Ewangelia Jana 9:40 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie faryzeuszy pada zaraz po słowach Jezusa o sądzie i przejrzeniu. Słychać w nim napięcie, bo ktoś, kto od dawna uważa, że widzi, nagle zaczyna podejrzewać, że może mu coś umykać. Słowa „Czy i my jesteśmy niewidomi?” brzmią jak pytanie zadane z dystansem, a jednocześnie zdradzają niepokój. Może być w nich odruch obrony, ale bywa też pierwsze drżenie serca, które zaczyna przyglądać się samemu sobie. Jezus nie odpowiada na nie wprost. W Ewangelii Jana 9:41 mówi, że gdyby byli niewidomi, nie mieliby grzechu, ale skoro twierdzą, że widzą, ich grzech trwa nadal. Trudność nie leży więc w samym braku wzroku. Zamknięciem drogi do światła staje się przekonanie o własnej pełni. Człowiek niewidomy od urodzenia, o którym mowa w tym samym rozdziale, przyznaje się do swojej bezradności i dzięki temu dochodzi do wiary, podczas gdy ci, którzy są pewni swojego widzenia, pozostają w ciemności. Ten fragment nie odbiera nikomu nadziei. Pokazuje raczej, że szczera gotowość, by uznać własną ślepotę, może stać się miejscem, w którym Bóg zaczyna działać.

Pytanie faryzeuszów w Ewangelii Jana 9:40 jest reakcją na słowa Jezusa o sądzie: ci, którzy nie widzą, mają przejrzeć, a ci, którzy uważają się za widzących, mogą stać się niewidomi. Nie chodzi już o wzrok fizyczny, lecz o rozpoznanie, kim jest Jezus i co ujawnia Jego działanie. Wcześniej uczniowie pytali, czy niewidomy od urodzenia cierpi z powodu własnego grzechu albo grzechu rodziców. Jezus odrzucił to uproszczone wyjaśnienie. Teraz obraz niewidzenia wskazuje na inną rzeczywistość: człowiek może nie widzieć fizycznie, a jednak otworzyć się na prawdę; może też dobrze widzieć, a mimo to nie rozpoznać jej w Jezusie. Uzdrowiony wyznaje wiarę i oddaje Mu pokłon, podczas gdy pytanie faryzeuszów odsłania napięcie między pewnością siebie a gotowością przyjęcia tego, co się wydarzyło. Jezus odpowiada w następnym wersecie, że problemem nie jest brak świadomości, lecz deklaracja: „Widzimy”. Nie każde pytanie o własną ślepotę oznacza więc pokorę. W tym fragmencie staje się ono sprawdzianem: czy pewność religijna pozostaje otwarta na prawdę, czy zasłania ją przed człowiekiem.

Pytanie faryzeuszy pada zaraz po słowach Jezusa o sądzie i przejrzeniu. Jezus odpowiada w Ewangelii Jana 9:41, że gdyby byli niewidomi, nie mieliby grzechu, ale skoro mówią „Widzimy”, ich grzech trwa nadal. Ślepota sama w sobie nie jest tu grzechem. Problemem jest pewność, która zamyka drzwi. Praktycznie wygląda to zwyczajnie. Ktoś od lat prowadzi zespół i przyzwyczaił się do ostatniego słowa. Uwagi młodszych kolegów odkłada na bok, bo przecież wie lepiej. Z zewnątrz wygląda to na mocną pozycję, ale w środku robi się ciasno i cicho. Niewidomy z tego rozdziału postępuje inaczej. Nie udaje, że wszystko rozumie. Pyta, kim jest Ten, który do niego mówi, a gdy słyszy odpowiedź, wyznaje wiarę i oddaje pokłon. Jego ślepota staje się miejscem, w którym Bóg może się objawić. Faryzeusze stoją w świetle i nie widzą. Ich pytanie brzmi jak obrona, lecz Ewangelia pokazuje, że właśnie tam zatrzymuje się prawda. Pewność siebie potrafi być najbardziej przekonującą formą ślepoty.

Pytanie faryzeuszów brzmi jak prośba o wyjaśnienie, ale w świetle odpowiedzi Jezusa odsłania także coś głębszego: trudno uznać własną ślepotę, gdy jest się pewnym, że widzi się jasno. Są blisko Jezusa i słyszą Jego słowa, a jednak samo przebywanie blisko nie gwarantuje otwartości na prawdę. W tym rozdziale człowiek niewidomy od urodzenia odzyskuje wzrok, a później wyznaje wiarę i oddaje Jezusowi pokłon. Faryzeusze, którzy widzą go i słyszą jego świadectwo, pytają, czy także są niewidomi. W ich pytaniu pobrzmiewa opór przed przyjęciem, że potrzebują światła, którego sami sobie nie mogą zapewnić. Jezus nie potępia braku wiedzy ani ograniczeń człowieka. Wskazuje, że odpowiedzialność rodzi się tam, gdzie ktoś upiera się przy własnej pewności i odrzuca prawdę, która staje przed nim. Wzrok serca nie polega na posiadaniu odpowiedzi na wszystko. Zaczyna się od pokory, która pozwala, by prawda Boga skorygowała nawet to, co wydawało się oczywiste. To cicha, lecz zasadnicza różnica między widzeniem a uznaniem światła.