Ewangelia Jana 5:7 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają z ust człowieka, który od trzydziestu ośmiu lat leży przy sadzawce i nie ma nikogo, kto pomógłby mu dotrzeć do wody w odpowiedniej chwili. W zdaniu „Nie mam człowieka” słychać zmęczenie i bardzo konkretne poczucie samotności. Chory nie szuka winnych i nie narzeka na los. Po prostu nazywa to, czego mu brakuje, w rozmowie z Jezusem, który przed chwilą zapytał go, czy chce wyzdrowieć. Druga część wypowiedzi pokazuje, ile kosztuje takie czekanie. „Gdy ja sam już dochodzę, inny wchodzi przede mną” to zdanie pełne gorzkiego doświadczenia powtarzającego się zawodu. Ewangelia Jana 5:7 nie ocenia tych, którzy wyprzedzają chorego, i nie tłumaczy, dlaczego nikt nie pomaga mu w tej sprawie. Zostawia sytuację taką, jaka jest, i dzięki temu mówi o bezradności prawdziwie, bez upiększania. Być może właśnie dlatego ta krótka wypowiedź tak dobrze przemawia do wielu osób, które potrafią wiele udźwignąć sami, a brakuje im kogoś obok w najtrudniejszym momencie. Samotność rzadko wygląda jak leżenie przy wodzie, ale bywa równie cicha. Nazwanie jej wprost, tak jak robi to ten człowiek, sprawia, że przestaje być całkiem ukryta.

W Ewangelii Jana 5:7 chory nie odpowiada wprost na pytanie Jezusa: „Czy chcesz wyzdrowieć?”. Opisuje przeszkodę: nie ma nikogo, kto pomógłby mu wejść do sadzawki, a gdy sam dociera, ktoś go uprzedza. Jego słowa pokazują świat, w którym nadzieja na uzdrowienie zależy od szybkiego dostępu do wody i przewagi nad innymi. To ważne rozróżnienie: człowiek mówi o braku pomocy, nie o braku chęci. Po trzydziestu ośmiu latach choroby jego odpowiedź wyrasta z sytuacji, którą zna i której nie potrafi sam zmienić. Nie należy więc czytać jej jako wymówki ani dowodu niewiary. W opowiadaniu Jezus nie wdaje się w spór o sadzawkę ani nie każe choremu najpierw pokonać konkurentów. W następnym wersecie poleca mu wstać, a człowiek zdrowieje. Scena ukazuje różnicę między oczekiwaniem na szansę w istniejącym porządku a działaniem Jezusa, które nie zależy od tego, czy chory zdąży pierwszy. Tekst nie obiecuje, że każda choroba zostanie uzdrowiona w podobny sposób. Pokazuje natomiast, że w tej historii brak ludzkiego wsparcia nie ogranicza działania Jezusa.

Ten człowiek mówi prosto i bez wymówek. Nie ma nikogo, kto zaniósłby go do wody, a kiedy próbuje dojść sam, ktoś inny jest szybszy. Te słowa opisują codzienność kogoś, kto od lat czeka na zmianę i widzi, jak sam sposób czekania go wyczerpuje. Warto zauważyć, że odpowiedź pada po pytaniu Jezusa o chęć wyzdrowienia (Ewangelia Jana 5:6). Człowiek nie odpowiada ani tak, ani nie. Opisuje, dlaczego przez trzydzieści osiem lat nie udało mu się dotrzeć do sadzawki (Ewangelia Jana 5:5). Jego słowa pokazują, że dobrze zna zasady tego miejsca i ich ograniczenia. Nie zasłania się brakiem woli, tylko brakiem pomocy. Fragment mówi też coś o wspólnocie chorych. Wszyscy czekają na ten sam ruch wody, a pierwszeństwo dostaje ten, kto jest najbliżej (Ewangelia Jana 5:4). Tekst nie wiąże go z zasługami, lecz z kolejnością wejścia do wody. Najmocniejsza myśl jest taka: człowiek opisuje swoją sytuację uczciwie, nawet gdy ona go przytłacza. Ta szczerość staje się punktem wyjścia do spotkania z Jezusem, który w dalszej części Ewangelii nie czeka na pierwszeństwo przy wodzie, lecz sam zwraca się do chorego (Ewangelia Jana 5:8).

„Panie, nie mam człowieka” — zdanie chorego odsłania nie tylko jego bezradność, lecz także samotność pośród tłumu. W krużgankach leży wielu cierpiących, a jednak każdy czeka na własną szansę; według opisu uzdrowienie wiąże się z wejściem do wody jako pierwszy. Ten człowiek nie mówi o braku wiary ani nie wyjaśnia, dlaczego od tak dawna choruje. Opisuje przeszkodę, która z jego miejsca wydaje się nie do pokonania: gdy próbuje dotrzeć do sadzawki, ktoś go uprzedza. W odpowiedzi słychać ciężar lat, ale nie ma w niej całej prawdy o tym, co zaraz nastąpi. Jezus widzi chorego i zna długość jego czekania; nie pozostawia go jednak w logice wyścigu, w której liczy się tylko ten, kto pierwszy dosięgnie wody. W tym spotkaniu obecność Jezusa okazuje się ważniejsza niż pomoc, której człowiek dotąd nie otrzymał. Słowa „nie mam człowieka” pozostają przejmujące także poza tą sceną. Ewangelia nie obiecuje, że każda samotność zniknie natychmiast, lecz ukazuje Jezusa, który dostrzega konkretnego cierpiącego i zwraca się właśnie do niego. Uzdrowienie zaczyna się tu od spotkania, nie od wygrania miejsca przy sadzawce.