Ewangelia Jana 9:24 – znaczenie i zastosowanie

W Ewangelii Jana 9:24 ci, którzy ponownie przywołali człowieka niewidomego od urodzenia, mówią do niego pewnym tonem: „Daj chwałę Bogu. My wiemy, że ten człowiek jest grzesznikiem”. Ich słowa brzmią jak wspólny wyrok, wypowiedziany w imieniu wielu, a doświadczenie uzdrowionego zostaje odsunięte na bok. Mężczyzna, który dopiero co zaczął widzieć, nie ma żadnej teorii do obrony, a mimo to stoi przed ludźmi, którzy już wszystko wiedzą. Warto zauważyć, że wyrok dotyczy Jezusa, jak pokazuje dalsza rozmowa, a wezwanie do oddania chwały Bogu brzmi tu jak warunek, który ma zamknąć usta. Człowiek uzdrowiony tej formuły nie przyjmuje. Odpowiada skromnie: „Czy On jest grzesznikiem, tego nie wiem. Jedno wiem: byłem niewidomy, a teraz widzę”. Jego prosty fakt jest mocniejszy od cudzej pewności, bo opiera się na tym, czego sam doświadczył. W tej scenie widać samotność kogoś, kto ma prawdę przeżytą, ale nie ma miejsca, w którym mógłby ją wypowiedzieć bez nacisku. Chwała Boża nie rodzi się z przymusu. Najczęściej wybrzmiewa wtedy, gdy szczere świadectwo o tym, co się stało, zostaje powiedziane do końca, nawet wobec głosów, które chcą wiedzieć lepiej.

W słowach „Daj chwałę Bogu” pobrzmiewa wezwanie do prawdomówności, ale w tej scenie nie jest ono otwartym pytaniem. Rozmówcy niewidomego od urodzenia od razu dodają: „My wiemy, że ten człowiek jest grzesznikiem”. Zamiast wysłuchać świadectwa o odzyskanym wzroku, narzucają wniosek, który ma zamknąć sprawę. To ważne rozróżnienie: oddanie chwały Bogu nie oznacza zgody z ludzkim osądem. Wcześniej Jezus odrzucił założenie, że ślepota tego człowieka dowodzi jego grzechu lub winy rodziców. Teraz przesłuchujący próbują zaś połączyć uznanie faktu uzdrowienia z potępieniem Jezusa. Ich pewność nie wynika z tego, co widzą, lecz z przyjętej z góry oceny. W następnym wersecie uzdrowiony nie udaje, że zna odpowiedź na każde pytanie: mówi, że nie wie, czy Jezus jest grzesznikiem, ale wie, że wcześniej nie widział, a teraz widzi. Jego świadectwo jest ograniczone, lecz konkretne. Jan pokazuje więc napięcie między deklarowaną pewnością rozmówców a prawdą, której nie potrafią unieważnić: człowiek odzyskał wzrok.

Słowa „Daj chwałę Bogu” brzmią pobożnie, a jednak w Ewangelii Jana 9:24 padają jako nacisk. Ci, którzy znowu przywołali uzdrowionego, zdążyli już postanowić, co o nim sądzić. Według Ewangelii Jana 9:22 ludzie ci wcześniej uzgodnili, że każdy, kto uzna Jezusa za Mesjasza, zostanie wyłączony z synagogi. Nie pytają więc człowieka o to, co zobaczył. Mówią mu, co ma uznać: „My wiemy, że ten człowiek jest grzesznikiem”. Chwała Bogu zostaje tu przywołana, by zamknąć usta świadkowi. Pobożne słowa łatwo bywają użyte jako sposób na zakończenie rozmowy zamiast jako droga do prawdy. Odpowiedź uzdrowionego jest spokojna i konkretna: „Czy On jest grzesznikiem, tego nie wiem. Jedno wiem: byłem niewidomy, a teraz widzę”. Nie udaje pewności, której nie ma, i nie wchodzi w spór o rzeczy, których nie widział. Trzyma się tego, czego doświadczył na własnych oczach. Wyrok został wydany, zanim padło pytanie, a jego prosta uczciwość staje się dla przeciwników trudniejsza do zniesienia niż sam cud. Takie świadectwo bywa najmocniejsze wtedy, gdy jest proste i prawdziwe, a nie wtedy, gdy próbuje wszystko wyjaśnić.

W Ewangelii Jana 9:24 człowiek, który odzyskał wzrok, zostaje ponownie wezwany przed tych, którzy już wcześniej go przesłuchiwali. „Daj chwałę Bogu” brzmi jak wezwanie do prawdomówności, lecz zaraz potem pada gotowy wyrok: „My wiemy, że ten człowiek jest grzesznikiem”. Chwała Bogu zostaje tu spleciona z żądaniem, by świadek przyjął cudzą ocenę Jezusa. W tej scenie szczególnie wyraźny jest rozdźwięk między pewnością przesłuchujących a prostotą świadectwa uzdrowionego. Nie twierdzi on, że rozumie wszystko ani że potrafi rozstrzygnąć, kim jest Jezus. Wie tylko, że był niewidomy, a teraz widzi. Jego doświadczenie nie usuwa całej tajemnicy, ale nie pozwala też udawać, że nic się nie wydarzyło. Wcześniej uczniowie pytali, czyja wina spowodowała ślepotę. Jezus odrzucił takie oskarżenie. Teraz dawny niewidomy staje wobec kolejnej próby nazwania go i jego uzdrowienia cudzymi kategoriami. Jego świadectwo pozostaje skromne, a zarazem mocne: prawda o spotkaniu z Jezusem nie zawsze mieści się w pewności tych, którzy uważają, że już wiedzą.