Ewangelia Jana 2:20 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie zadane w Ewangelii Jana 2:20 brzmi jak głos ludzi, którzy dobrze wiedzą, ile trwa budowa: „Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w ciągu trzech dni?” Słychać w nim szacunek dla dzieła rąk i zdziwienie wobec kogoś, kto mówi o odbudowie w tak krótkim czasie. Słuchacze mówią o świątyni jako o czymś zbudowanym kamieniem, cierpliwością i latami pracy. Ich rozumowanie opiera się na tym, co widzą i potrafią policzyć. Dopiero dalsze słowa w Ewangelii Jana 2:21 wyjaśniają, że Jezus mówił o świątyni swojego ciała, a w Ewangelii Jana 2:22 uczniowie przypominają to sobie po zmartwychwstaniu. Samo pytanie pozostaje jednak zrozumiałe, bo mierzy wszystko tym, co widzialne. Jest w nim coś bardzo ludzkiego. Ci, którzy od dawna dźwigają ciężar budowy czegoś trwałego, często słuchają obietnic z dystansem, bo wiedzą, jak powoli rośnie to, co ma wytrzymać. Ewangelia nie wyśmiewa tego pytania. Pokazuje jedynie, że Boże działanie bywa większe niż miara kamienia i lat, a jego pełny sens odsłania się dopiero w świetle zmartwychwstania.

W Ewangelii Jana 2:20 spór dotyczy znaczenia słowa „świątynia”. Rozmówcy Jezusa rozumieją je jako budowlę w Jerozolimie: jej wznoszenie trwało czterdzieści sześć lat, więc zapowiedź odbudowy w trzy dni brzmi jak niedorzeczność. Ich odpowiedź jest logiczna, jeśli Jezus mówi o murach i kamieniach. Nie rozpoznają jednak, że używa obrazu w innym sensie. Werset 20 trzeba czytać w związku z wyjaśnieniem narratora: Jezus mówił o świątyni swojego ciała (Ewangelia Jana 2:21). Jego słowa z wersetu 19 zapowiadają więc nie błyskawiczną odbudowę jerozolimskiego przybytku, lecz Jego śmierć i zmartwychwstanie. „Trzy dni” nie są planem budowlanym; nabierają sensu dopiero w świetle zmartwychwstania, gdy uczniowie przypominają sobie tę wypowiedź. Ten fragment pokazuje różnicę między usłyszeniem słów a uchwyceniem ich sensu. Rozmówcy mierzą wypowiedź Jezusa czasem potrzebnym do wykonania znanego dzieła. Ewangelista, patrząc wstecz na zmartwychwstanie, odsłania właściwy punkt odniesienia: Jezus sam staje się miejscem spotkania z Bogiem. Niezrozumienie w wersecie 20 nie jest więc przypadkowym szczegółem, lecz częścią opowieści o tym, jak znaczenie znaku staje się jasne dopiero po wydarzeniu, które go wyjaśnia.

Pytanie w tym wersie brzmi jak rachunek. „Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w ciągu trzech dni?” (Ewangelia Jana 2:20). Czterdzieści sześć lat to lata kamieni, rusztowań i pieniędzy, a rozmówcy Jezusa liczą właśnie w ten sposób. Dla nich świątynia to mury, które da się zmierzyć. Zapowiedź w trzy dni brzmi jak nierozsądna obietnica. Ewangelista od razu wyjaśnia, o czym mówi Jezus: o świątyni swojego ciała (Ewangelia Jana 2:21). Uczniowie przypomnieli sobie te słowa dopiero po zmartwychwstaniu (Ewangelia Jana 2:22). Zrozumienie przyszło więc później, a nie w chwili rozmowy. Tekst nie mówi, że wszystko od razu stało się jasne. Warto zauważyć, że w tej scenie pada zarówno pytanie o znak, jak i odpowiedź, która ten znak wskazuje. Wspólnota wiary opiera się na Osobie, która wzbudza życie tam, gdzie wydawało się ono skończone. Sam Jezus staje się miejscem spotkania z Bogiem. Taki obraz pokazuje świątynię jako żywą obecność, a nie tylko budowlę.

„Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię” — rozmówcy Jezusa mierzą Jego słowa czasem i ogromem widzialnej budowli. Ich pytanie wyrasta z tego, co można zobaczyć i policzyć: jak coś tak trwałego miałoby powstać na nowo w trzy dni? W tej chwili nie rozumieją, że Jezus mówi o świątyni swojego ciała. Ewangelista dopowiada sens dopiero później: po zmartwychwstaniu uczniowie przypomnieli sobie Jego słowa. Werset odsłania więc szczelinę między tym, co człowiek potrafi pojąć od razu, a tym, co staje się jasne dopiero w świetle wydarzeń. Nie każda niejasność jest jednak zapowiedzią rychłego wyjaśnienia. Tutaj sens wskazuje sam dalszy ciąg opowieści: Jezus mówi o swoim zmartwychwstaniu. Czterdzieści sześć lat i trzy dni stoją obok siebie jak miary dwóch różnych porządków. Zmartwychwstanie nie jest szybką odbudową kamiennego gmachu ani obietnicą, że każda ludzka strata zostanie naprawiona według naszych oczekiwań. Jest świadectwem, że śmierć nie ma ostatniego słowa nad Jezusem. W centrum tej świątyni znajduje się żywy Chrystus: Jego ciało wydane na śmierć i wskrzeszone. Nadzieja chrześcijańska opiera się właśnie na Nim.