Ewangelia Jana 16:5 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset pojawia się w chwili pożegnania, gdy Jezus mówi uczniom o swoim odejściu. Słowa „Teraz zaś idę do Tego, który Mnie posłał” wskazują kierunek tej drogi: Jezus odchodzi do Tego, który Go posłał. Najbardziej poruszające jest jednak to, czego w tym zdaniu zabrakło. Nikt z uczniów nie zapytał: „Dokąd idziesz?” Tekst nie wyjaśnia, dlaczego pytanie nie padło, i nie warto go dopowiadać. Można jednak zauważyć, że w następnym wersecie, Ewangelia Jana 16:6, czytamy o smutku, który napełnił serca uczniów. Gdy serce jest przytłoczone smutkiem, pytania mogą utknąć w gardle. Milczenie bywa wtedy strachem przed tym, co odpowiedź może oznaczać. Ten fragment zostawia jednak otwarte miejsce. Jezus nie kończy rozmowy na pożegnaniu, lecz wskazuje Ojca jako cel swojej drogi. Odejście, które rani, ma kierunek, którego uczniowie jeszcze nie widzą. Ewangelia nie odbiera ich smutkowi prawa do istnienia, a jednocześnie pozwala wierzyć, że Bóg prowadzi także tam, gdzie nie potrafimy zapytać.

Słowa Jezusa odsłaniają różnicę między pytaniem o sam fakt odejścia a pytaniem o jego cel. „Teraz zaś idę do Tego, który Mnie posłał” wskazuje, że Jego droga nie kończy się na rozstaniu z uczniami: prowadzi do Ojca. A jednak uczniowie, przytłoczeni zapowiedzią odejścia, nie pytają w tej chwili: „Dokąd idziesz?”. Ich uwaga skupia się na tym, co tracą. Nie znaczy to, że wcześniej nigdy nie pytali o miejsce, do którego Jezus idzie. W Ewangelii Jana 13:36 Piotr pyta o to wprost, a w Ewangelii Jana 14:5 odzywa się Tomasz. Słowo „teraz” pozwala dostrzec zmianę sytuacji: wobec zapowiedzi rozłąki smutek wypełnia serca uczniów, jak mówi werset 6. Jezus nie gani ich za smutek. Ujawnia raczej, że nie widzą jeszcze pełnego sensu Jego odejścia. W następnym wersecie wyjaśnia, że odejście wiąże się z przyjściem Pocieszyciela. Sens wersetu 5 nie polega więc na pomniejszeniu bólu rozstania, lecz na odsłonięciu perspektywy, której uczniowie w tej chwili nie potrafią dostrzec: droga ku Ojcu stanie się także drogą dalszego działania Jezusa pośród nich.

Uczniowie usłyszeli, że Jezus idzie do Tego, który Go posłał, a mimo to nikt z nich nie zapytał: „Dokąd idziesz?”. Tekst nie wyjaśnia wprost, dlaczego tak się stało, ale w wersecie poprzedzającym pada wzmianka, że smutek napełnił ich serca. Gdy ból jest duży, łatwo przestać pytać o kierunek i zostać tylko przy tym, co boli. Pytanie o drogę zakłada, że ktoś wciąż patrzy przed siebie. Jezus mówi o swoim odejściu w świetle obietnicy: przyjdzie Pocieszyciel, a świat zostanie przekonany o grzechu, sprawiedliwości i sądzie. Uczniowie stoją więc przed czymś większym, niż są w stanie jeszcze zobaczyć. W codzienności może to wyglądać tak: człowiek, który po stracie pracy przez wiele tygodni myśli wyłącznie o tym, co mu odebrano, nie pyta, dokąd prowadzi ta zmiana. Smutek jest prawdziwy, a jednak nie musi zasłaniać kierunku. Jezus sam zapowiada, co nadejdzie, i daje słowa, które mają chronić wiarę w czasie próby (Ewangelia Jana 16:1). Ta prawda mieści w sobie ból i zaufanie równocześnie.

W Ewangelii Jana 16:5 Jezus mówi uczniom: „Teraz zaś idę do Tego, który Mnie posłał, a nikt z was nie pyta Mnie: Dokąd idziesz?”. Jego odejście staje się bliskie, a uczniowie słyszą przede wszystkim o rozstaniu. W następnym wersecie Jan mówi, że smutek napełnił ich serca. W takim smutku uwaga może zatrzymać się przy tym, co znika, i nie sięgać ku temu, dokąd prowadzi droga. Pytanie Jezusa nie oznacza braku troski ani nie unieważnia więzi uczniów z Nim. Odsłania raczej granicę ich rozumienia: nie dostrzegają jeszcze, że Jego odejście ku Ojcu ma znaczenie wykraczające poza samą utratę obecności. Jezus nie przedstawia go jako porażki ani ucieczki. Mówi o powrocie do Tego, który Go posłał, a zaraz potem wyjaśnia, że Jego odejście otworzy drogę przyjściu Pocieszyciela. Jest w tym zdaniu spokojna, wymagająca prawda. Żal nie zawsze pozwala zobaczyć cel, ku któremu zmierza Chrystus. Jednak Jego droga pozostaje drogą ku Ojcu, nawet wtedy, gdy uczniowie potrafią nazwać jedynie własną stratę.