Ewangelia Jana 2:21 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelista dopisuje tu coś, czego słuchacze Jezusa nie mogli wtedy pojąć. Wcześniej Jezus mówił o zburzeniu świątyni i jej odbudowaniu w trzy dni, a rozmówcy słyszeli w tym budowlę z kamienia. Ewangelista odsłania, że mowa była o czymś innym: „On zaś mówił o świątyni swojego ciała” (Ewangelia Jana 2:21). To zdanie porusza, bo mówi o Bożej obecności w cielesnym, kruchym człowieku, a nie tylko w miejscu oddzielonym murami. Ciało jest miejscem, w którym przeżywamy zmęczenie, łzy, strach i radość, i właśnie tam Jezus wskazuje na świątynię. Uczniowie przypomnieli sobie te słowa dopiero po zmartwychwstaniu (Ewangelia Jana 2:22), więc zrozumieli je w świetle tego, co się stało. Ta kolejność ma w sobie spokój. Część prawdy o Bożej bliskości dojrzewa w czasie, a nie od razu, i nic w tekście nie każe sądzić, że zagadka została rozwiązana wcześniej. Bóg nie trzyma się z daleka od tego, co w człowieku ludzkie i kruche. Wchodzi w nie i zamieszkuje w nim, zanim człowiek sam potrafi to nazwać.

W Ewangelii Jana 2:21 Jan wyjaśnia, że Jezus mówiąc o świątyni, nie miał na myśli budowli w Jerozolimie, lecz „świątynię swojego ciała”. To rozróżnienie zmienia sens wcześniejszej wypowiedzi: zapowiedź zburzenia i odbudowy świątyni odnosi się do śmierci Jezusa i Jego zmartwychwstania, nie do przebudowy kamiennego gmachu. Rozmówcy Jezusa słyszą słowa dosłownie i odpowiadają, że świątynię wznoszono czterdzieści sześć lat. Jan nie przedstawia ich pomyłki jako braku danych; pokazuje, że znaczenie wypowiedzi staje się jasne dopiero w świetle zmartwychwstania. Werset 22 dodaje, że uczniowie przypomnieli sobie wtedy słowa Jezusa i uwierzyli. W tym obrazie ciało Jezusa zostaje nazwane świątynią: miejscem związanym z obecnością Boga. Nie chodzi więc o prostą zamianę jednej świątynnej budowli na inną, lecz o wskazanie, że wydarzenia dotyczące Jezusa stanowią centrum znaku, którego domagali się Jego rozmówcy. Wypowiedź pozostaje tajemnicza przed zmartwychwstaniem, ale po nim układa się w spójną całość: Jezus mówi o śmierci, której nie będzie końcem Jego życia.

Ewangelista pisze: „On zaś mówił o świątyni swojego ciała”, objaśniając słowa Jezusa z Ewangelii Jana 2:19. Rozmówcy mieli na myśli budowlę z kamienia, którą budowano czterdzieści sześć lat. Jezus mówił o swoim ciele. Dopiero po zmartwychwstaniu uczniowie przypomnieli sobie te słowa, co zapisano w Ewangelii Jana 2:22. Zrozumienie przyszło dopiero w świetle Zmartwychwstania. Świątynia była miejscem, do którego przychodzono, by spotkać się z Bogiem w modlitwie i ofierze. Tutaj to spotkanie zyskuje konkretne ciało. Dla zwykłego dnia oznacza to coś bardzo praktycznego. Ręce, które pomagają w domu, oczy patrzące na bliskich i język, który potrafi ranić albo błogosławić, również należą do tego, co święte. Świętość obejmuje także zwykłe dni i zwykłe słowa. Ewangelia Jana 2:21 wskazuje przede wszystkim na Jezusa, który sam jest miejscem spotkania z Bogiem. Dlatego zwykłe dni, praca, rodzina i sposób mówienia nabierają znaczenia, ponieważ należą do tej nowej świątyni. Można sobie wyobrazić kogoś, kto przed pracą zatrzymuje się na chwilę modlitwy, a potem spokojnie odpowiada na trudne pytanie w rodzinie i w pracy bez pogardy. Taki obraz pokazuje, jak blisko codzienności leży to, co święte.

Zdanie Jana odsłania, że Jezus mówił o świątyni swojego ciała. Słuchacze myśleli o budowli w Jerozolimie, wznoszonej przez dziesiątki lat; uczniowie zrozumieli sens Jego słów dopiero po zmartwychwstaniu. W tej różnicy spotykają się ludzka miara czasu i Boża obietnica życia. Świątynia była miejscem spotkania z Bogiem. Jan wskazuje, że w Jezusie to spotkanie staje się osobiste i cielesne: Bóg nie pozostaje daleko od ludzkiej kruchości, lecz przychodzi w ciele, które może zostać zburzone. Słowa o trzech dniach nie obiecują uniknięcia śmierci. Mówią o Jego zwycięstwie nad nią. Ciało Jezusa staje się więc znakiem nadziei, która nie zaprzecza stracie ani bólowi, ale nie uznaje ich za ostatnie słowo. Uczniowie nie rozumieją wszystkiego od razu; dopiero zmartwychwstanie pozwala im odczytać wcześniejsze słowa. Wiara może dojrzewać także w świetle, które przychodzi później. Werset nie przedstawia świątyni jako samej idei ani Boga jako odległej obecności. Jego centrum jest Jezus: w Nim Boża obecność przechodzi przez śmierć ku życiu, otwierając perspektywę wieczności.