Ewangelia Jana 16:2 – znaczenie i zastosowanie

Ta zapowiedź mówi o bólu, który nie kończy się na jednym zdarzeniu. Ewangelia Jana 16:2 zapowiada wykluczenie z synagogi, czyli z własnej wspólnoty, w której modlono się, czytano Pismo i dzielono życie z bliskimi. Najtrudniejsze jest to, że cierpienie przychodzi od ludzi przekonanych, że czynią dobro. Słowa „każdy, kto was zabije, będzie sądził, że oddaje cześć Bogu” pokazują, że samotność uczniów nie wynika z ich winy, lecz z cudzej ślepoty. Jezus wskazuje przyczynę, bo ci ludzie nie poznali ani Ojca, ani Jego (Ewangelia Jana 16:3). Ta wiedza nie usprawiedliwia przemocy, lecz odsłania, skąd bierze się jej pewność siebie. Jezus mówi o tym także po to, aby uczniowie, gdy nadejdzie ich godzina, pamiętali, że zostali ostrzeżeni. Wcześniej nie mówił o tym od początku, ponieważ był z nimi (Ewangelia Jana 16:4). Trudność nie została więc przed nimi ukryta. W Ewangelii Jana 16:6 zapisano, że smutek napełnił serca uczniów. Ten fragment nie pośpiesza ku pocieszeniu, bo nie obiecuje szybkiego końca bólu. Pokazuje raczej, że wierność Bogu może prowadzić przez utratę miejsca wśród swoich.

Jezus uprzedza uczniów, że sprzeciw wobec nich może przybrać nie tylko formę wykluczenia ze wspólnoty, lecz także przemocy usprawiedliwianej religijnym przekonaniem. „Każdy, kto was zabije, będzie sądził, że oddaje cześć Bogu” — mówi o ludziach, którzy uznają własne działanie za służbę Bogu. To poważne ostrzeżenie: szczerość przekonania sama w sobie nie dowodzi, że człowiek zna Boga ani postępuje zgodnie z Jego wolą. W następnym wersecie Jezus wyjaśnia przyczynę takiego postępowania: „Będą tak czynić, bo nie poznali ani Ojca, ani Mnie”. Nie jest to ogólne twierdzenie, że każda religijna pomyłka prowadzi do przemocy. Wskazuje raczej, jak głęboki może być rozdźwięk między deklarowaną czcią a rzeczywistym poznaniem Boga, objawionym w Jezusie. Słowa te należą do pożegnalnej mowy Jezusa i odpowiadają na ryzyko załamania uczniów, o którym mówi w wersecie 1. Zapowiedź nie usuwa smutku ani nie czyni prześladowania dobrem. Nadaje mu jednak kontekst: wierność Jezusowi może spotkać się z odrzuceniem, nawet ze strony tych, którzy uważają się za obrońców religii.

Jezus mówi uczniom wprost, czego mogą się spodziewać: wyłączenia z synagogi i śmierci zadanej przez ludzi przekonanych, że służą Bogu. Słowa z Ewangelii Jana 16:2 mają przygotować uczniów na trudny czas. Wcześniej Jezus powiedział im to, aby nie załamali się w wierze (Ewangelia Jana 16:1). Kluczowe jest tu słowo „sądził”. Werset opisuje przekonanie sprawców, a nie ocenę Boga. Nie mówi, że zabójstwo jest służbą Bogu, tylko że tak może myśleć ktoś, kto nie zna Ojca ani Syna (Ewangelia Jana 16:3). Religijna gorliwość bez poznania Boga może prowadzić do krzywdy, nawet wtedy, gdy wygląda na pobożność. Jezus dodaje, że mówi o tym zawczasu, aby uczniowie pamiętali Jego słowa, gdy przyjdzie ich godzina (Ewangelia Jana 16:4). Prawda usłyszana wcześniej staje się oparciem w dniu próby. Zapowiedź nie kończy się na bólu. Uczniowie napełnili się smutkiem (Ewangelia Jana 16:6), a Jezus nie bagatelizuje tego uczucia. W dalszych słowach rozdziału mówi jednak o radości, która przyjdzie po smutku.

Jezus nie ukrywa przed uczniami ceny wierności. Mówi o wykluczeniu z synagogi, a nawet o przemocy popełnianej w przekonaniu, że służy się Bogu. To słowa o ludziach, których gorliwość odłączyła od poznania Ojca i Syna. W następnym wersecie Jezus właśnie tak objaśnia ich postępowanie. Ten fragment nie pozwala utożsamiać religijnego przekonania z prawdą ani z miłością. Człowiek może nazwać krzywdę służbą, a sumienie zamknąć na tych, których powinno widzieć. W tym tkwi powaga ostrzeżenia: imię Boga nie uświęca przemocy. Jezus uprzedza uczniów, aby prześladowanie nie zachwiało ich wiarą. Nie obiecuje, że unikną bólu; daje im słowo, które mają pamiętać, gdy nadejdzie trudna chwila. W tych zdaniach nie ma chłodnej zapowiedzi losu, lecz troska kogoś, kto zna cenę drogi przed nimi. Synagoga, od której można zostać odłączonym, była miejscem wspólnoty i kultu. Utrata takiego miejsca mogła głęboko zranić. A jednak wierność Bogu nie mierzy się samą przynależnością ani pewnością własnych racji. Jej miarą pozostaje poznanie Ojca objawione w Jezusie.