Ewangelia Jana 9:28 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają wtedy, gdy niewidomy od urodzenia człowiek spokojnie mówi o tym, co sam przeżył. Nie ma w nich argumentu ani pytania, jest tylko znieważenie. Jego rozmówcy wypowiadają zdanie „Bądź ty sobie Jego uczniem, my jesteśmy uczniami Mojżesza.”, zamykając rozmowę, zanim ktokolwiek zdąży dokończyć myśl. Za tym zdaniem słychać chłód grupy, która sama wyznacza, kto do niej należy, i kto zostaje z niej wykluczony. W Ewangelii Jana 9:28 człowiek, który przed chwilą odważnie bronił swojego doświadczenia, zostaje przez innych odsunięty na bok. Ewangelista nie obiecuje tu łatwej drogi ani szybkiego zwycięstwa. Pokazuje natomiast, że prawda o tym, co się komuś wydarzyło, może kosztować przynależność, a nawet spokój, i że taki koszt jest prawdziwy, a nie wyobrażony. Najmocniejsze w tym fragmencie jest to, że słowa pogardy mówią więcej o ich nadawcach niż o człowieku, do którego są skierowane. Przeciwstawienie uczniostwa wobec Jezusa uczniostwu Mojżesza brzmi jak wybór między dwiema drogami, ale dla tego, który właśnie zaczął widzieć, pozostaje żywe pytanie o to, kto naprawdę patrzy, a kto tylko wskazuje palcem.

W Ewangelii Jana 9:28 spór nie dotyczy już tylko tego, jak niewidomy odzyskał wzrok. Jego rozmówcy odpowiadają zniewagą: „Bądź ty sobie Jego uczniem, my jesteśmy uczniami Mojżesza”. To zdanie ustawia lojalność wobec Mojżesza przeciwko uznaniu Jezusa, jakby jedno musiało wykluczać drugie. Ważny jest kontrast z wcześniejszymi słowami uzdrowionego. Nie twierdzi on, że rozumie wszystko o Jezusie; mówi jedynie: „byłem niewidomy, a teraz widzę”. Jego świadectwo opiera się na konkretnym doświadczeniu, którego rozmówcy nie potrafią unieważnić, więc zamiast odpowiedzieć na jego argument, próbują go ośmieszyć i odsunąć od siebie. Narracja nie przedstawia tu Mojżesza jako przeciwnika Jezusa. Problemem jest raczej sposób, w jaki rozmówcy powołują się na Mojżesza, nie dopuszczając, by wydarzenie skłoniło ich do ponownego namysłu. Wierność tradycji może stać się zasłoną, gdy służy zamknięciu oczu na to, co dzieje się przed człowiekiem. Werset ukazuje więc nie tyle pewność wiary, ile napięcie między deklarowaną przynależnością a gotowością uznania świadectwa. Zniewaga nie rozstrzyga sporu; ujawnia, że rozmówcom zabrakło odpowiedzi na fakt uzdrowienia.

Ci, którzy przesłuchują uzdrowionego, nie szukają spokojnej rozmowy o Bogu. Słowa „Bądź ty sobie Jego uczniem, my jesteśmy uczniami Mojżesza” mają go upokorzyć i postawić poza ich wspólnotą. Powołują się przy tym na Mojżesza, do którego, jak sami mówią, Bóg przemówił. Wierność dawnemu objawieniu staje się jednak tarczą, za którą chowa się niechęć do tego, co Bóg czyni teraz. Uzdrowiony nie ma wykształcenia ani autorytetu, by odeprzeć ten atak. Ma tylko fakt: był niewidomy, a teraz widzi. Jego wypowiedź w Ewangelii Jana 9:25 jest prosta i mocna, bo opiera się na tym, czego sam doświadczył. Jego uczniostwo nie zależy od tytułu ani od miejsca w grupie. Kształtuje je spotkanie z Jezusem, którego nikt nie odbierze przez wyśmiewanie. Ten fragment nie obiecuje, że każdy wyznający wiarę zostanie dobrze przyjęty. Pokazuje jednak, że odrzucenie ze strony ludzi nie decyduje o tym, czyim uczniem jest człowiek. Prawdziwe świadectwo opiera się na tym, co się wydarzyło, a nie na opinii tych, którzy drwią.

W słowach „Bądź ty sobie Jego uczniem, my jesteśmy uczniami Mojżesza” słychać pogardę, ale także próbę zamknięcia rozmowy. Uzdrowiony człowiek nie rości sobie prawa do pełnego wyjaśnienia Jezusa. Powiedział tylko: „byłem niewidomy, a teraz widzę”. Tymczasem rozmówcy, pewni swojej przynależności do uczniów Mojżesza, nie potrafią przyjąć świadectwa, które stawia ich pewność wobec konkretnego dobra. Mojżesz nie jest tu wrogiem Jezusa. Spór dotyczy tego, czy przywiązanie do znanej tradycji pozostaje otwarte na działanie Boga. Wcześniej Jezus odrzucił założenie, że ślepota tego człowieka była karą za jego grzech lub grzech rodziców. Teraz człowiek, którego wzrok został przywrócony, widzi coś, czego nie chcą dostrzec jego przesłuchujący: uzdrowienie domaga się uczciwego uznania, że wydarzyło się dobro. Można znać słowa wiary, a mimo to zasłaniać nimi oczy, gdy prawda przychodzi w niewygodnej postaci. Jego świadectwo pozostaje skromne, lecz nie daje się odebrać. Jak światło wpadające przez otwarte okno, nie wyjaśnia całej tajemnicy, ale ujawnia, co rzeczywiście się stało.