Ewangelia Jana 10:35 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment wybrzmiewa w sporze, w którym Jezus odpowiada na zarzut bluźnierstwa. Powołuje się na to, co zapisano w Prawie, i przypomina, że Pismo nazwało bogami tych, do których skierowano słowo Boże. Uwagę zwraca wartość samego słowa. Skierowane do człowieka niesie znaczenie, które wykracza poza jego bieżące samopoczucie. Ktoś, kto został zauważony i nazwany, nie musi najpierw udowadniać, że na to zasługuje. Druga część zdania mówi, że Pisma nie można odrzucić. Ten krótki dopisek daje spokój, bo wskazuje na trwałość słowa, która nie zależy od nastroju czytającego ani od tego, jak dziś wygląda jego wewnętrzny świat. Zmęczone albo zawstydzone serce łatwo uzna każdą trudną chwilę za dowód odrzucenia. Pismo mówi jednak o czymś stałym, co pozostaje obecne również wtedy, gdy trudno w nim dostrzec odpowiedź. Fragment mówi o tych, do których skierowano słowo, a więc przenosi uwagę z własnej kondycji na Tego, który mówi pierwszy. Dla kogoś, kto dźwiga ciężar, bywa to wielką ulgą. Trwałość tego słowa nie zależy od tego, jak mocno człowiek dziś czuje swoją wartość, i właśnie dlatego może stać się oparciem dla serca, które nie ma siły, by się bronić.

Werset Jana 10:35 pełni funkcję ogniwa w sporze, nie samodzielnej definicji „bogów”. Jezus odpowiada ludziom, którzy oskarżają Go o bluźnierstwo, ponieważ jako człowiek ma uważać siebie za Boga. Przywołuje zdanie Pisma: „Bogami jesteście”, skierowane do tych, „do których skierowano słowo Boże”. Werset podkreśla zarazem, że Pisma „nie można odrzucić”: argument musi liczyć się z autorytetem tekstu, nawet gdy jego język jest trudny. Kluczowe rozróżnienie dotyczy podobnego tytułu i odmiennego statusu. W przywołanym fragmencie tytuł „bogowie” odnosi się do ludzi pozostających pod słowem Boga; nie oznacza, że stają się równi Bogu. Chrześcijańscy interpretatorzy różnie objaśniają ich rolę, często rozumiejąc ich jako sędziów lub władców. Sens argumentu Jana pozostaje czytelny bez rozstrzygnięcia tej kwestii: jeśli Pismo używa takiego określenia wobec tych ludzi, samo nazwanie Jezusa Synem Bożym nie wystarcza, by uznać Go za bluźniercę. Dalszy kontekst wyznacza granicę analogii: Jezus mówi o Ojcu, który Go poświęcił i posłał, oraz wskazuje na swoje dzieła. Nie zrównuje więc swojej misji z rolą adresatów słowa, lecz odpiera zarzut w świetle Pisma i świadectwa swoich czynów.

Jezus rozmawia z ludźmi, którzy właśnie sięgnęli po kamienie. Nie zaczyna od długiej obrony. Odwołuje się do Pisma, które Jego słuchacze uważają za wiążące, i to ono wyznacza kierunek sporu. Stąd słowa: „Jeżeli Pismo nazywa bogami tych, do których skierowano słowo Boże – a Pisma nie można odrzucić”. Logika tej wypowiedzi jest prosta. Skoro Pismo użyło takiego określenia wobec ludzi, do których Bóg przemówił, to tym bardziej nie może być sprzeczne z tym, że Ojciec poświęcił i posłał na świat Syna. Argument idzie od mniejszego ku większemu, a jego siła bierze się z autorytetu, który rozmówcy już przyjmują. Fragment mówi o tych, do których skierowano słowo Boże. Nie opisuje wszystkich ludzi i nie buduje na nim ogólnej nauki o człowieku. Jego zakres jest wyraźny i warto go trzymać się dokładnie. Scena pokazuje również, że w zaostrzonym sporze wspólnym punktem bywa to, co obie strony uznają za wiążące. Tutaj było nim Pismo, a nie ludzka racja. Pozostaje ono punktem odniesienia także wtedy, gdy o nim trudno rozmawiać.

W tej odpowiedzi Jezus nie zaciera różnicy między ludźmi nazwanymi „bogami” a sobą, lecz odpiera zarzut bluźnierstwa, odwołując się do Pisma, którego nie można odrzucić. Skoro Pismo używa takiego określenia wobec tych, do których skierowano słowo Boże, sam tytuł nie wystarcza, by uznać Jego słowa za zniewagę. Jezus wskazuje też na szczególne źródło swojej misji: Ojciec Go poświęcił i posłał na świat. Słowo Boże nie jest tu ozdobnym wyróżnieniem. Gdy dociera do człowieka, powierza mu odpowiedzialność, która sięga dalej niż chwilowy zaszczyt czy wpływ. Tytuł nabiera ciężaru przez więź z tym, kto przemawia, i przez wierność Jego słowu. W tej scenie jednak rozmowa skupia się ostatecznie na Jezusie: Jego dzieła mają odsłonić jedność z Ojcem, nawet wobec tych, którzy nie chcą Mu wierzyć. Pozostaje więc napięcie między ludzką miarą a Bożym świadectwem. Pismo nie pozwala odrzucić słowa, które wzywa do uważnego rozeznania. A czyny Jezusa wskazują, że Jego posłanie od Ojca jest czymś więcej niż sporem o nazwę.