Ewangelia Jana 2:19 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment brzmi jak zapowiedź zniszczenia, a jednak niesie w sobie nadzieję. Jezus mówi o świątyni, a Ewangelista wyjaśnia, że chodzi o świątynię Jego ciała (Ewangelia Jana 2:21). Słuchający rozumieją te słowa dosłownie i pytają o czterdzieści sześć lat budowy. Ich zdziwienie dobrze pokazuje, jak daleko było wtedy do zrozumienia tego, co mówił. Dopiero po zmartwychwstaniu uczniowie przypominają sobie te słowa i wierzą Pismu oraz słowu Jezusa (Ewangelia Jana 2:22). Warto zauważyć, kto w tym zdaniu działa. Ludzie mają zburzyć świątynię, ale to Jezus zapowiada, że ją wzniesie. Zburzenie może przyjść z zewnątrz, może też wynikać z własnych błędów czy zaniedbań, lecz sama odbudowa nie zaczyna się od siły tego, kto patrzy na ruinę. Ktoś, kto stoi pośród rozebranych fundamentów tego, co dla niego ważne, może odczuwać bezradność i pustkę. Sens tego fragmentu nie polega na natychmiastowym zniknięciu ruin, lecz na tym, że ruina nie jest ostatnim słowem o człowieku. Ostatnie słowo należy do Tego, który mówi o odbudowie.

Słowa Jezusa brzmią jak wyzwanie skierowane do tych, którzy pytają o znak: „Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo”. Rozmówcy rozumieją „świątynię” jako budowlę, wznoszoną przez czterdzieści sześć lat. Narrator odsłania jednak właściwy sens: Jezus mówi o świątyni swojego ciała. Nie chodzi więc o zapowiedź odbudowy jerozolimskiego gmachu, lecz o Jego śmierć i zmartwychwstanie. To rozróżnienie zmienia ciężar całej odpowiedzi. Jezus nie przedstawia zwykłego dowodu, który można ocenić w oderwaniu od Jego osoby. Wskazuje na wydarzenie, które dopiero później pozwoli uczniom zrozumieć Jego słowa. Według relacji Jana przypomnieli je sobie po zmartwychwstaniu i uwierzyli. Wypowiedź łączy zatem pozorną zapowiedź zniszczenia z obietnicą odbudowy, ale nie na tych samych warunkach, jakie zakładają słuchacze. Świątynia jest tu ciałem Jezusa: miejscem, w którym spotkanie z Bogiem nie zależy już od murów. Sens tej odpowiedzi staje się czytelny w świetle zmartwychwstania, nie zaś przez dosłowne odczytanie obrazu budowli.

Słowa Jezusa brzmią jak wyzwanie rzucone rozmówcom. Zburzenie świątyni wygląda na szaleństwo, a obietnica odbudowy w trzy dni brzmi jeszcze mocniej. Słuchacze odczytali to dosłownie. Według Ewangelii Jana 2:20 budowano tę świątynię czterdzieści sześć lat, więc odbudowa w trzy dni była dla nich nie do pomyślenia. Ewangelia Jana 2:21 wyjaśnia, że Jezus mówił o świątyni swojego ciała. Tego sensu uczniowie nie pojęli od razu. Dopiero po zmartwychwstaniu, jak czytamy w Ewangelii Jana 2:22, przypomnieli sobie te słowa i uwierzyli im. Ten fragment pokazuje, że Boże słowo potrafi wyprzedzać to, co widać w danej chwili. Obietnica może wydawać się wtedy nierealna, a jej znaczenie ujawnia się dopiero z czasem. Jezus nie tłumaczy wszystkiego od razu. Mówi, a wydarzenia z czasem odsłaniają prawdę. Uczniowie zapamiętali Jego słowa, zanim zrozumieli je w pełni. Ta pamięć przygotowała ich na chwilę, w której sens stał się jasny. Zaufanie do Pisma i do słowa Chrystusa nie musiało więc czekać na pełne zrozumienie. Werset ten pokazuje, że słowo wypowiedziane przez Jezusa ma swoją wagę jeszcze wtedy, gdy jego pełnia pozostaje ukryta. Zmartwychwstanie odsłoniło to, co wcześniej kryło się w zwykłych słowach.

Wypowiedziane po oczyszczeniu świątyni zdanie Jezusa brzmi jak wyzwanie: „Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo”. Słuchacze myślą o budowli, której wznoszenie trwało czterdzieści sześć lat. Ewangelista odsłania jednak głębszy sens: Jezus mówi o świątyni swojego ciała. Świątynia była miejscem spotkania człowieka z Bogiem. W Jezusie to spotkanie staje się osobiste i nie zostaje zamknięte w murach. Jego ciało, wydane na śmierć, stanie się miejscem, w którym objawi się wierność Boga silniejsza niż zniszczenie. Słowa o trzech dniach zapowiadają zmartwychwstanie, choć obecni jeszcze nie potrafią ich tak usłyszeć. Jest w tym zdaniu powaga: Jezus nie obiecuje, że świątynia uniknie zburzenia. Mówi o tym, co uczyni pośród przemocy i śmierci. Zmartwychwstanie nie unieważnia krzyża ani bólu; otwiera jednak rzeczywistość, której nie da się sprowadzić do grobu. To obietnica zakorzeniona w osobie Jezusa, nie łatwa odpowiedź na każde cierpienie. Dopiero po zmartwychwstaniu uczniowie przypominają sobie Jego słowa i wierzą. Wiara dojrzewa tu w świetle wydarzenia, które nadaje wcześniejszym słowom pełnię. Chrześcijańska nadzieja wyrasta z tego samego centrum: Bóg może podnieść życie tam, gdzie człowiek widzi kres.