Ewangelia Jana 9:41 – znaczenie i zastosowanie

Faryzeusze, którzy usłyszeli słowa Jezusa o sądzie, zapytali z wyraźnym oporem: „Czy i my jesteśmy niewidomi?” (Ewangelia Jana 9:40). Ta odpowiedź dotyczy czegoś głębszego niż wzrok. Jezus przypomina, że brak widzenia sam w sobie nie jest winą: „Gdybyście byli niewidomi, nie mielibyście grzechu, ale ponieważ mówicie: »Widzimy«, wasz grzech trwa nadal.” Wcześniej w tym rozdziale wyjaśnia, że ślepota niewidomego od urodzenia nie wzięła się z grzechu ani jego, ani rodziców (Ewangelia Jana 9:3). Tutaj chodzi o inny ciężar, o sytuację, w której ktoś nie chce przyznać, że czegoś mu brakuje. Człowiek, który wie, że nie widzi, zostaje otwarty na to, co przychodzi od Boga. Ci jednak, którzy ogłaszają własną jasność, mogą przestać szukać, bo nie czują pustki, której warto by się przyjrzeć. Słowo „Widzimy” brzmi pewnie, lecz w tej scenie właśnie ono odcina od światła, którego ci ludzie potrzebowali. Jezus mówi wprost, że przyszedł na świat także po to, aby ci, którzy nie widzą, przejrzeli (Ewangelia Jana 9:39). Pewność siebie potrafi być najszczelniejszym zamknięciem, choć światło wciąż jest blisko.

W Ewangelii Jana 9:41 Jezus odpowiada faryzeuszom, którzy pytają, czy także oni są niewidomi. Jego słowa nie ustanawiają ogólnej zasady, że brak wiedzy automatycznie zwalnia człowieka z odpowiedzialności. Wskazują na konkretny paradoks: niewidomy od urodzenia przyjmuje świadectwo Jezusa, rozpoznaje w Nim Tego, który do niego mówi, i oddaje Mu pokłon. Faryzeusze natomiast mówią: „Widzimy”, a ich pewność siebie nie otwiera ich na prawdę o Jezusie. Kluczowe rozróżnienie dotyczy więc nie samego posiadania wiedzy, lecz uznania własnej potrzeby światła. Człowiek, który wie, że nie widzi, może przyjąć pomoc; ten, kto uważa swój osąd za nieomylny, odrzuca ją, nawet gdy stoi przed nim. W tym sensie grzech „trwa nadal”: nie dlatego, że każda wątpliwość jest winą, lecz dlatego, że roszczenie do widzenia zasłania możliwość rozpoznania własnego błędu. Werset domyka kontrast z poprzednich słów Jezusa: przejrzenie nie jest osiągnięciem dumnej pewności, ale odpowiedzią na objawione światło.

Słowa z Ewangelii Jana 9:41 padają jako odpowiedź na pytanie faryzeuszów, czy i oni są niewidomi (9:40). Jezus nie mówi tu o ślepocie fizycznej. Wcześniej stwierdził, że nie zgrzeszył ani niewidomy, ani jego rodzice (9:3), więc sama ślepota nie jest tym, co nazywa grzechem. Zdanie ma budowę warunkową. Gdyby ci ludzie uznali swój brak, nie mieliby grzechu. Skoro jednak mówią „Widzimy”, grzech trwa. Problemem jest więc zamknięcie na światło, a nie sama niewiedza. Kto uważa, że wszystko już wie, przestaje słuchać, a wtedy nie może przyjąć prawdy, która by go zmieniła. Można to zobrazować na przykładzie człowieka, który w rodzinnym sporze zawsze ma rację i nigdy nie przyznaje się do błędu. Z zewnątrz wygląda na pewnego siebie, ale jego serce pozostaje zamknięte na słowo, które mogłoby go uleczyć. Ten sam rozdział pokazuje drogę przeciwną. Człowiek, który dotąd nie widział, otrzymał wzrok, a potem wyznał wiarę i oddał pokłon Jezusowi (9:38). Fragment nie stawia więc niewiedzy na końcu drogi, lecz pokazuje, że prawdziwe widzenie zaczyna się od otwartości na Chrystusa.

W Ewangelii Jana 9:41 Jezus odpowiada faryzeuszom, którzy pytają, czy także oni są niewidomi. Wcześniej spotkał człowieka niewidomego od urodzenia, a jego niepełnosprawności nie przypisał grzechowi jego ani rodziców. Dlatego słów o niewidzeniu nie należy odczytywać jako osądu osób niewidomych. Jezus mówi o czymś innym: o rozpoznaniu własnej potrzeby światła. „Ponieważ mówicie: «Widzimy», wasz grzech trwa nadal”. Problemem jest tu pewność, która nie dopuszcza, że może się mylić. Faryzeusze słyszeli świadectwo człowieka uzdrowionego, a jednak nie uznali w nim działania Boga. Ich przekonanie o własnym rozeznaniu stało się przeszkodą w spotkaniu z prawdą. W tej samej scenie uzdrowiony człowiek wyznaje Jezusowi wiarę i oddaje Mu pokłon. Jego droga pokazuje, że widzenie w sensie duchowym nie oznacza posiadania wszystkich odpowiedzi. Może zaczynać się od otwartości na Tego, który staje przed człowiekiem i mówi do niego. Jezusowe słowa nie zamykają drogi. Odsłaniają, że uznanie własnej ślepoty może otworzyć ją na światło, podczas gdy pewność, że widzi się jasno, potrafi je odrzucić.