Ewangelia Jana 2:18 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie zapisane w Ewangelii Jana 2:18 brzmi jak prośba o dowód, ale zarazem jak wyraz głębokiego niepokoju. Żydzi widzą, że Jezus przerwał to, co dotąd było ustalonym porządkiem handlu i ofiar, i chcą wiedzieć, na jakiej podstawie to czyni. Ich słowa mają ton wymagania: najpierw znak, dopiero potem uznanie. W tym pytaniu słychać potrzebę pewności, która chroni przed zamętem, zanim człowiek zdecyduje się zaufać temu, czego jeszcze nie rozumie. Jezus nie odpowiada na tę prośbę tak, jak oczekują. Mówi o zburzeniu świątyni i o jej odbudowie w trzy dni, a Ewangelista od razu wyjaśnia, że chodziło o świątynię Jego ciała. Znak, o który proszono, okazuje się więc głębszy niż widowiskowy gest, bo wskazuje na Jezusa i na to, co miało dopiero nadejść. Tekst nie mówi, że pytający byli z gruntu źli ani że ich wątpliwość została od razu rozwiązana. Przypomina raczej, że zrozumienie przyszło później, gdy uczniowie przypomnieli sobie to słowo i uwierzyli. Ten fragment zostawia wątpliwość w pełnym świetle, a jednak nie odbiera nadziei. Słowo zostało wypowiedziane, zanim ktokolwiek mógł je pojąć, i dopiero czas pokazał jego sens.

Pytanie o znak w Ewangelii Jana 2:18 nie dotyczy wyłącznie dowodu na niezwykłą moc Jezusa. Pada po tym, jak Jezus wypędził ze świątyni sprzedawców i bankierów oraz nazwał ją domem swojego Ojca. Rozmówcy pytają więc także o Jego prawo do takiego działania: na jakiej podstawie występuje w świątyni z taką władzą? Warto odróżnić żądanie potwierdzenia od samego rozpoznania prawdy. Znak może uwiarygodnić roszczenie, ale niekoniecznie przekonać tego, kto z góry wyznacza warunki, na jakich uzna autorytet Jezusa. W dalszej odpowiedzi Jezus mówi o zburzeniu i odbudowie świątyni; narrator wyjaśnia, że chodzi o Jego ciało. Pełny sens tej wypowiedzi staje się dla uczniów jasny dopiero po zmartwychwstaniu. Znak nie jest zatem widowiskową demonstracją podporządkowaną oczekiwaniom pytających, lecz wskazuje ku wydarzeniu, które ujawni, kim jest Jezus i skąd pochodzi Jego władza. Ten fragment pokazuje napięcie między żądaniem legitymacji a rozpoznaniem objawienia. Pytający chcą znaku dla czynu Jezusa; Ewangelia prowadzi czytelnika dalej, ku znaczeniu Jego śmierci i zmartwychwstania.

W Ewangelii Jana 2:18 po wypędzeniu sprzedawców ze świątyni pada pytanie, które brzmi bardziej jak żądanie dowodu niż prośba o wyjaśnienie: „Jakim znakiem wykażesz się wobec nas, skoro czynisz takie rzeczy?” Pytający chcą wiedzieć, na jakiej podstawie Jezus działa. Ich pytanie ma swoje uzasadnienie, bo ktoś właśnie poruszył sprawy świątyni, a ona była sercem życia religijnego. Ewangelista nie podaje jednak od razu odpowiedzi, która ich zadowoli. Jezus mówi o zburzeniu świątyni i odbudowaniu jej w trzy dni, a następnie wyjaśnia, że mówił o świątyni swojego ciała. Ważne jest to, jak ta historia się dalej toczy. Uczniowie zrozumieli te słowa dopiero po zmartwychwstaniu. Znak, o który pytano, został zapowiedziany, lecz jego sens ujawnił się po czasie, a nie na miejscu i na żądanie. Pytający chcieli dowodu, który mogliby sprawdzić od ręki. Otrzymali zapowiedź, której znaczenie stało się jasne dopiero wtedy, gdy wydarzenia dobiegły końca. Fragment nie przesądza, że każde pytanie o znak jest grzechem. Pokazuje jednak, że prawda o Jezusie nie zawsze przychodzi w gotowej formie. Często rozumiemy ją wstecz, patrząc na to, co już się wydarzyło, a słowa, które wcześniej brzmiały zagadkowo, nabierają sensu.

Po tym, jak Jezus wypędza ze świątyni sprzedających, Żydzi pytają Go, jakim znakiem potwierdzi swoje prawo do takiego działania. Ich pytanie dotyczy widzialnego dowodu: kto może naruszyć zastany porządek domu Bożego i przemówić z taką stanowczością? W tej chwili nie rozpoznają jeszcze, dokąd prowadzi Jego odpowiedź. Jezus nie wskazuje na kolejny cud, który miałby jedynie uciszyć spór. Mówi o świątyni, która zostanie zburzona i wzniesiona na nowo, a Ewangelista wyjaśnia, że chodzi o Jego ciało. Znak, o który pytają, wiąże się więc z Jego śmiercią i zmartwychwstaniem. Jego sens stanie się czytelny dopiero później, gdy uczniowie przypomną sobie te słowa. W tym pytaniu spotykają się dwa sposoby patrzenia: na świątynię jako budowlę, której wznoszenie trwało czterdzieści sześć lat, i na Jezusa, który mówi o sobie jako o miejscu spotkania z Bogiem. Nie jest to jeszcze wiara uczniów po zmartwychwstaniu; na razie słowa Jezusa pozostają dla rozmówców niepojęte. Ewangelia pokazuje, że Boży znak nie zawsze odsłania całą swoją prawdę w chwili, gdy zostaje wypowiedziany.