć, dlaczego cierpienie spada na jednych, a omija innych. Jezus stanowczo odrzuca myśl, że nieszczęście jest miarą winy ofiar. Ten sprzeciw jest ważny, bo ból nie czyni z człowieka większego grzesznika, a serce, które sądzi cudzy los, łatwo zapomina o własnej drodze. Dalsze słowa przenoszą uwagę z cudzej tragedii na własne życie: „jeśli się nie nawrócicie, wszyscy tak samo zginiecie”. Warunek jest tu wyraźny, a odniesienie dotyczy wszystkich bez wyjątku. Nie ma w tym podziału na lepszych i gorszych, jest tylko wspólna potrzeba zwrotu ku Bogu. Nawrócenie opisuje kierunek życia, który można zmienić, zanim przyjdzie kolejna wiadomość o nieszczęściu. Przypowieść o drzewie figowym, która zaraz potem pojawia się w tym rozdziale, dopowiada resztę obrazu. Czas jeszcze trwa, a owoc jest oczekiwany, więc ostrzeżenie zostaje osadzone w cierpliwości, a nie w samym wyroku.

Nieszczęście nie jest wiarygodną miarą cudzej winy. Jezus odpowiada ludziom, którzy wspominają Galilejczyków zabitych z rozkazu Piłata, i odrzuca myśl, że spotkała ich śmierć, bo byli większymi grzesznikami. Następnie kieruje uwagę ku słuchaczom: „jeśli się nie nawrócicie, wszyscy tak samo zginiecie”. Nie jest to zapowiedź, że każdego czeka identyczny rodzaj tragicznej śmierci. Słowa „podobnie” odnoszą się do wezwania, by nie wyciągać z cudzego nieszczęścia pochopnego wyroku, lecz uznać własną potrzebę nawrócenia. Nawrócenie oznacza zmianę kierunku wobec Boga, nie zaś próbę zdobycia bezpieczeństwa przez bezbłędne życie. Werset nie rozwiązuje pytania, dlaczego przydarza się zło. Rozdziela jednak dwie sprawy, które łatwo pomylić: cierpienie ofiar i odpowiedzialność słuchaczy przed Bogiem. W dalszym ciągu Jezus wspomina także ludzi zabitych przez zawalenie się wieży w Siloam, po czym opowiada o drzewie figowym, któremu dano jeszcze czas na wydanie owocu. Razem te obrazy podkreślają powagę nawrócenia i to, że zwłoka nie oznacza obojętności Boga ani niewinności człowieka.

Jezus zaczyna od odrzucenia prostego rachunku. Ludzie przynoszą Mu wiadomości o Galilejczykach, których krew Piłat zmieszał z krwią ofiar, a potem wspominają o osiemnastu ludziach, na których zwaliła się wieża w Siloam. Czy oni byli większymi grzesznikami? Odpowiedź brzmi: nie. Cudze nieszczęście nie jest miarą cudzej winy. Zamiast tego pada warunek: „Wcale nie, mówię wam; lecz jeśli się nie nawrócicie, wszyscy tak samo zginiecie”. Nie jest to wyrok nad innymi, lecz wezwanie do zmiany. Słowa te nie kierują uwagi ku sąsiadom. Stawiają przed każdym słuchaczem pytanie o własne serce i o kierunek własnego życia. Przypowieść o drzewie figowym w Ewangelii Łukasza 13:6-9 pokazuje tę prawdę obrazowo. Właściciel szuka owocu i nie znajduje go, a ogrodnik prosi o jeszcze jeden rok. W tym czasie chce okopać drzewo i obłożyć je nawozem. Czas jest ograniczony, ale nie zostaje zmarnowany na rozpatrywanie cudzych win. Wezwanie do nawrócenia i cierpliwość stoją tu obok siebie. Przypowieść nie mówi, jak zakończyła się ta historia, i właśnie dlatego każdy dzień ma swoją wagę.

Jezus odpowiada na wieść o gwałtownej śmierci Galilejczyków i przywołuje ludzi zabitych przez zawalenie wieży. Odrzuca myśl, że spotkało ich nieszczęście, bo byli większymi grzesznikami. Cierpienie ofiar nie staje się w Jego słowach dowodem ich winy ani miarą Bożej przychylności. „Wcale nie, mówię wam; lecz jeśli się nie nawrócicie, wszyscy tak samo zginiecie” (Ewangelia Łukasza 13:5). Jezus nie obiecuje, że nawrócenie uchroni przed tragiczną śmiercią. Przesuwa uwagę z osądzania zmarłych na pilną prawdę o życiu każdego człowieka: nikt nie stoi poza potrzebą zwrócenia się ku Bogu. Śmierć przypomina, że czas nie jest własnością, którą można odkładać bez końca. W następnych słowach pojawia się drzewo figowe, któremu ogrodnik daje jeszcze czas i troskę, aby mogło wydać owoc. Ten obraz nie unieważnia ostrzeżenia; nadaje mu miejsce pośród cierpliwości i nadziei. Nawrócenie nie jest prostym wyjaśnieniem cudzego nieszczęścia. Jest odpowiedzią na życie, które nadal może przynieść owoc.